આયુષ્માન કાર્ડથી સારવાર લેતા પહેલા સાવધાન! સરકારે 2359 હોસ્પિટલોને લિસ્ટમાંથી હટાવી

કથિત છેતરપિંડીના કારણે 1200 હોસ્પિટલો સસ્પેન્ડ, 328 કરોડથી વધુનો દંડ ફટકારાયો; જાણો આધુનિક AI ટેકનોલોજી કેવી રીતે પકડી રહી છે કૌભાંડ.

જો તમે અથવા તમારા પરિવારમાં કોઈ સભ્ય આયુષ્માન કાર્ડ (Ayushman Card) નો ઉપયોગ કરીને હોસ્પિટલમાં કેશલેસ કે મફત સારવાર લેવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આ માહિતી તમારા માટે અત્યંત ઉપયોગી છે. ઘરની બહાર નીકળતા અને હોસ્પિટલમાં એડમિટ થતા પહેલાં એક નાનકડું પણ મહત્વનું કામ કરવું જરૂરી છે. જો આ બાબત ધ્યાને નહીં રાખો તો હોસ્પિટલમાં પહોંચ્યા પછી તમારે ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

સરકારે પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (PM-JAY) હેઠળ ચાલતી ગેરરીતિઓ અને છેતરપિંડી સામે લાલ આંખ કરી છે. કડક કાર્યવાહીના ભાગરૂપે સરકારે નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી 2359 હોસ્પિટલોને પોતાની માન્યતા પ્રાપ્ત (પેનલમેન્ટ) યાદીમાંથી કાયમી ધોરણે દૂર કરી દીધી છે. આ ઉપરાંત અન્ય 1200 હોસ્પિટલોને હાલ પૂરતી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી છે, જેથી દર્દીઓએ સારવાર માટે જતા પહેલા હોસ્પિટલનું સ્ટેટસ ખાસ ચકાસી લેવું જોઈએ.

કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ 7 ઓગસ્ટના રોજ લોકસભામાં લેખિત માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, નકલી ક્લેમ અને અનધિકૃત બિલિંગ સામે સરકાર 'ઝીરો-ટોલરન્સ' નીતિથી કામ કરી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં ગેરરીતિ આચરનાર હોસ્પિટલો સામે 29 FIR નોંધવામાં આવી છે અને કસૂરવારોને કુલ ₹328.49 કરોડનો તોતિંગ દંડ ફટકારાયો છે. નિયમો તોડનારી હોસ્પિટલો સામે ભવિષ્યમાં પણ આવી જ રીતે ફોજદારી કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે.

કૌભાંડો અને બોગસ બિલિંગ પકડવા માટે નેશનલ હેલ્થ ઓથોરિટી (NHA) દ્વારા હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને મશીન લર્નિંગ (ML) જેવી હાઈટેક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. હોસ્પિટલ દ્વારા દાવો રજૂ કરાયાના માત્ર 24 કલાકમાં જ આ સિસ્ટમ ડુપ્લિકેટ ક્લેમ કે શંકાસ્પદ મેડિકલ પ્રોસિજર ઓળખીને એલર્ટ જનરેટ કરે છે. આ એન્ટી-ફ્રોડ સિસ્ટમના કારણે 31 જુલાઈ, 2026 સુધીમાં સરકારના ₹676.14 કરોડનું સંભવિત નુકસાન અટકાવી શકાયું છે.

એક તરફ ગેરરીતિઓ સામે કડકાઈ ચાલી રહી છે, તો બીજી તરફ યોજનાનો વ્યાપ પણ દેશભરમાં ઝડપથી વધી રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં નવા 3.75 કરોડ આયુષ્માન કાર્ડ આપવામાં આવ્યા છે અને 2.74 કરોડ દર્દીઓએ હોસ્પિટલમાં કેશલેસ સારવાર મેળવી છે. આ યોજનાના સફળ અમલીકરણ માટે કેન્દ્ર સરકારે વિવિધ રાજ્ય હેલ્થ એજન્સીઓને ₹8438.27 કરોડની માતબર ગ્રાન્ટ ફાળવી છે.

તારીખ 8 ઓગસ્ટ, 2026 સુધીના સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, NHA પોર્ટલ પર દેશની કુલ 38,437 હોસ્પિટલો નોંધાયેલી છે, જેમાં 20,363 સરકારી અને 18,074 ખાનગી હોસ્પિટલોનો સમાવેશ થાય છે. રાજ્યોની સરખામણી કરીએ તો ઉત્તર પ્રદેશમાં આ યોજનાનો સૌથી વધુ ઉપયોગ થયો છે, જ્યાં 3.06 મિલિયમ (આશરે 30.6 લાખ) દર્દીઓને સારવાર મંજૂર કરાઈ હતી અને રાજ્યને કેન્દ્ર તરફથી ₹1047.53 કરોડનું ફંડ મળ્યું છે.

તમને જણાવી દઈએ કે આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ પાત્રતા ધરાવતા ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને માન્ય હોસ્પિટલોમાં પ્રતિ વર્ષ ₹5 લાખ સુધીની મફત ઈલાજ સુવિધા આપવામાં આવે છે. આ યોજનામાં હાલ 1900 થી વધુ પ્રકારની તબીબી સારવાર અને ઓપરેશનનો સમાવેશ કરાયો છે, જેમાં રાજ્ય સરકારો પોતાની જરૂરિયાત મુજબ વધુ બીમારીઓનો ઉમેરો પણ કરી શકે છે.

આથી, જ્યારે પણ તમારે કે તમારા પરિવારને સારવારની જરૂર પડે, ત્યારે સૌપ્રથમ PM-JAY ની સત્તાવાર વેબસાઈટ અથવા હેલ્પલાઈન નંબર 14555 પર કૉલ કરીને હોસ્પિટલ એમ્પેનલ છે કે નહીં તે ચકાસી લેવું હિતાવહ છે. સસ્પેન્ડ થયેલી કે યાદીમાંથી હટાવાયેલી હોસ્પિટલમાં કાર્ડ ચાલશે નહીં, માટે હોસ્પિટલ જતાં પહેલાં જ આ ચકાસણી કરીને બિનજરૂરી આર્થિક બોજથી બચો.