જો તમે પણ ઘરમાં DTH કે કેબલ કનેક્શન વિના સ્માર્ટ ટીવી પર ઈન્ટરનેટની મદદથી મફતમાં ટીવી ચેનલો જોવાની મજા માણી રહ્યા છો, તો તમારા માટે એક માઠા સમાચાર છે. ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI) હવે સ્માર્ટ ટીવી એપ્લિકેશન્સ પર પણ ડીટીએચ (DTH) અને કેબલ ટીવી જેવા જ કડક નિયમો લાગુ કરવા પર ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહી છે. આગામી 4 મે, 2026 ના રોજ આ અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવાઈ શકે છે. જો આમ થશે, તો દેશના 13 કરોડથી વધુ લોકોને મોટો ફટકો પડશે અને અત્યાર સુધી સ્માર્ટ ટીવી પર ફ્રીમાં મળતી 150 થી વધુ ચેનલો માટે લોકોએ ખિસ્સા ઢીલા કરવા પડી શકે છે.
મફત ચેનલોનો જમાનો કેમ પૂરો થઈ શકે છે?
સ્માર્ટ ટીવી આવ્યા પછી ભારતમાં લોકોની ટીવી જોવાની સ્ટાઈલ સાવ બદલાઈ ગઈ છે. હવે ફક્ત એક ઈન્ટરનેટ કનેક્શન હોય એટલે સેંકડો ચેનલો મફતમાં જોઈ શકાય છે. પરંતુ શું આ સુવિધા કાયમ માટે ચાલુ રહેશે? TRAI હવે આ વ્યવસ્થામાં મોટો ફેરફાર કરવા માંગે છે. TRAI વિચારી રહ્યું છે કે જે નિયમો DTH અને કેબલ ઓપરેટરોને લાગુ પડે છે, તે જ નિયમો હવે સ્માર્ટ ટીવીની લાઈવ એપ્લિકેશનોને પણ લાગુ થવા જોઈએ. જો આ નવો નિયમ અમલમાં આવશે, તો અગાઉ જે ચેનલો બિલકુલ ફ્રીમાં જોવા મળતી હતી, તેના પર ચાર્જ લાગી શકે છે.
DTH અને સ્માર્ટ ટીવી વચ્ચે આટલો ભેદભાવ કેમ?
તમને સવાલ થશે કે સરકાર આવું શા માટે કરી રહી છે? તો વાત એમ છે કે, DTH અને કેબલ કંપનીઓ સરકારને મોટી રકમ લાયસન્સ ફી તરીકે ચૂકવે છે અને ઘણા કડક નિયમોનું પાલન કરે છે. આથી તેમણે ગ્રાહકો પાસેથી ચેનલના પેકેજના પૈસા લેવા પડે છે. જ્યારે બીજી બાજુ, સ્માર્ટ ટીવી પર ચેનલો બતાવતી એપ્લિકેશનો પર હજુ સુધી આવા કોઈ જ નિયમો લાગુ પડતા નથી. આ જ વિસંગતતા (ભેદભાવ) દૂર કરવા અને બધા માટે સમાન નિયમો લાવવા માટે હવે પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે.
કેટલા લોકો પર પડશે સીધી અસર?
એક આંકડા મુજબ, ભારતમાં અત્યારે 13 કરોડથી પણ વધુ લોકો એવા છે જેઓ કોઈપણ જાતના સેટ-ટોપ બોક્સ કે DTH કનેક્શન વિના પોતાના સ્માર્ટ ટીવી પર 150 થી વધુ ચેનલો બિલકુલ મફતમાં જુએ છે. આ વર્ગને ન્યૂઝ, મનોરંજન કે સ્પોર્ટ્સ ચેનલો જોવા માટે માત્ર ઈન્ટરનેટ અને કેટલીક ફ્રી એપ્સની જ જરૂર પડે છે. જો ફ્રી ચેનલો બંધ થશે, તો આ 13 કરોડ યુઝર્સને સૌથી મોટી અસર થશે.
શું આની અસર દરેક ટીવી જોનાર પર થશે?
આ નિર્ણય સાંભળવામાં ભલે મોટો લાગતો હોય, પણ તેની અસર દરેક યુઝર પર નહીં પડે. કારણ કે, આજકાલ મોટાભાગના લોકો તેમના સ્માર્ટ ટીવીનો ઉપયોગ માત્ર Netflix, Amazon Prime Video અને YouTube જેવા OTT પ્લેટફોર્મ પર ફિલ્મો અને વેબ સિરીઝ જોવા અથવા તો ગેમિંગ માટે જ કરે છે. આવા ઘણા યુઝર્સને તો એ વાતની ખબર પણ નથી હોતી કે તેમના ટીવી પર ફ્રી ચેનલો પણ આવે છે! ટૂંકમાં, ભવિષ્યમાં સ્માર્ટ ટીવી પર મફત ચેનલો જોવી મુશ્કેલ જરૂર બની શકે છે, પરંતુ ભારતના ટીવી જોવાના અનુભવમાં કેટલો બદલાવ આવશે તે તો TRAI ના અંતિમ નિર્ણય પર જ નિર્ભર રહેશે.