WhatsApp malware alert: વોટ્સએપ (WhatsApp) નો ઉપયોગ આજે માત્ર સામાન્ય ચેટિંગ પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો; તે ફોટા, વિડિયો અને મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજોની આપલે કરવાનું પણ એક પ્રમુખ માધ્યમ બની ગયું છે. લોકોના આ જ અતૂટ વિશ્વાસનો લાભ હવે સાયબર ગુનેગારો ઉઠાવી રહ્યા છે. જો તમે પણ વોટ્સએપ પર આવતા દસ્તાવેજો કે ફાઇલોને કોઈપણ જાતની ચકાસણી કર્યા વિના જ ખોલવાની ટેવ ધરાવો છો, તો સાવધાન થઈ જજો! તમારી માત્ર એક નાનકડી ભૂલ તમને બહુ મોંઘી પડી શકે છે અને તમારો ફોન હેક થઈ શકે છે.
જાણીતી સાયબર સુરક્ષા કંપની 'ક્વિક હીલ ટેક્નોલોજીસ' (Quick Heal Technologies) દ્વારા તાજેતરમાં વોટ્સએપ પર ફેલાવવામાં આવી રહેલા એક નવા અને ખતરનાક માલવેર અભિયાન અંગે ગંભીર ચેતવણી આપવામાં આવી છે. આ અભિયાનમાં હેકર્સ સામાન્ય દેખાતા ઓફિસના દસ્તાવેજોના વેશમાં એવી ખતરનાક ફાઇલો મોકલી રહ્યા છે જે તમારા ફોનમાં માલવેર ઘુસાડી દે છે.
વોટ્સએપ દ્વારા માલવેર કેવી રીતે ફેલાઈ રહ્યો છે?
મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, આ સાયબર હુમલાની રીત ખૂબ જ ચાલાકીભરી છે. આ અભિયાનમાં હેકર્સ સૌથી પહેલાં કોઈનો વોટ્સએપ એકાઉન્ટ હેક કરીને તેનું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ પોતાના હાથમાં લઈ લે છે. ત્યારબાદ, તે જ એકાઉન્ટની કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં (સંપર્ક સૂચિમાં) રહેલા તમામ લોકોને શંકાસ્પદ ફાઇલો મોકલવામાં આવે છે. આમાં સૌથી મોટી અને ગંભીર સમસ્યા એ છે કે, તમને મળતો મેસેજ કોઈ અજાણ્યા નંબર પરથી નહીં, પરંતુ તમારા જ કોઈ ઓળખીતા, સાથીદાર કે વ્યવસાયિક સંપર્કના એકાઉન્ટમાંથી આવે છે. પરિણામે, વપરાશકર્તા સામેવાળી વ્યક્તિ પર વિશ્વાસ મૂકીને સરળતાથી એ ફાઇલ ડાઉનલોડ કરી લે છે.
હેકર્સ આ ખતરનાક ફાઇલોને બિલકુલ સામાન્ય વ્યવસાયિક દસ્તાવેજો જેવી જ દેખાડવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેથી કોઈને શંકા ન જાય. આ જ કારણસર, હવે માત્ર મેસેજ મોકલનારની ઓળખ પર આધાર રાખવો પૂરતો નથી. જો તમારો કોઈ પરિચિત અચાનક જ કોઈ અણધારી કે વિચિત્ર ફાઇલ મોકલે, તો તેને ખોલતા પહેલા તેની યોગ્ય તપાસ કરવી અત્યંત આવશ્યક બની જાય છે.
હેકર્સના નિશાના પર કોણ છે?
ક્વિક હીલના રિપોર્ટ અનુસાર, સાયબર ગુનેગારોની આ નવી ઝુંબેશ ખાસ કરીને નીચે દર્શાવેલ લોકોને પોતાનું લક્ષ્ય બનાવી રહી છે:
નાણાકીય ટીમો
વરિષ્ઠ અધિકારીઓ
ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ (CA)
વ્યવસાયિક વપરાશકર્તાઓ
આ વર્ગના લોકોના ફોન કે કમ્પ્યુટરમાં મહત્વપૂર્ણ નાણાકીય દસ્તાવેજો અને સંવેદનશીલ વ્યવસાયિક માહિતી હોવાની શક્યતા સૌથી વધુ હોય છે. તેથી, તેમના ઉપકરણો પર નિયંત્રણ મેળવવું હેકર્સ માટે સીધો આર્થિક ફાયદો કરાવનારું સાબિત થઈ શકે છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ જણાવાયું છે કે, આ હુમલાખોરો એન્ટી-વાયરસ અને અન્ય સુરક્ષા સિસ્ટમોને ચકમો આપવા માટે સતત પોતાના ફાઇલ ફોર્મેટ અને હેકિંગની તકનીકોમાં ફેરફાર કરી રહ્યા છે.
તમારા ફોનને સુરક્ષિત રાખવા માટે આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો:
આવા ખતરનાક સાયબર હુમલાઓથી બચવા માટે સાયબર નિષ્ણાતો દ્વારા નીચે મુજબની કેટલીક સાવચેતીઓ રાખવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે:
સીધું ડાઉનલોડ ટાળો: જો તમને વોટ્સએપ પર અચાનક કોઈ શંકાસ્પદ દસ્તાવેજ મળે, પછી ભલે તે તમારા કોઈ ખાસ પરિચિતે મોકલ્યો હોય, તેને તરત જ ડાઉનલોડ કે ઓપન કરવાનું ટાળો.
ખરાઈ કરો: ફાઇલ ખોલતા પહેલાં, મેસેજ મોકલનાર વ્યક્તિને કૉલ કરીને અથવા અન્ય કોઈ માધ્યમથી પૂછી લો કે શું ખરેખર તેણે જ આ ફાઇલ મોકલી છે?
ફોરવર્ડ ન કરો: કોઈપણ અજાણી કે શંકાસ્પદ ફાઇલને તમારા અન્ય સંપર્કો સાથે શેર કરવાનું ટાળો, જેથી આ ચેઈન આગળ વધતી અટકે.
સિસ્ટમ અપડેટ રાખો: હંમેશા તમારા સ્માર્ટફોન અને કમ્પ્યુટરની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ (OS) તેમજ તેમાં રહેલા સુરક્ષા સોફ્ટવેરને લેટેસ્ટ વર્ઝન પર અપડેટ રાખો.
અસામાન્ય ફાઇલોથી દૂર રહો: જો કોઈ ફાઇલનું નામ અસામાન્ય હોય, તેનું ફોર્મેટ વિચિત્ર હોય, અથવા તે કોઈ અણધાર્યા સંદર્ભ સાથે આવી હોય, તો તેને સંપૂર્ણપણે અવગણવી જ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.