8th Pay Commission Update: કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે 8મા પગાર પંચની કામગીરી વચ્ચે પેન્શનનો મુદ્દો ભારે ગરમાયો છે. નવેમ્બર 2025 માં બહાર પાડવામાં આવેલા સરકારના ગેઝેટ નોટિફિકેશન અને કર્મચારી સંગઠનોની માંગણીઓ વચ્ચે મોટો વિરોધાભાસ જોવા મળી રહ્યો છે. એક તરફ સરકાર નવી પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) અને યુનિફાઇડ પેન્શન યોજના (UPS) માં માત્ર સમીક્ષા અને સુધારા કરવા માંગે છે, તો બીજી તરફ કર્મચારીઓ જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ને કોઈપણ ભોગે પાછી લાવવા પર અડગ છે. આ ખેંચતાણ વચ્ચે 8મું પગાર પંચ તેની 18 મહિનાની સમયમર્યાદામાંથી ટૂંક સમયમાં 9 મહિના પૂર્ણ કરવાની તૈયારીમાં છે, ત્યારે આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દો સરકાર અને યુનિયનો વચ્ચે મોટા સંઘર્ષનું કારણ બની શકે છે.
પંચની કામગીરી ક્યાં પહોંચી?
8મા પગાર પંચને 3 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ કામગીરીના લગભગ 9 મહિના પૂરા થવા જઈ રહ્યા છે. આ સાથે જ પંચ તેની 18 મહિનાની સમયમર્યાદાનો અડધો રસ્તો કાપી લેશે. અગાઉ જુલાઈ મહિનામાં કોલકાતા અને ભુવનેશ્વરની મુલાકાત લીધા બાદ, હવે પંચ દેશભરના અલગ-અલગ રાજ્યોમાં જઈને કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનર યુનિયનો સાથે બેઠકોનો આગામી દોર શરૂ કરવાનું આયોજન કરી રહ્યું છે. પરંતુ આ બેઠકો પહેલા જ પેન્શનનો વિવાદ વકરી ગયો છે.
ગેઝેટ નોટિફિકેશનનો આદેશ શું છે?
નવેમ્બર 2025 માં સરકારે જે ગેઝેટ નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું છે, તેમાં 8મા પગાર પંચ માટેના નિયમો અને શરતો (ToR) એકદમ સ્પષ્ટ કરી દેવામાં આવ્યા છે:
હાલની યોજનાઓની સમીક્ષા: પંચને ખાસ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે કે એપ્રિલ 2025 થી અમલમાં આવેલી NPS અને UPS હેઠળ આવરી લેવાયેલા કર્મચારીઓના ગ્રેચ્યુઇટી અને પેન્શનના લાભોની જ સમીક્ષા કરવામાં આવે.
સુધારણા માટેની ભલામણો: આ નોટિફિકેશનમાં ક્યાંય પણ NPS કે UPS નાબૂદ કરવાનો કે OPS ફરીથી લાગુ કરવાનો કોઈ જ ઉલ્લેખ નથી. પંચને માત્ર હાલના માળખામાં જ જરૂરી સુધારા અને ઉન્નતીકરણ સૂચવવા માટે અધિકૃત કરવામાં આવ્યું છે.
નાણાકીય બોજનો વિચાર: સરકારે પંચને સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા, બિન-ફાળો આપતી (નોન-કોન્ટ્રિબ્યુટરી) પેન્શન યોજનાઓથી સરકારી તિજોરી પર પડનારા નાણાકીય પરિણામો અને બોજ પર અચૂક વિચાર કરવામાં આવે.
આ પણ વાંચોઃ 8મું પગાર પંચઃ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને મોટો ઝટકો? 2.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થવા છતાં પગાર બમણો નહીં થાય!
કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના સંગઠનોનો શું તર્ક છે?
સરકારના આ ગેઝેટ આદેશ સામે કર્મચારી સંગઠનોની માંગણીઓ બિલકુલ વિપરીત છે. નેશનલ કાઉન્સિલ-જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી (NC-JCM) ના સ્ટાફ પક્ષ દ્વારા 8મા પગાર પંચને સુપરત કરાયેલા મેમોરેન્ડમમાં OPS ફરીથી લાગુ કરવાની જોરદાર હિમાયત કરાઈ છે. યુનિયનોની સીધી દલીલ છે કે NPS હેઠળ મળતું પેન્શન સંપૂર્ણપણે શેરબજારની વધઘટ પર આધાર રાખે છે. આનાથી 1 જાન્યુઆરી, 2004 પછી નોકરીમાં જોડાયેલા કર્મચારીઓનું ભવિષ્ય અંધકારમય અને અનિશ્ચિત બની ગયું છે.
કર્મચારી સંગઠનોએ આંકડા ટાંકીને જણાવ્યું છે કે, એપ્રિલ 2025 માં UPS લાગુ કરવામાં આવી હોવા છતાં, અંદાજે 26 લાખ NPS સબ્સ્ક્રાઇબર્સમાંથી માંડ 1.22 લાખ (આશરે 4.5%) લોકોએ જ UPS નો વિકલ્પ પસંદ કર્યો છે. આ આંકડા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે કર્મચારીઓ આ નવી યોજનાથી જરાય ખુશ નથી. પેન્શનરોના સંગઠનો પણ એવી માંગ કરી રહ્યા છે કે જો સરકાર OPS સંપૂર્ણપણે લાગુ કરવા ન માંગતી હોય, તો ઓછામાં ઓછી લઘુત્તમ પેન્શનની ગેરંટી, સરકારનું ઉચ્ચ યોગદાન અને નિશ્ચિત આવક માટે મજબૂત જોગવાઈ પૂરી પાડવી જોઈએ.
આ પણ વાંચોઃ 8મું પગાર પંચ: કર્મચારીઓના પગાર, DA અને પેન્શન વધારાનો સંપૂર્ણ રોડમેપ જાહેર
આગળ શું થશે?
આગામી મહિનાઓમાં 8મું પગાર પંચ રાજ્ય સરકારો, કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને કર્મચારી સંગઠનો સાથે પોતાની પરામર્શ પ્રક્રિયા આગળ વધારવા માટે વિવિધ રાજ્યોની મુલાકાત લેશે. જોકે, પંચ અને કેન્દ્ર સરકાર સામે અત્યારે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે ગેઝેટની મર્યાદિત શરતો (માત્ર NPS/UPS સમીક્ષા) અને કર્મચારીઓની OPS પાછી લાવવાની મુખ્ય માંગ વચ્ચે સંતુલન જાળવીને સર્વસંમત રસ્તો કેવી રીતે શોધવો.