કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ને લઈને એક બહુ જ મોટા અને ખુશખબર સમાન સમાચાર સામે આવ્યા છે. એક મોટા કર્મચારી સંગઠન 'ફેડરેશન ઓફ નેશનલ પોસ્ટલ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ' (FNPO) એ સંયુક્ત સલાહકાર મશીનરી (JCM) ની રાષ્ટ્રીય પરિષદ પાસે એક મોટો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. સંગઠને માંગ કરી છે કે નવા પગાર પંચમાં કર્મચારીઓનું 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર' 3.0 થી 3.25 ની વચ્ચે રાખવામાં આવે. જો સરકાર આ પ્રસ્તાવ સ્વીકારી લેશે, તો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ બેઝિક પગાર જે અત્યારે ₹18,000 છે, તે 3 ગણો વધીને સીધો ₹54,000 થઈ જશે! સંગઠને મોંઘવારી, મેડિકલ ખર્ચ અને પરિવારના સભ્યોની સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને આ ઐતિહાસિક વધારાની માંગણી કરી છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધારવાની માંગનો આધાર શું છે?
FNPO એ જણાવ્યું છે કે તેમની આ માંગ હવામાં નથી કરાઈ, પરંતુ તે લઘુત્તમ વેતન નક્કી કરવાના ઐતિહાસિક નિયમો પર આધારિત છે. 1957 માં 'ઇન્ડિયન લેબર કોન્ફરન્સ' દ્વારા ડૉ. વોલેસ આયક્રોયડના વૈજ્ઞાનિક પોષણ માળખાના આધારે એક નિયમ બનાવાયો હતો. વર્ષોથી સરકાર અને મજૂર સંગઠનો બંને આ જ ફોર્મ્યુલાને પગાર પંચનો આધાર માનતા આવ્યા છે.
પરિવારના સભ્યોની ગણતરી બદલવાની માંગ (₹76,360 નો અંદાજ)
સંગઠનનો અંદાજ છે કે 7મા પગાર પંચની ગણતરી મુજબ 3 સભ્યો (યુનિટ) વાળા પરિવારનો લઘુત્તમ બેઝિક પગાર ₹46,000 હોવો જોઈએ. પરંતુ, FNPO એ માંગ કરી છે કે હવે માતા-પિતાને પણ પરિવારનો હિસ્સો ગણીને આ યુનિટની સંખ્યા 3 થી વધારીને 5 કરવી જોઈએ.
આ રીતે સમજો સંગઠનની ગણતરી:
3 સભ્યોના પરિવાર માટે લઘુત્તમ બેઝિક પગાર: ₹46,000
એટલે 1 સભ્ય દીઠ પગાર: ₹46,000 ÷ 3 = ₹15,333.33
જો 5 સભ્યો (માતા-પિતા સહિત) ગણીએ તો: ₹15,333.33 × 5 = ₹76,666
આ ગણતરી અને ફોર્મ્યુલા મુજબ સંગઠને લઘુત્તમ બેઝિક પગાર ₹76,360 કરવાની પણ ભલામણ કરી છે.
₹54,000 ના લઘુત્તમ પગાર પર સૌથી વધુ ભાર
કાઉન્સિલને આપેલા પોતાના મેમોરેન્ડમમાં સંગઠને સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે કોરોના (કોવિડ) પછી જીવનનિર્વાહના ખર્ચ અને ખાસ કરીને મેડિકલ ખર્ચમાં ધરખમ વધારો થયો છે, જેને નવા પગાર પંચમાં ધ્યાનમાં લેવો જ જોઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટના જૂના ચુકાદાઓનો હવાલો આપીને તેમણે 7.5% આવાસ (રહેઠાણ) ભથ્થું અને 25% કૌશલ્ય (સ્કીલ) ભથ્થું ફરજિયાત ઉમેરવાની માંગ કરી છે. આ બધું જોતાં, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.00 રાખીને લઘુત્તમ પગાર કોઈ પણ સંજોગોમાં ₹54,000 થી ઓછો ન હોવો જોઈએ.
8મું પગાર પંચ ક્યારે લાગુ થશે?
તમને જણાવી દઈએ કે, ભારત સરકારે નવેમ્બર 2025 માં 8મા પગાર પંચની જાહેરાત કરી હતી અને કમિશનને પોતાનો રિપોર્ટ સોંપવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપ્યો છે. નિષ્ણાતો માને છે કે રિપોર્ટ આવ્યા પછી સરકાર તેને લાગુ કરવામાં બીજા 3 થી 6 મહિનાનો સમય લઈ શકે છે.
સરકારની સત્તાવાર જાહેરાત પછી જ અમલીકરણની ફાઈનલ તારીખ ખબર પડશે. જોકે, એવી પૂરી અપેક્ષા છે કે આ નવી ભલામણો લાગુ થયા પછી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી પગાર વધારાની બાકી રકમ (એરિયર્સ) પણ મળશે.