શું ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ ફાટી નીકળશે? જો દુનિયા 2 ભાગમાં વહેંચાઈ, તો કોણ કોનો સાથ આપશે? સમજો નવું વૈશ્વિક સમીકરણ

3જા વિશ્વયુદ્ધના ભય વચ્ચે દુનિયા 2 શક્તિશાળી જૂથોમાં વહેંચાતી દેખાઈ રહી છે. એક તરફ અમેરિકા અને નાટો (NATO) દેશો છે, તો બીજી તરફ ચીન અને રશિયાની આગેવાનીવાળું જૂથ છે.

World War 3, Iran-Israel War, Alliances & New World Order Facts

Source : ai

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• મધ્ય પૂર્વ અને યુક્રેનમાં યુદ્ધ, ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની શક્યતા ચર્ચાઈ રહી છે.
• યુએસના નેતૃત્વમાં પશ્ચિમી જૂથ, જ્યારે ચીન-રશિયાનું યુરેશિયન જૂથ તૈયાર.
• ભારત 'વાઇલ્ડકાર્ડ'ની ભૂમિકામાં, રાષ્ટ્રીય હિતોના આધારે નિર્ણય લેશે.
• આ યુદ્ધ વિચારધારા નહીં, સંસાધનો અને ટેકનોલોજી પર કબજા માટે હશે.

મધ્ય પૂર્વમાં ભડકેલી આગ અને રશિયા-યુક્રેન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા યુદ્ધે આખી દુનિયાને એવા વળાંક પર લાવીને ઊભી કરી દીધી છે, જ્યાં દરેકના મનમાં એક જ સવાલ છે: શું હવે 3જું વિશ્વયુદ્ધ શરૂ થવાની તૈયારીમાં છે? સોશિયલ મીડિયાથી લઈને રાજદ્વારી વર્તુળોમાં અત્યારે આ જ ચર્ચા સૌથી ગરમ છે. ભલે સંરક્ષણ નિષ્ણાતો હજુ આને 'વિશ્વયુદ્ધ' ન માનતા હોય, પણ દુનિયાના શક્તિશાળી દેશો જે રીતે પોતપોતાના જૂથ બનાવી રહ્યા છે, તેનાથી એક નવી જ વૈશ્વિક વ્યવસ્થા (World Order) ઊભી થઈ રહી છે. જો આવતીકાલે ખરેખર દુનિયા 2 ભાગમાં વહેંચાઈ જાય, તો કયો દેશ કોના પક્ષમાં ઊભો હશે અને ભારતની ભૂમિકા શું હશે? ચાલો, આજના ભૌગોલિક અને રાજકીય સમીકરણોના આધારે આખી પરિસ્થિતિને એકદમ સરળ ભાષામાં સમજીએ.

વિશ્વયુદ્ધ કોને કહેવાય અને અત્યારે શું સ્થિતિ છે?

સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે બે દેશો વચ્ચેના દરેક મોટા યુદ્ધને વિશ્વયુદ્ધ ન કહી શકાય. જ્યારે યુદ્ધ એકસાથે ઘણા ખંડો (જેમ કે યુરોપ, એશિયા અને આફ્રિકા) માં ફેલાઈ જાય અને દુનિયાની મહાસત્તાઓ સીધી રીતે એકબીજા સાથે ટકરાય, ત્યારે જ તેને વૈશ્વિક યુદ્ધ કહેવાય છે. આ ઉપરાંત, તેની અસર મહિનાઓ નહીં પણ વર્ષો સુધી રહે છે અને આખી દુનિયાનું અર્થતંત્ર, તેલનો સપ્લાય અને દરિયાઈ વેપાર ખોરવાઈ જાય છે. અત્યારે મધ્ય પૂર્વ અને યુક્રેનમાં સ્થિતિ ગંભીર છે, પણ મહાસત્તાઓ હજુ સીધી રીતે સામસામે આવવાને બદલે અન્ય દેશોના ખભે બંદૂક ફોડીને (પ્રોક્સી વોર) લડી રહી છે.

અમેરિકાની આગેવાનીવાળું પશ્ચિમી જૂથ

જો 3જું વિશ્વયુદ્ધ ફાટી નીકળે, તો અમેરિકાના નેતૃત્વમાં એક મોટું જૂથ મેદાનમાં આવશે.

યુરોપ: આ જૂથમાં બ્રિટન, ફ્રાન્સ અને જર્મની જેવા તમામ નાટો (NATO) સભ્ય દેશો સામેલ હશે.

એશિયા-પેસિફિક: જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયા આ જૂથની કરોડરજ્જુ બનશે.

મધ્ય પૂર્વ: ઇઝરાયલ આ ગઠબંધનનો સૌથી ભરોસાપાત્ર સાથી હશે.

આ જૂથ મુખ્યત્વે લોકશાહી બચાવવા અને દુનિયાની હાલની વ્યવસ્થા જાળવી રાખવાના નામે એક થશે. તાઇવાન અને યુક્રેનને પણ આ જૂથ તરફથી સક્રિય અને પૂરો ટેકો મળવાની શક્યતા છે.

ચીન અને રશિયાનું 'યુરેશિયન' જૂથ

અમેરિકાને ટક્કર આપવા માટે ચીન અને રશિયાના નેતૃત્વમાં એક બીજું મજબૂત હરીફ જૂથ ઊભું થઈ રહ્યું છે.

આ જૂથમાં ઉત્તર કોરિયા, ઈરાન અને બેલારુસ જેવા દેશો જોડાશે.

ઈરાનની એન્ટ્રીથી મધ્ય પૂર્વમાં આ યુદ્ધ વધુ ખતરનાક બની જશે, જ્યારે ઉત્તર કોરિયા પોતાની પરમાણુ તાકાત અને મોટી સેના સાથે ચીનની પડખે ઊભું રહેશે.

અમેરિકાનો ખુલ્લો વિરોધ કરતા સીરિયા અને વેનેઝુએલા જેવા દેશો પણ આ જૂથમાં જોડાઈ શકે છે.

ભારતની ભૂમિકા: દુનિયાનું સૌથી મોટું 'વાઇલ્ડકાર્ડ'

આ સંભવિત વિશ્વયુદ્ધમાં ભારતની સ્થિતિ સૌથી રસપ્રદ અને જટિલ હશે. ભારત અત્યારે એક 'વાઇલ્ડકાર્ડ' ખેલાડી છે. એક તરફ ભારતના રશિયા સાથે જૂના અને મજબૂત સંરક્ષણ સંબંધો છે, તો બીજી તરફ અમેરિકા સાથે પણ સારી વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ભારત પોતાની વર્ષો જૂની 'બિન-જોડાણવાદી' (તટસ્થ) નીતિ અપનાવીને યુદ્ધથી દૂર રહેવાનો પ્રયાસ કરશે. જોકે, ચીન સાથેના સરહદી વિવાદને જોતાં ભારતે આખરે પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે કોઈ કઠિન નિર્ણય લેવો પડી શકે છે. ભારત જે પણ પક્ષે જશે, તે આખા યુદ્ધનું પરિણામ બદલવાની તાકાત ધરાવે છે.

આ લડાઈ વિચારધારાની નહીં, સંસાધનોની હશે!

3જા વિશ્વયુદ્ધમાં દેશો માત્ર 'લોકશાહી વિરુદ્ધ સરમુખત્યારશાહી' ના નામે નહીં જોડાય. અહીં સૌથી મોટી રમત અનાજ, તેલ અને આધુનિક ટેકનોલોજીની હશે. આફ્રિકા અને દક્ષિણ અમેરિકાના ઘણા દેશો પોતાની આર્થિક જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે ચીન કે અમેરિકામાંથી કોઈ એકની પસંદગી કરશે. ટૂંકમાં, આ યુદ્ધ વિચારધારાની લડાઈ કરતાં વસ્તુઓ અને સંસાધનો પર કબજો જમાવવાની લડાઈ વધુ સાબિત થશે.

ક્યાંથી લાગશે યુદ્ધનો તણખો?

દુનિયા અત્યારે દારૂગોળાના ઢગલા પર બેઠી છે, જ્યાં એક નાની ગેરસમજ પણ 3જા વિશ્વયુદ્ધનો ભડકો કરી શકે છે. કયો મુદ્દો યુદ્ધ શરૂ કરાવશે, તેના પરથી નક્કી થશે કે કોણ પહેલા એક્શન લેશે.

જો ચીન તાઇવાન પર હુમલો કરશે, તો અમેરિકા અને ચીન સીધા ટકરાશે.

જો રશિયા કોઈ પણ નાટો (NATO) દેશ પર હુમલો કરે, તો આખું યુરોપ અને અમેરિકા તાત્કાલિક યુદ્ધમાં કૂદી પડશે.