Kisan Credit Card scheme: ભારતમાં આજે ખેતી કરવી એ પહેલા કરતા ઘણી જ મોંઘી બની ગઈ છે. જમીન ખેડવાથી લઈને પાકની વાવણી, મોંઘા ખાતર, બિયારણ, જંતુનાશક દવાઓ, સિંચાઈ અને છેલ્લે લણણી કરવા સુધી ખેડૂતોને અસંખ્ય ખર્ચાઓ ભોગવવા પડે છે.
ઘણી વખત એવું બને છે કે, ખેડૂતો પાસે ખેતીના આ જરૂરી કામો માટે પૂરતા પૈસા હોતા નથી. પરિણામે, તેમને મજબૂરીવશ અન્ય વ્યક્તિઓ કે ખાનગી સંસ્થાઓ પાસેથી ઊંચા વ્યાજ દરે પૈસા ઉધાર લેવા પડે છે, જેના કારણે ખેડૂતો દેવામાં ડૂબી જાય છે.
ખેડૂતોને આ મોટી સમસ્યાથી બચાવવા માટે સરકાર દ્વારા 'કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ' (KCC) યોજના ચલાવવામાં આવે છે. આ ખાસ યોજના દ્વારા ખેડૂતોને સામાન્ય બેંક લોન કરતા ઘણા ઓછા વ્યાજ દરે ખેતી માટે લોન મળી શકે છે. પરંતુ ઘણા ખેડૂતોને પ્રશ્ન થાય છે કે આ ક્રેડિટ કાર્ડથી તેમને કેટલી લોન મળી શકે? ચાલો સમજીએ.
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડથી કેટલી લોન મળે?
આ યોજના હેઠળ, ખેડૂતોને તેમની ખેતીની ચોક્કસ જરૂરિયાતો અનુસાર લોન આપવામાં આવે છે. ભારત સરકારના વર્ષ 2025-26 ના બજેટમાં, સરકારે KCC હેઠળ 'મોડિફાઇડ ઇન્ટરેસ્ટ સબવેન્શન સ્કીમ' (MISS) ની લોન મર્યાદા ₹3 લાખથી વધારીને ₹5 લાખ કરવાની મોટી જાહેરાત કરી હતી.
જોકે, આનો અર્થ એ બિલકુલ નથી કે દરેક ખેડૂતને સીધા ₹5 લાખ મળી જશે. બેંક દ્વારા ખેડૂતની જમીન કેટલી છે, કયા પાકની ખેતી કરે છે, ખેતીનો વિસ્તાર કેટલો છે અને ખરેખર કેટલી નાણાકીય જરૂરિયાત છે, તેનું સંપૂર્ણ મૂલ્યાંકન કર્યા પછી જ લોનની મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવે છે. આથી કેટલાક ખેડૂતોને ઓછી લોન મળે છે, જ્યારે જરૂરિયાતવાળા ખેડૂતોને વધુ લોન મળે છે.
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડમાં વ્યાજદર કેટલો હોય છે?
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડની સૌથી મોટી અને મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા વ્યાજમાં મળતી ભારે છૂટ છે. સરકારની યોજના હેઠળ, પાત્રતા ધરાવતા ખેડૂતોને ₹3 લાખ સુધીની ટૂંકા ગાળાની કૃષિ લોન પર માત્ર 7 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ ચૂકવવાનું રહે છે.
વધુમાં, જો કોઈ ખેડૂત સમયસર પોતાની લોનની રકમ ચૂકવે છે, તો તેને વધારાના 3 ટકા 'પ્રોમ્પ્ટ રિપેમેન્ટ ઇન્સેન્ટિવ' (PRI) નો લાભ મળે છે. આનાથી ખેડૂતનો અસરકારક વ્યાજ દર ઘટીને વાર્ષિક માત્ર 4 ટકા થઈ જાય છે. સરકારી વ્યાજમાં છૂટ માટેની પાત્રતા અને મર્યાદા સરકારની માર્ગદર્શિકા અનુસાર નક્કી થાય છે.
કોણ કરી શકે છે અરજી?
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ યોજનાનો લાભ માત્ર પોતાની ખેતીની જમીન ધરાવતા ખેડૂતો પૂરતો મર્યાદિત નથી. ખેડૂતોની અન્ય ઘણી શ્રેણીઓ પણ આ માટે અરજી કરી શકે છે, જેમાં સંયુક્ત ખાતેદાર ખેડૂતો, ભાગિયા (શેરખેતી કરનાર), ભાડાની જમીન પર ખેતી કરતા ખેડૂતો અને મૌખિક કરારથી જમીન ખેડનારાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.