ખેતીનો પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ યોજના (પીએમ-કિસાન સન્માન નિધિ) ના 24મા હપ્તાની રાહ જોઈ રહેલા ખેડૂતોને કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતો જાણવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. યોજના હેઠળ લાભ મેળવવા માટે પાત્ર ખેડૂતોએ તેમની માહિતી અને જરૂરી ચકાસણી સ્થિતિ તપાસવી જોઈએ. ખાસ કરીને e-KYC, બેન્ક ખાતાઓ સાથે આધાર લિંકિંગ અને સચોટ જમીન રેકોર્ડ આવશ્યક છે. કેટલાક રાજ્યોમાં નવી નોંધણી માટે ખેડૂત રજિસ્ટ્રી (ખેડૂત ઓળખ કાર્ડ) પણ ફરજિયાત છે. આ રેકોર્ડમાં અધૂરી માહિતી અથવા વિસંગતતાઓ ચુકવણીની સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે.
પીએમ કિસાન રકમ કેટલી છે?
પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ યોજના હેઠળ પાત્ર ખેડૂત પરિવારોને વાર્ષિક ₹6,000ની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે. આ રકમ સીધી તેમના બેન્ક ખાતામાં ત્રણ સમાન ₹2,000 હપ્તામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે. તેનો હેતુ ખેડૂતોને બીજ, ખાતર અને અન્ય ખેતીની જરૂરિયાતો માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાનો છે.
કૃષિ મંત્રાલયની સત્તાવાર વેબસાઇટ અનુસાર, યોજનાનો 23મો હપ્તો 20 જૂન, 2026ના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો. ખેડૂતો 24મા હપ્તાની તારીખ અને ચુકવણી અંગે સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોઈ રહ્યા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આગામી હપ્તો દિવાળી પહેલા ખેડૂતોના ખાતામાં જમા થઈ શકે છે.
1. ખાતરી કરો કે e-KYC પૂર્ણ થયું છે કે નહીં
PM કિસાન યોજના હેઠળ નોંધાયેલા ખેડૂતો માટે e-KYC ફરજિયાત છે. જો તમે હજુ સુધી આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી નથી તો તમે સત્તાવાર પોર્ટલની મુલાકાત લઈને તેની સ્થિતિ ચકાસી શકો છો. ખેડૂતો PM કિસાન વેબસાઇટ પર OTP દ્વારા e-KYC પૂર્ણ કરી શકે છે. આધાર સાથે જોડાયેલ સક્રિય મોબાઇલ નંબર જરૂરી છે. જો OTP પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થાય તો નજીકના કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) ની મુલાકાત લઈને બાયોમેટ્રિક્સ દ્વારા પણ e-KYC પૂર્ણ કરી શકાય છે. આ સુવિધા PM કિસાન મોબાઇલ એપ્લિકેશન પર ચહેરાની ઓળખ દ્વારા પણ ઉપલબ્ધ છે.
2. આધાર બેંક ખાતા સાથે લિંક હોવો આવશ્યક છે.
PM કિસાન ભંડોળ સીધા બેન્ક ખાતામાં ટ્રાન્સફર થાય છે. તેથી ખેડૂતોએ ચકાસવું જોઈએ કે તેમનું બેન્ક એકાઉન્ટ એક્ટિવ છે અને જરૂરી આધાર લિંકિંગ પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. બેન્ક ખાતા અને આધાર રેકોર્ડ વચ્ચે નામ અથવા અન્ય માહિતીમાં મતભેદ પણ ચુકવણીમાં સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે. જો ભંડોળ ખાતામાં જમા ન થયું હોય તો આધાર લિંકિંગ અને ખાતાની સ્થિતિ ચકાસવા માટે બેન્કનો સંપર્ક કરો. ઉપરાંત, યોજના પોર્ટલ પર ચુકવણીની સ્થિતિ તપાસો.
3. જમીન રેકોર્ડ ચકાસો
આ યોજના પાત્ર જમીનધારક ખેડૂત પરિવારોને લાભ આપે છે. તેથી, ખેડૂતના નામ અને જમીન રેકોર્ડની ચકાસણી મહત્વપૂર્ણ છે. જો પોર્ટલ પર જમીનની વાવણી અધૂરી લાગે તો સંબંધિત મહેસૂલ વિભાગ અથવા કૃષિ વિભાગનો સંપર્ક કરો. જમીનના દસ્તાવેજો પર ખોટા નામ, અન્ય માહિતીમાં સુધારાની જરૂર પડી શકે છે.
4. દરેક જગ્યાએ ખેડૂત નોંધણી ફરજિયાત નથી
ખેડૂતોએ ખેડૂત નોંધણી અથવા ખેડૂત ID નિયમો અંગે તેમના રાજ્યની સ્થિતિ તપાસવી જોઈએ. સરકારે એવા રાજ્યોમાં નવા PM કિસાન નોંધણી માટે ખેડૂત ID ફરજિયાત બનાવ્યું છે જ્યાં ખેડૂત રજિસ્ટ્રી પ્રક્રિયા પહેલાથી જ શરૂ થઈ ગઈ છે. જે રાજ્યોમાં આ પ્રક્રિયા હજુ શરૂ થઈ નથી, ત્યાં નવા નોંધણી માટેના નિયમો અલગ અલગ હોઈ શકે છે. તેથી એવું માનવું ખોટું હશે કે દરેક રાજ્યના દરેક ખેડૂત માટે ખેડૂત IDની આવશ્યકતાઓ સમાન છે. જો તમારા રાજ્યમાં ખેડૂત નોંધણી જરૂરી હોય તો નિર્ધારિત પ્રક્રિયા દ્વારા તમારી નોંધણી પૂર્ણ કરો. તમે રાજ્યના કૃષિ વિભાગ, સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અથવા કોમન સર્વિસ સેન્ટર પાસેથી મદદ લઈ શકો છો.
24મા હપ્તાની સ્થિતિ કેવી રીતે તપાસવી
ખેડૂતો સત્તાવાર PM કિસાન વેબસાઇટ, https://pmkisan.gov.in/ પર ‘Know Your Status’ વિકલ્પ દ્વારા તેમની માહિતી અને ચુકવણીની સ્થિતિ ચકાસી શકે છે. નોંધણી નંબર અને જરૂરી માહિતી દાખલ કરીને તેઓ તેમની ચુકવણીની સ્થિતિ અને e-KYC માહિતી ઉપલબ્ધ છે કે કેમ તે ચકાસી શકે છે. જો કોઈ વિસંગતતા જણાય તો તેને સુધારવા માટે સંબંધિત વિભાગનો સંપર્ક કરો.