New Calling Rules: જો તમે પણ દિવસભર આવતા અજાણ્યા નંબર અને ફેક સ્પામ કોલથી પરેશાન થઈ ગયા છો તો તમારા માટે રાહતના સમાચાર છે. 1 નવેમ્બરથી દેશભરમાં મોબાઇલ કોલિંગ સંબંધિત એક મોટો નિયમ લાગુ થવા જઈ રહ્યો છે. ટેલિકોમ વિભાગ એટલે કે ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ (DoT)એ રિલાયન્સ જિયો, એરટેલ, વોડાફોન-આઇડિયા અને BSNL સહિત તમામ ટેલિકોમ કંપનીઓને કોલર નેમ પ્રેઝન્ટેશન એટલે કે CNAP સિસ્ટમ લાગુ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
આ નવો નિયમ લાગુ થયા બાદ જ્યારે પણ તમારા ફોન પર કોઈ અજાણ્યા નંબર પરથી કોલ આવશે ત્યારે મોબાઇલ સ્ક્રીન પર નંબરની સાથે કોલ કરનાર વ્યક્તિનું અસલી નામ પણ આપમેળે દેખાશે. અત્યાર સુધી લોકોને અજાણ્યા નંબરની ઓળખ કરવા માટે Truecaller જેવી થર્ડ પાર્ટી એપ્સનો સહારો લેવો પડતો હતો. પરંતુ 1 નવેમ્બરથી આ સુવિધા સીધી તમારા ટેલિકોમ નેટવર્ક દ્વારા કોઈપણ એપ કે ઇન્ટરનેટ વગર ડિફોલ્ટ રૂપે મળવા લાગશે. તેનાથી દરેક મોબાઇલ યુઝરને મોટો ફાયદો થશે.
જિયો, એરટેલ અને વોડાફોન-આઇડિયાને સરકારની સૂચના
દિવસેને દિવસે વધી રહેલા સ્પામ કોલ અને ઓનલાઇન છેતરપિંડીના બનાવો પર અંકુશ મેળવવા માટે ટેલિકોમ વિભાગ અને TRAI છેલ્લા ઘણા સમયથી આ નવી ટેક્નોલોજી પર કામ કરી રહ્યા હતા. હવે સરકારે તમામ ટેલિકોમ ઓપરેટર્સને સૂચના આપી છે કે, 1 નવેમ્બર સુધીમાં આ કોલર ID સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે લાગુ કરવામાં આવે.
આ માટે જિયો, એરટેલ અને વોડાફોન-આઇડિયા જેવી કંપનીઓએ અગાઉથી જ અલગ-અલગ ટેલિકોમ સર્કલમાં તેનું સફળ પરીક્ષણ પૂર્ણ કરી લીધું છે.
આ નવી CNAP સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે સિમ કાર્ડના KYC પર આધારિત હશે. સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ નવું સિમ કાર્ડ ખરીદતી વખતે પોતાનું આધાર કાર્ડ અથવા અન્ય કોઈ સરકારી ઓળખપત્ર જમા કરાવે છે ત્યારે તે ફોર્મમાં નોંધાયેલું અસલી નામ ટેલિકોમ ડેટાબેઝમાં સેવ થાય છે.
હવે જ્યારે તે વ્યક્તિ કોઈને કોલ કરશે ત્યારે નેટવર્ક ઓપરેટર દ્વારા KYCમાં નોંધાયેલું તે જ અસલી નામ કોલ રિસીવ કરનાર વ્યક્તિની મોબાઇલ સ્ક્રીન પર દેખાડવામાં આવશે.
Truecaller જેવી એપ્સથી કેટલી અલગ હશે આ સિસ્ટમ?
ઘણીવાર લોકોના મનમાં સવાલ થાય છે કે, જ્યારે પહેલેથી જ કોલર ID એપ્સ ઉપલબ્ધ છે તો સરકારના આ નવા નિયમની શું જરૂર છે?
હકીકતમાં Truecaller જેવી એપ્સ ક્રાઉડ-સોર્સિંગ ડેટા પર કામ કરે છે. એટલે કે લોકો કોઈ નંબરને પોતાના ફોનમાં જે નામથી સેવ કરે છે અથવા યુઝર પોતાની પ્રોફાઇલમાં જે નામ લખે છે તે જ નામ અન્ય લોકોને દેખાય છે.
આ જ કારણથી છેતરપિંડી કરનારા લોકો સરળતાથી પોતાનું નામ બદલીને પોતાને બેન્ક અધિકારી કે પોલીસકર્મી તરીકે ઓળખાવી શકે છે.
આ ઉપરાંત આવી એપ્સનો ઉપયોગ કરવા માટે ફોનમાં ઇન્ટરનેટ હોવું જરૂરી છે અને પ્રાઇવસી સંબંધિત જોખમ પણ રહે છે.
બીજી તરફ સરકારની નવી CNAP સિસ્ટમ વધુ પ્રમાણિત અને સુરક્ષિત હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે, કારણ કે તેમાં નામ સીધું સિમ કાર્ડના KYC રેકોર્ડમાંથી લેવામાં આવશે. આ સુવિધા માટે કોઈ એપ ડાઉનલોડ કરવાની કે મોબાઇલ ડેટા ચાલુ રાખવાની જરૂર નહીં પડે.
સ્પામ કોલ અને સાઇબર છેતરપિંડી પર લાગશે અંકુશ
આ નવા નિયમનો સૌથી મોટો ફાયદો સામાન્ય લોકોને સાઇબર ક્રાઇમ અને અનિચ્છનીય પ્રમોશનલ કોલથી બચાવવામાં થશે.
છેલ્લા કેટલાક સમયથી દેશમાં ડિજિટલ અરેસ્ટ, નકલી લોન ઓફર, KYC અપડેટ અને કસ્ટમ અધિકારી બનીને છેતરપિંડી કરવાના બનાવોમાં ઝડપથી વધારો થયો છે.
સાઇબર ઠગ અજાણ્યા નંબર પરથી કોલ કરીને લોકોને ડરાવે છે અને તેમના બેન્ક ખાતામાંથી પૈસા પડાવી લે છે.
હવે 1 નવેમ્બરથી કોલ આવતાની સાથે જ મોબાઇલ સ્ક્રીન પર સિમ કાર્ડના માલિકનું અસલી નામ સ્પષ્ટ દેખાશે. તેનાથી ખોટી ઓળખ આપીને છેતરપિંડી કરવી ઘણી મુશ્કેલ બની જશે.
આ સાથે ટેલિમાર્કેટિંગ કંપનીઓ અને સ્પામ કોલ કરનારાઓની ઓળખ પણ ફોન ઉપાડતા પહેલાં જ થઈ શકશે. તેના કારણે યુઝર્સ પોતે નક્કી કરી શકશે કે તેમને કોલ રિસીવ કરવો છે કે નહીં.
જોકે, જે લોકોએ સરકારની મંજૂરી હેઠળ પોતાની ઓળખ ગુપ્ત રાખવા માટે CLIR (Calling Line Identification Restriction) સુવિધા મેળવી છે, તેમને આ નિયમમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે.