ભારત ઉપરાંત બીજા કયા-કયા દેશો સામે યુદ્ધ લડી ચૂક્યું છે પાકિસ્તાન ? ક્યાં-ક્યાં મળી હાર

1965માં પાકિસ્તાને ઓપરેશન જીબ્રાલ્ટર હેઠળ કાશ્મીરમાં ઘૂસણખોરી કરીને બળવો ભડકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ ભારતીય સેનાએ અનેક મોરચે કાર્યવાહી કરીને જવાબ આપ્યો હતો

તસવીરઃ એબીપી અસ્મિતા

Pakistan Wars: ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વર્ષો જૂની દુશ્મનાવટ વિશે બધા જાણે છે. મોટાભાગના લોકો ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે લડાયેલા યુદ્ધો વિશે પણ જાણે છે. જોકે, ઘણા લોકો પ્રશ્ન કરે છે કે શું પાકિસ્તાને ફક્ત ભારત સાથે જ યુદ્ધો લડ્યા છે. ખરેખર, 1947 માં પાકિસ્તાનની રચના થઈ ત્યારથી, પાકિસ્તાન ભારત સિવાયના અન્ય દેશો સાથે લશ્કરી સંઘર્ષોમાં સામેલ થયું છે. તો, ચાલો આજે તમને જણાવીએ કે ભારત ઉપરાંત, પાકિસ્તાને કયા દેશો સાથે યુદ્ધો લડ્યા છે, અને તે ક્યાં જીત્યું અને ક્યાં હાર્યું.

પાકિસ્તાન અને ભારત ચાર મોટા યુદ્ધો અને અસંખ્ય લશ્કરી સંઘર્ષો લડ્યા છે. જેમાંથી મોટાભાગના જમ્મુ અને કાશ્મીર વિવાદથી ઉદ્ભવ્યા છે. ભારત અને પાકિસ્તાનના ભાગલા પછી તરત જ જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પહેલું યુદ્ધ શરૂ થયું હતું. પાકિસ્તાન સમર્થિત આદિવાસી લશ્કરો કાશ્મીરમાં ઘૂસણખોરી કર્યા પછી મહારાજા હરિ સિંહે ભારત સાથે જોડાણના દસ્તાવેજ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.

1965માં પાકિસ્તાને ઓપરેશન જીબ્રાલ્ટર હેઠળ કાશ્મીરમાં ઘૂસણખોરી કરીને બળવો ભડકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ ભારતીય સેનાએ અનેક મોરચે કાર્યવાહી કરીને જવાબ આપ્યો હતો.

વધુમાં, 1970 ના યુદ્ધને પાકિસ્તાનના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટી લશ્કરી હાર માનવામાં આવે છે. પૂર્વ પાકિસ્તાનમાં રાજકીય કટોકટી અને બંગાળી ચળવળ બાદ ભારત યુદ્ધમાં જોડાયું હતું. માત્ર 13 દિવસમાં પાકિસ્તાની સેનાએ ઢાકામાં આત્મસમર્પણ કર્યું, અને પૂર્વ પાકિસ્તાન અલગ થઈને બાંગ્લાદેશ બન્યું.

આ પછી 1999માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે કારગિલ યુદ્ધ થયું. આ યુદ્ધ દરમિયાન, પાકિસ્તાની સૈનિકો અને ઘુસણખોરોએ કારગિલ ક્ષેત્રમાં ભારતીય સ્થાનો પર કબજો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ ભારતીય સેનાએ વળતો પ્રહાર કર્યો અને મોટાભાગનો પ્રદેશ ફરીથી કબજે કર્યો.

Continues below advertisement

ભારત ઉપરાંત, પાકિસ્તાનનો સૌથી જૂનો વિવાદ અફઘાનિસ્તાન સાથે છે. તેનું મુખ્ય કારણ બંને દેશો વચ્ચેની ડ્યુરન્ડ લાઇન છે, જેને અફઘાનિસ્તાન લાંબા સમયથી વિવાદ માને છે.

1960 ના દાયકાથી તાજેતરના વર્ષો સુધી પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે અસંખ્ય સરહદી અથડામણો અને લશ્કરી અથડામણો થઈ છે, જોકે આ ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધોની જેમ પૂર્ણ-સ્તરના યુદ્ધો નથી.

તકનીકી રીતે, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય યુદ્ધ થયું ન હતું, કારણ કે બાંગ્લાદેશ પાકિસ્તાનનો ભાગ હતું અને 1971 સુધી પૂર્વ પાકિસ્તાન તરીકે ઓળખાતું હતું. જોકે, 1971ના સંઘર્ષને પાકિસ્તાનના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટી લશ્કરી અને રાજકીય હાર માનવામાં આવે છે.

આ યુદ્ધે પાકિસ્તાનને માત્ર તેની સેનાને શરણાગતિ આપવાની ફરજ પાડી નહીં, પરંતુ તેના પૂર્વ ભાગને અલગ કરીને બાંગ્લાદેશ પણ બનાવ્યું. 1965 અને 1999ના સંઘર્ષોમાં પાકિસ્તાન તેના જાહેર લશ્કરી અને રાજકીય ઉદ્દેશ્યો પ્રાપ્ત કરવામાં નિષ્ફળ ગયું.