કેન્દ્ર સરકારના લાખો સેવક કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મું પગાર પંચ (8th Pay Commission) અત્યારે સૌથી ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. ભારત સરકાર દ્વારા નવેમ્બર 2025 માં આ પંચ માટેની 'સંદર્ભ શરતો' (Terms of Reference) ને સત્તાવાર મંજૂરી આપી દેવામાં આવી છે, જેનો મુખ્ય હેતુ વધતી મોંઘવારી સામે કર્મચારીઓના જીવનધોરણને સુરક્ષિત કરવાનો છે. જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈના નેતૃત્વમાં રચાયેલું આ કમિશન આગામી 18 મહિનાના સમયગાળામાં પોતાનો સર્વગ્રાહી અહેવાલ રજૂ કરશે. આ પ્રક્રિયાથી દેશભરના લાખો પરિવારોને આર્થિક લાભ થવાની અપેક્ષા છે, જેની અમલીકરણ પ્રક્રિયા વર્ષ 2026 થી ગતિ પકડશે તેવું જણાઈ રહ્યું છે.
રિપોર્ટ ક્યારે આવશે? વચગાળાના અહેવાલની સંભવિત તારીખ
વર્તમાન અપડેટ્સ અનુસાર, 8મું પગાર પંચ ક્યારે અમલમાં આવશે તેની કોઈ ચોક્કસ તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ આયોગની કામગીરી પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કમિશન ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં પોતાનો વચગાળાનો (Interim) અહેવાલ સરકારને સુપરત કરી શકે છે. જ્યારે આખરી અને સંપૂર્ણ અહેવાલ વર્ષ 2027 સુધીમાં આવવાની પ્રબળ શક્યતા છે. સરકાર આ અહેવાલના અભ્યાસ બાદ તેના અમલીકરણ અંગે અંતિમ નિર્ણય લેશે.
બાકી પગાર (Arrears) ની ગણતરી અને ચુકવણી
કર્મચારીઓમાં સૌથી વધુ ઉત્સુકતા બાકી નીકળતા પગાર એટલે કે એરિયર્સને લઈને છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો રિપોર્ટ સોંપવામાં વિલંબ થાય તો પણ કર્મચારીઓએ ગભરાવાની જરૂર નથી. નાણાકીય નિષ્ણાત અને GenZCFO ના સ્થાપક CA મનીષ મિશ્રાના જણાવ્યા મુજબ, ભલે મંજૂરી મોડી મળે, પરંતુ પગાર વધારાની ગણતરી 1 January 2026 થી જ ગણવામાં આવે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આ જ પદ્ધતિ 7મા પગાર પંચ વખતે પણ અપનાવવામાં આવી હતી, જેથી કર્મચારીઓને પાછલી તારીખથી મળવાપાત્ર રકમનો લાભ મળી શકે.
પગારમાં કેટલો ઉછાળો આવશે? ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનું ગણિત
8મા પગાર પંચ હેઠળ પગારમાં કેટલો વધારો થશે તે બાબતે હજુ સત્તાવાર આંકડા બાકી છે, પરંતુ ઐતિહાસિક ડેટા પર નજર કરીએ તો મોટો તફાવત જોવા મળી શકે છે:
- 6ઠ્ઠું પગાર પંચ: સરેરાશ 40% નો માતબર વધારો મળ્યો હતો.
- 7મું પગાર પંચ: 2.57 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે 20 થી 35% નો વધારો થયો હતો.
- 8મું પગાર પંચ અંદાજ: આ વખતે પણ 20 થી 35% ના વધારાની અપેક્ષા છે.
જો સરકાર 2.4 થી 3.0 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર રાખે તો લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર (Basic Pay) હાલના 18,000 થી વધીને 30,000 થી 32,000 સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, કર્મચારી યુનિયનો 3.25 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ કરી રહ્યા છે. જો આ માંગ સંતોષાય તો લઘુત્તમ પગાર સીધો 58,500 સુધી પહોંચી શકે છે, જે કર્મચારીઓની આર્થિક સ્થિતિમાં ક્રાંતિકારી ફેરફાર લાવશે.