iran hormuz toll:ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી જહાજોના પસાર થવા માટે એક નવો પ્રસ્તાવ તૈયાર કર્યો છે. આ પ્રસ્તાવમાં જણાવાયું છે કે ઈરાન ઓમાન સરહદની નજીકથી પસાર થતા કોઈપણ જહાજોમાં દખલ કરશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે આ જહાજોને કોઈ ટોલ ચૂકવવો પડશે નહીં.
ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ટોલ અંગે એક નવો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. આ પ્રસ્તાવ હેઠળ, ઓમાની સરહદની નજીકથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી કોઈ ટોલ વસૂલવામાં આવશે નહીં. આ પ્રસ્તાવ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંપૂર્ણ યુદ્ધવિરામ પછી લાગુ કરવામાં આવશે. ઓમાનના વલણના જવાબમાં આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. ઓમાને જાહેરાત કરી હતી કે તે કુદરતી માર્ગ પર કોઈ ટોલ વસૂલશે નહીં, દલીલ કરી હતી કે આનાથી વૈશ્વિક અરાજકતા વધી શકે છે.
રોઇટર્સે સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે તેહરાન તેની સરહદને સુરક્ષિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તે ઓમાની સરહદ નજીકથી પસાર થતા જહાજોમાં દખલ કરશે નહીં. એક પ્રસ્તાવ વિચારણા હેઠળ છે. જો યુદ્ધવિરામમાં સંમતિ આપવામાં આવે તો, જહાજો હોર્મુઝમાંથી મુક્તપણે પસાર થઈ શકશે.
ઈરાની આ દરખાસ્ત કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?૧. અમેરિકાના હુમલાને ધ્યાનમાં રાખીને, ઈરાને સમગ્ર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બ્લોક કરી દીધો છે. હાલમાં, જહાજોને હોર્મુઝમાંથી પસાર થવા માટે ઈરાનની પરવાનગીની જરૂર પડે છે. ઈરાન 2 મિલિયન ડોલરનો ટોલ ટેક્સ વસૂલ કરે છે. અત્યાર સુધી, ઈરાન આ ટોલ સિસ્ટમને અધિકૃત કરવા માટે અડગ હતો, પરંતુ હવે ઈરાને નરમ વલણ અપનાવ્યું છે.
૨. ઈરાન 34 કિલોમીટરના હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના મોટાભાગના ભાગનું નિયંત્રણ કરે છે. ઓમાનની સરહદે આવેલ હોર્મુઝનો ભાગ ખૂબ જ છીછરો છે. તેથી, આ વિસ્તારમાંથી મોટા જહાજોને ખસેડવા મુશ્કેલ બનશે. ઈરાન આ જાણે છે, તેથી તેણે આ જોખમ લીધું છે.
હોર્મુઝ વિશ્વ માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
પર્સિયન ગલ્ફથી ઓમાનના અખાત સુધી જવા માટે હોર્મુઝમાંથી પસાર થવું જરૂરી છે. વિશ્વના તેલ પુરવઠાનો લગભગ 2૦ ટકા આ માર્ગ દ્વારા વહે છે. આ માર્ગ ઇરાક, સાઉદી અરેબિયા, કુવૈત, યુએઈ અને કતાર જેવા દેશો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આ માર્ગ એશિયા અને યુરોપના મોટાભાગના દેશોમાં પણ તેલ અને ગેસ આ માર્ગ દ્વારા સપ્લાય કરવામાં આવે છે.
આ જ કારણ છે કે, ઈરાન દ્વારા આ માર્ગને અવરોધિત કરવાથી વ્યાપક વૈશ્વિક હોબાળો મચી ગયો હતો. ઈરાન પર્સિયન ગલ્ફમાં 4 ટાપુઓ દ્વારા આ માર્ગને નિયંત્રિત કરે છે.