US Iran Tension: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરના સંઘર્ષને કારણે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવમાં વધુ વધારો થયો છે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપી છે કે જે શિપિંગ કંપનીઓ ઈરાનને સલામત માર્ગ માટે ચૂકવણી કરશે તેમને પ્રતિબંધોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આનાથી વૈશ્વિક વેપાર અને તેલ બજાર પર અસર થવાની શક્યતા વધી ગઈ છે.
અમેરિકાએ કડક ચેતવણી આપી યુએસએ જણાવ્યું છે કે જે કંપનીઓ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવા માટે ઈરાનને ચૂકવણી કરે છે તેઓ પ્રતિબંધોને પાત્ર હોઈ શકે છે. યુએસ ટ્રેઝરી ઓફિસ ઓફ ફોરેન એસેટ્સ કંટ્રોલ (OFAC) એ ચેતવણી આપી હતી કે યુએસ નાગરિકો અને કંપનીઓને ઈરાની સરકારી સંસ્થાઓને ચૂકવણી કરવા પર પ્રતિબંધ છે. જો બિન-યુએસ કંપનીઓ આવું કરે છે તો તેમને પણ પ્રતિબંધોના જોખમનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
શિપિંગ ક્ષેત્ર નોંધપાત્ર જોખમમાં OFAC એ જણાવ્યું હતું કે, "ઈરાની બંદરો પર મુસાફરી કરતા જહાજો સાથે સંકળાયેલા દરિયાઈ ઉદ્યોગના સહભાગીઓ ઈરાનના શિપિંગ ક્ષેત્ર અને બંદરોને લક્ષ્ય બનાવતા બહુવિધ પ્રતિબંધોના નોંધપાત્ર જોખમમાં છે." આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે તેઓ ઈરાનના નવીનતમ પ્રસ્તાવથી સંતુષ્ટ નથી. આ સ્પષ્ટપણે સૂચવે છે કે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચેનો અવરોધ ચાલુ રહી શકે છે.
અમેરિકા પરમાણુ મુદ્દા પર અડગ છે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે વારંવાર કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાનને પરમાણુ શસ્ત્રો મેળવવાથી રોકવા માટે કોઈ કરાર ન થાય ત્યાં સુધી તે યુદ્ધનો અંત લાવશે નહીં. ફેબ્રુઆરીમાં પરમાણુ વાટાઘાટો દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ કરવાનું આ મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું હતું. દરમિયાન, ઈરાન કહે છે કે તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ સંપૂર્ણપણે શાંતિપૂર્ણ છે.
યુદ્ધવિરામ છતાં તણાવ યથાવત 8 એપ્રિલના યુદ્ધવિરામ પછી બંને દેશો વચ્ચે સીધી લડાઈ બંધ થઈ ગઈ છે, પરંતુ ઘણા મુદ્દાઓ પર મતભેદો હજુ પણ છે. આમાં ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણનો સમાવેશ થાય છે. યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી, ઈરાને આ માર્ગ દ્વારા જહાજોની અવરજવર પર નોંધપાત્ર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ઈરાની બંદરોની આસપાસ નૌકાદળ નાકાબંધી લાદી છે.
શું ઈરાન ટોલ વસૂલ કરી રહ્યું છે? ગયા મહિને ઈરાની સંસદના ડેપ્યુટી સ્પીકર હમીદ-રેઝા હાજી બાબેઈએ જાહેરાત કરી હતી કે દેશે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી ટોલ વસૂલવાનું શરૂ કરી દીધું છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આમાંથી પ્રથમ આવક દેશની કેન્દ્રીય બેંકમાં જમા કરવામાં આવી છે.
વિવિધ ચુકવણી પદ્ધતિઓ OFAC મુજબ, આ ચુકવણીઓ રોકડ, ડિજિટલ સંપત્તિ, ઓફસેટ્સ, અનૌપચારિક વ્યવહારો અથવા અન્ય માધ્યમોથી કરી શકાય છે. આમાં સખાવતી દાન અથવા ઈરાની દૂતાવાસો દ્વારા કરવામાં આવતી ચુકવણીઓ શામેલ હોઈ શકે છે. OFAC એ જણાવ્યું હતું કે તે ઈરાનના મુખ્ય આવક સ્ત્રોતો, ખાસ કરીને પેટ્રોલિયમ અને પેટ્રોકેમિકલ ક્ષેત્રોને લક્ષ્ય બનાવવાનું ચાલુ રાખશે.
અગાઉ, તેણે ટોલની ચેતવણી આપી હતી યુદ્ધવિરામ પહેલાં તેહરાને કહ્યું હતું કે ફક્ત મિત્ર દેશોને જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. તેણે એવો પણ સંકેત આપ્યો હતો કે આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગે પસાર થતા જહાજો પર ટોલ લાદવામાં આવી શકે છે, જે તેલ, ખોરાક, દવા અને તકનીકી માલ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.