8th Pay Commission:કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓની નજર હાલમાં 8મા પગાર પંચ પર છે. સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે, આગામી વેતન પંચમાં બેઝિક પે કેટલો હશે અને પગારમાં કેટલો વધારો થઈ શકે છે. પરંતુ 8મા પગાર પંચના આંકડાઓ પર નજર કરતા પહેલાં એ જાણવું રસપ્રદ છે કે, આજે ₹18,000 સુધી પહોંચેલા લઘુત્તમ બેઝિક પગારની શરૂઆત ક્યાંથી થઈ હતી?
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ બેઝિક પગાર લગભગ આઠ દાયકામાં ₹55થી વધીને ₹18,000 થઈ ગયો છે. દરેક વેતન પંચે માત્ર પગારમાં વધારો જ કર્યો નથી, પરંતુ સરકારી કર્મચારીઓના પગાર નક્કી કરવાની પદ્ધતિમાં પણ ફેરફાર કર્યો છે.
પહેલો કેન્દ્રીય પગાર પંચ
પહેલો કેન્દ્રીય પગાર પંચ વર્ષ 1946માં લાગુ થયો હતો. એટલે કે દેશની આઝાદી પહેલાં જ સરકારી કર્મચારીઓના પગાર માટે આ વ્યવસ્થા શરૂ થઈ ગઈ હતી. પ્રથમ વેતન પંચમાં કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ બેઝિક પગાર ₹55 પ્રતિ મહિનો હતો. જ્યારે મહત્તમ બેઝિક પે ₹2,000 હતી.
બીજું પગાર પંચ
ત્યારબાદ બીજું વેતન પંચ વર્ષ 1959માં અમલમાં આવ્યું તેમાં લઘુત્તમ બેઝિક પે ₹55થી વધારીને ₹80 પ્રતિ મહિનો કરવામાં આવી. તે સમયે મહત્તમ બેઝિક પગાર પણ વધારીને ₹3,000 કરવામાં આવ્યો હતો.
ત્રીજું પગાર પંચ
ત્રીજું પગાર પંચ અમલ સુધીમાં લઘુત્તમ બેઝિક પેમાં વધુ મોટો ફેરફાર થયો. આ પંચ વર્ષ 1973માં અમલમાં આવ્યો અને તેના હેઠળ લઘુત્તમ બેઝિક પગાર વધારીને ₹196 પ્રતિ મહિનો કરવામાં આવ્યો. જ્યારે મહત્તમ બેઝિક પે ₹3,500 નક્કી કરવામાં આવી. એટલે કે થોડા જ દાયકાઓમાં લઘુત્તમ બેઝિક પે ₹55થી વધીને લગભગ ₹200 સુધી પહોંચી ગઈ હતી.
ચોથું પગાર પંચ
ચોથા વેતન પંચે લઘુત્તમ બેઝિક પગારમાં વધુ એક મોટો ફેરફાર કર્યો. આ પંચ વર્ષ 1986માં લાગુ થયો અને લઘુત્તમ બેઝિક પે વધારીને ₹750 પ્રતિ મહિનો કરવામાં આવી. આ પંચ હેઠળ મહત્તમ બેઝિક પે ₹8,000 સુધી પહોંચી ગઈ.
પાંચમું પગાર પંચ
વર્ષ 1996માં લાગુ થયેલા પાંચમા વેતન પંચમાં સરકારી કર્મચારીઓના લઘુત્તમ બેઝિક પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો. તેને ₹750થી વધારીને ₹2,550 પ્રતિ મહિનો કરવામાં આવ્યો. જ્યારે મહત્તમ બેઝિક પે ₹26,000 નક્કી કરવામાં આવી.
છઠ્ઠું પગાર પંચ
છઠ્ઠો વેતન પંચ વર્ષ 2006માં અમલમાં આવ્યો. તેમાં લઘુત્તમ બેઝિક પે વધારીને ₹7,000 પ્રતિ મહિનો કરવામાં આવી. આ વેતન પંચ દરમિયાન મહત્તમ બેઝિક પે ₹80,000 સુધી પહોંચી ગઈ. એટલે કે પાંચમા અને છઠ્ઠા વેતન પંચ વચ્ચે પણ સરકારી કર્મચારીઓના પગાર માળખામાં મોટો ફેરફાર થયો.
સાતમું પગાર પંચ
હવે વાત કરીએ વર્તમાન 7મા વેતન પંચની. તે વર્ષ 2016માં લાગુ થયો અને તેમાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ બેઝિક પગાર વધારીને ₹18,000 પ્રતિ મહિનો કરવામાં આવ્યો. જ્યારે મહત્તમ બેઝિક પે ₹2.5 લાખ નક્કી કરવામાં આવી.
પરંતુ 7મો વેતન પંચ માત્ર પગારમાં વધારો કરવા માટે જ મહત્વપૂર્ણ નહોતો. તેમાં સરકારી કર્મચારીઓના પગાર માળખામાં પણ મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો.
આઠમું પગાર પંચ
હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે ₹18,000 પછીનો આંકડો શું હશે? હાલમાં 8મા વેતન પંચમાં લઘુત્તમ બેઝિક પે કેટલી હશે તે નક્કી થયું નથી. પંચની ભલામણો આવ્યા બાદ અને સરકાર દ્વારા તેને મંજૂરી મળ્યા પછી જ નવી બેઝિક સેલરીનો સત્તાવાર આંકડો સામે આવશે.