ઈરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયલના હુમલા બાદ મિડલ ઈસ્ટમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે OPEC+ દેશોએ તેલ ઉત્પાદન વધારવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. તેલ ઉત્પાદક દેશોના આ જૂથે રવિવારે અપેક્ષા કરતાં વધુ ઉત્પાદન વધારવાનો નિર્ણય લીધો હતો. OPEC+ ના સ્વૈચ્છિક આઠ (V8) દેશ જેમાં સાઉદી અરેબિયા, રશિયા, કુવૈત, ઓમાન, ઇરાક અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત જેવા મુખ્ય તેલ ઉત્પાદક દેશોનો સમાવેશ થાય છે, દરરોજ 206,000 બેરલ (206,000 bpd) વધારાના તેલ ઉત્પાદનમાં વધારો કરવા સંમત થયા. આ નિર્ણય એપ્રિલથી અમલમાં આવશે.
સત્તાવાર નિવેદનમાં ઈરાન યુદ્ધનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો, પરંતુ સ્થિર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને મજબૂત બજાર માંગને કારણો તરીકે ટાંકવામાં આવ્યા હતા. અગાઉ, નિષ્ણાતોએ દરરોજ ફક્ત 137,000 બેરલ ઉત્પાદનમાં વધારો થવાનો અંદાજ લગાવ્યો હતો.
છતાં તેલના ભાવમાં વધારો થવાનું જોખમ
રિસ્ટૈડ એનર્જીના વિશ્લેષક જ્યોર્જ લિયોન્સનું કહેવું છે કે ઉત્પાદન વધારો યુદ્ધને કારણે તેલના ભાવમાં સંભવિત વધારાને રોકવા માટે પૂરતો મોટો નથી. સૌથી મોટી ચિંતા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની છે, જેમાંથી વિશ્વનો લગભગ એક ચતુર્થાંશ દરિયાઈ તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે. અહેવાલો અનુસાર, ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડે જહાજોને ચેતવણી આપી છે કે આ માર્ગ બંધ થઈ શકે છે. ઈરાની રાજ્ય ટીવીએ દાવો કર્યો છે કે આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા એક તેલ ટેન્કર પર હુમલો કરવામાં આવ્યો અને તે ડૂબવા લાગ્યું હતું.
નિષ્ણાતો કહે છે કે જો હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી તેલ પુરવઠો ખોરવાઈ જાય છે તો ઉત્પાદનમાં વધારો થવાની અસર ન્યૂનતમ રહેશે, કારણ કે હાલમાં સૌથી મોટા જોખમો પુરવઠા અને પરિવહનમાં છે.
બજારમાં ભય
મિસાઈલ હુમલાનો ભય, વીમા કંપનીઓ દ્વારા જહાજ કરાર રદ કરવા અને ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમમાં વિક્ષેપોને કારણે શિપિંગ કંપનીઓ આ માર્ગ ટાળવા માટે પ્રેરિત થઈ છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે જો સામુદ્રધુની થોડા દિવસો માટે પણ બંધ રહે છે, તો તે સૌથી ખરાબ પરિસ્થિતિ હશે. ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ, યુદ્ધ પહેલા તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 72 થી વધીને 120-150 ડોલર થઈ શકે છે.
OPEC+ માટે પડકાર
જ્યારે તેલના ઊંચા ભાવ OPEC+ દેશો માટે ફાયદાકારક લાગી શકે છે, તે અમેરિકા, કેનેડા અને બ્રાઝિલ જેવા અન્ય તેલ ઉત્પાદકો માટે પણ ઉત્પાદન વધારવાની તક ઊભી કરી શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, OPEC+ માટે પ્રતિ બેરલ 8090 ડોલરની કિંમત શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે, જ્યારે લગભગ 70 ડોલરને આદર્શ સ્તર માનવામાં આવે છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે હાલમાં સાઉદી અરેબિયા અને UAE એકમાત્ર એવા દેશો છે જે જરૂર પડ્યે ઝડપથી ઉત્પાદન વધારી શકે છે.