Intermittent Fasting:ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ એ ખાવાની એક રીત છે. શરૂઆતમાં, તેને ફક્ત વજન ઘટાડવાની પદ્ધતિ તરીકે અપનાવવામાં આવતું હતું. જો કે, તે ધીમે ધીમે ડાયાબિટીસ નિયંત્રણ અને લીવરના સ્વાસ્થ્યમાં તેના સંભવિત ફાયદાઓ માટે ઓળખાય છે. ઘણા અભ્યાસો દર્શાવે છે કે, ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ શરીરમાં મેટાબોલિક ફેરફારોનું કારણ બને છે જે કોષોને પોતાને સુધારવામાં અને સોજા ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. આ કારણે, તે લીવર માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. તો, ચાલો આજે તમને જણાવીએ કે શું ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ ખરેખર લીવરને ફિટ રાખે છે.
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગનો મૂળ સિદ્ધાંત એ છે કે, ચોક્કસ સમય માટે ખાવાનું બંધ કરવું. ચોક્કસ સમય માટે ખાવાનું બંધ કરવાથી શરીર ઊર્જા માટે ગ્લુકોઝને બદલે ચરબીનો ઉપયોગ કરે છે. આ પરિવર્તનને મેટાબોલિક સ્વિચિંગ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં, કોષો એવી પ્રવૃત્તિઓ શરૂ કરે છે જે શરીરમાં ઓક્સિડેટીવ અને મેટાબોલિક તણાવ ઘટાડે છે. આ ક્ષતિગ્રસ્ત કોષોને દૂર કરે છે અને ક્ષતિગ્રસ્ત કોષોને સમારકામ કરે છે.
ઇન્ટરમિટન્ટના પ્રકારો
ટાઇમ રિસ્ટ્રિક્ટેડ - ટાઇમ પ્રતિબંધિત ઉપવાસ - સમય-પ્રતિબંધિત ઉપવાસમાં 16 કલાક ઉપવાસ કરવાનો અને ફક્ત 8 કલાકની અંદર ખાવાનો સમાવેશ થાય છે.ઓલ્ટરનેટેડ ફાસ્ટિંગ - વૈકલ્પિક-દિવસ ઉપવાસનો અર્થ એક દિવસ ખાવું અને બીજા દિવસે ઉપવાસ કરવો, અથવા ચોક્કસ દિવસે ઉપવાસ કરવો.મોડિફાઇ ફાસ્ટિંગ - મોડિફાઇ ફાસ્ટિંગનો અર્થ અઠવાડિયામાં એક થી બે દિવસ માટે કેલરીમાં 20 થી 25 ટકાનો પ્રતિબંધ મૂકવો.ફાસ્ટિંગ મિમિક્કિંગ - ફાસ્ટિંગ મિમિક્કિંગ ડાયટમાં 5 દિવસનું સાયકલ હોય છે જેમાં બહુ ઓછી કેલેરીવાળું ફૂડ ખવાય છે.
લીવર સાથે ઇન્ટરમિટેંટ ફાસ્ટિંગનું કનેકશન
વિશ્વભરમાં સ્થૂળતા અને સંબંધિત રોગોમાં વધારો થતાં, નોન-આલ્કોહોલિક ફેટી લીવર રોગ સૌથી સામાન્ય ક્રોનિક લીવર રોગ બની ગયો છે. લીવરમાં ચરબી એકઠી થાય છે, જે ધીમે ધીમે સોજોા , ફાઇબ્રોસિસ અને અંતે સિરોસિસ તરફ દોરી જાય છે. તેને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રાથમિક અને સૌથી અસરકારક રસ્તો આહાર અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર છે. ઘણા અભ્યાસો દર્શાવે છે કે, ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગ લિવરમાં ચરબીનો સંચય ઘટાડે છે, સોજો અને સ્ટીટોસિસમાં સુધારો કરે છે, AST અને ALT જેવા લીવર ઉત્સેચકોમાં સુધારો કરે છે, અને વજન, ચરબીનું પ્રમાણ અને કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર પણ ઘટાડે છે. 12-અઠવાડિયાના અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે NAFLD દર્દીઓમાં 5:2 ઇન્ટરમિટન્ટ ફાસ્ટિંગથી વજનથી લઈને લીવર ઉત્સેચકો (એન્જાઇમ) સુધીના ઘણા પરિમાણોમાં સુધારો થયો છે.