Tulsi Plant Care Tips: ઘરના આંગણા, બાલ્કની કે મંદિરમાં લાગેલો તુલસીનો છોડ માત્ર એક છોડ નથી, પરંતુ કરોડો લોકોની આસ્થાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. હિન્દુ ધર્મમાં તુલસીને સૌથી પવિત્ર સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે અને રોજ એની પૂજા કરવામાં આવે છે. વળી આયુર્વેદમાં પણ તુલસીને ઔષધીય ગુણોથી ભરપૂર માનવામાં આવે છે, પરંતુ ઘણી વાર સાચી સંભાળ ન મળવાના કારણે તુલસીનો છોડ સુકાવા લાગે છે. એવામાં લોકો આને અશુભ સંકેત માનવા લાગે છે, જ્યારે ઘણી વાર આની પાછળ સંભાળ સાથે જોડાયેલી નાની-નાની ભૂલો પણ જવાબદાર હોય છે. એવામાં ચાલો જાણીએ કે તુલસીની પૂજા કરતી વખતે શું સાવધાની રાખવી.
તુલસીની પૂજા કરતી વખતે રાખો આ સાવધાની
1. પાણી આપતી વખતે ધ્યાન આપો: તુલસીના છોડને નિયમિત રીતે પાણી આપવું જરૂરી હોય છે, પરંતુ જરૂર કરતાં વધુ પાણી આપવું નુકસાનકારક થઈ શકે છે. વધુ પાણી આપવાથી મૂળમાં ફૂગ લાગવાનું જોખમ વધી જાય છે, જેનાથી છોડ સુકાઈ શકે છે. ગરમ હવામાનમાં તુલસીને સવારે કે સાંજના સમયે પાણી આપવું વધુ સારું માનવામાં આવે છે. વળી ઠંડીની ઋતુમાં જરૂરિયાત મુજબ એક દિવસ છોડીને પણ પાણી આપી શકાય છે. પાણી હંમેશા એટલું જ નાખવું, જેનાથી માટી સારી રીતે ભીની થઈ જાય, પરંતુ તેમાં પાણી ભરાયેલું ન રહે.
આ પણ વાંચો...પીએમ કિસાન 24મો હપ્તો: ₹2000 જોઈતા હોય તો આ 5 કામ તરત પતાવી લો, નહીંતર પૈસા અટવાશે
2. તુલસીની મંજરીઓ હટાવો: તુલસીના છોડને લીલોછમ બનાવી રાખવા માટે એની મંજરીઓને સમયે-સમયે અલગ કરતા રહેવું જોઈએ. માનવામાં આવે છે કે જો મંજરીઓ લાંબા સમય સુધી છોડ પર રહે, તો તુલસી ધીમે-ધીમે નબળી પડવા લાગે છે. મંજરી તોડતી વખતે નખનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ નહીં.
3. ઋતુ મુજબ કરો તુલસીની સંભાળ: દરેક ઋતુમાં તુલસીની સંભાળની રીત અલગ હોય છે. શિયાળામાં છોડને ઠંડી હવાથી બચાવવા માટે એને પાતળા અને સાફ કપડાથી ઢાંકીને રાખી શકાય છે. ચોમાસાની ઋતુમાં જ્યારે સતત વરસાદ પડી રહ્યો હોય, ત્યારે જરૂરિયાત મુજબ અઠવાડિયામાં એક કે બે વાર જ પાણી આપવું પૂરતું માનવામાં આવે છે. વળી ઉનાળામાં તુલસીને તીવ્ર તડકાથી બચાવવી જોઈએ, કારણ કે વધુ ગરમીમાં છોડ સુકાઈ શકે છે.
જો તુલસી સુકાવા લાગે તો શું કરવું?
જો નિયમિત પાણી આપ્યા પછી પણ તુલસીનો છોડ સુકાવા લાગે, તો તેમાં પોષક તત્વોની ઉણપ પણ એક કારણ હોઈ શકે છે. એવામાં ગાયના છાણનું ઘોળ અને સુકા લીમડાના પાંદડાનો પાવડર ભેળવીને અઠવાડિયામાં એક વાર મૂળમાં નાખી શકાય છે. આ સિવાય સુકા કેળાના ફોતરાંનો પાવડર પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે. કેળાના ફોતરાંમાં પોટેશિયમ અને નાઈટ્રોજન જેવા પોષક તત્વો મળી આવે છે, જે છોડના વિકાસમાં મદદ કરે છે. આના માટે સુકા ફોતરાંનો પાવડર બનાવીને એકથી બે ચમચી પાણીમાં ભેળવીને મૂળમાં નાખી શકાય છે.