આશરે 48 લાખ કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને 68 લાખ પેન્શનરો માટે એક મહત્વપૂર્ણ સારા સમાચાર છે. 8માં કેન્દ્રીય પગાર પંચની રચના બાદ, પગાર, પેન્શન અને મકાન ભાડા ભથ્થા (HRA) ના વ્યાપક સુધારાની પ્રક્રિયા ઝડપી બની છે. ન્યાયાધીશ (નિવૃત્ત) રંજના પ્રકાશ દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં કમિશને તાજેતરમાં કોલકાતા અને ભુવનેશ્વર જેવા મુખ્ય શહેરોમાં કર્મચારી સંગઠનો સાથે પ્રાદેશિક પરામર્શ બેઠકો પૂર્ણ કરી. આ બેઠકોમાં લઘુત્તમ પગાર ધોરણ અને ફિટમેન્ટ પરિબળ અંગે વિવિધ સૂચનો અને માંગણીઓ રજૂ કરવામાં આવી હતી. કમિશનની ભલામણો 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી અમલમાં મુકવામાં આવશે. વાસ્તવિક અમલીકરણ અને સૂચના 2027 ના મધ્ય અથવા અંત સુધી લાગી શકે છે, તેથી કર્મચારીઓને એક જ રકમમાં આશરે 15 થી 18 મહિનાના બાકી પગાર મળશે, જે લાખો રૂપિયામાં જઈ શકે છે.
ફિટમેન્ટ પરિબળ મુખ્ય આધાર બનશે
પગાર પંચમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગાણિતિક પરિબળ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર છે, જે જૂના મૂળભૂત પગારને નવા મૂળભૂત પગારમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે ગુણક છે. 7મા પગાર પંચે 2.57 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કર્યો, જેમાં લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર ₹18,000 નક્કી કરવામાં આવ્યો. આ વખતે, કર્મચારી સંગઠનોએ 2.28 થી 3.68 સુધીના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ કરી છે, જે લઘુત્તમ પગારને સીધો વધારીને ₹41,000 અને ₹69,000 ની વચ્ચે કરશે. જોકે, નાણાકીય નિષ્ણાતો અને વિશ્લેષકો માને છે કે, રાજકોષીય સમજદારીને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર તેને 1.92x અને 2.28x ની વચ્ચે સ્થિર કરી શકે છે.
1.92x ફિટમેન્ટ ફેક્ટર : જો સરકાર 1.92x નો પરિબળ નક્કી કરે છે, તો લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર ₹18,000 થી વધીને ₹34,560 થશે.
2.28x ફિટમેન્ટ ફેક્ટર : જો રાષ્ટ્રીય પરિષદ (JCM) દ્વારા ભલામણ કરાયેલ આ પરિબળને મંજૂરી આપવામાં આવે તો લઘુત્તમ પગાર વધીને ₹41,040 (34% થી વધુ સીધો વધારો) થશે.
2.57x ફિટમેન્ટ ફેક્ટર : જો તેને 7મા કમિશન મુજબ 2.57x પર જાળવવામાં આવે, તો મૂળ પગાર ₹46,260 સુધી પહોંચશે.
શહેર દ્વારા HRA નોંધપાત્ર રીતે વધે છે
હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) ની ગણતરી ફક્ત મૂળ પગારના ટકાવારી તરીકે કરવામાં આવતી હોવાથી, મૂળભૂત પગારમાં સુધારો થતાં જ કર્મચારીઓના ટેક-હોમ પગારનો આ ઘટક ઝડપથી વધશે. હાલમાં, શહેરોને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે: X (મેટ્રોપોલિટન), Y (મોટા શહેરો) અને Z (નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારો). નિયમો હેઠળ, જ્યારે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) 50% થી વધુ થાય છે, ત્યારે HRA દર આપમેળે વધીને અનુક્રમે 30%, 20% અને 10% થાય છે. 8મા પગાર પંચના અમલીકરણ સાથે, વર્તમાન 60% DA ને મૂળ પગારમાં ભેળવીને નવો આધાર સ્થાપિત કરવામાં આવશે, અને HRA ચક્ર નવા પગાર ધોરણ પર ફરી શરૂ થશે.
આ પણ વાંચો- Post Office ની હિટ સ્કીમ, પત્ની સાથે ખોલાવો ખાતું, પછી દર મહિને થશે 9250 રુપિયાની કમાણી
જીવન ધોરણ સુધારવાનો ઉદ્દેશ્ય
પેન્શનરોના જીવન ધોરણમાં સુધારો કરવો એ પણ એક મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે. કર્મચારીના છેલ્લા ખેંચાયેલા મૂળ પગારના 50% ના આધારે પેન્શન નક્કી કરવામાં આવે છે. હાલમાં, લઘુત્તમ મૂળભૂત પેન્શન દર મહિને ₹9,000 છે. નવા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ફોર્મ્યુલા અનુસાર, લઘુત્તમ પેન્શન ₹17,280 (1.92x પર) થી વધીને ₹20,520 (2.28x પર) થવાની ધારણા છે. વધુમાં, પેન્શનર્સ એસોસિએશને માંગ કરી છે કે વધતી ઉંમર (હાલમાં 80 વર્ષ) સાથે વધારાનું પેન્શન મેળવવા માટેની વય મર્યાદા ઘટાડીને 75 વર્ષ કરવામાં આવે જેથી વરિષ્ઠ નાગરિકોને તબીબી અને આરોગ્ય ખર્ચ માટે વધુ સમયસર નાણાકીય સહાય મળી શકે.
મોંઘવારી ભથ્થું (DA) મર્જર
1 જાન્યુઆરી, 2026 થી, 7મા પગાર પંચ હેઠળ મળતો 60% મોંઘવારી ભથ્થું મૂળ પગારમાં મર્જ કરવામાં આવશે અને મોંઘવારી ભથ્થાની ગણતરી નવા પગાર ધોરણ પર 0% થી નવેસરથી શરૂ થશે.
મુસાફરી ભથ્થું (TA) અને તબીબી ભથ્થું
કર્મચારીઓને મળતો પરિવહન ભથ્થું (TA) અને સ્થિર તબીબી ભથ્થું (FMA) પણ ફુગાવાના પ્રમાણમાં 20% થી 30% વધવાની ધારણા છે.