AC blast causes: દિલ્હી-NCR સહિત દેશભરમાં કાળઝાળ ગરમી પડી રહી છે અને આ ગરમીથી બચવા લોકોએ દિવસ-રાત AC ચલાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. પરંતુ આરામ આપતું આ મશીન ક્યારેક જીવલેણ પણ સાબિત થઈ શકે છે. તાજેતરમાં જ દિલ્હીના એક ઘરમાં AC બ્લાસ્ટ થવાથી અનેક લોકોના મોત થયાની દુઃખદ ઘટના સામે આવી છે. આવી ઘટનાઓ બાદ લોકોના મનમાં ડર છે અને સૌથી મોટો સવાલ એ ઊભો થાય છે કે, શું આખી રાત AC ચાલુ રાખવાથી તેમાં બ્લાસ્ટ થઈ શકે છે? અને AC માં આગ લાગવાના મુખ્ય કારણો કયા છે? ચાલો આ સવાલોના જવાબ જાણીએ અને એ પણ સમજીએ કે ક્યાંક તમે તો આ ભૂલો નથી કરી રહ્યા ને!
શું આખી રાત AC ચાલુ રાખવું ખતરનાક છે?
સામાન્ય રીતે, AC ગરમીથી રાહત આપવા માટે જ બનાવવામાં આવ્યા છે. જો તમારું AC સારી કન્ડિશનમાં છે અને તમે તેની નિયમિત સર્વિસ કરાવો છો, તો તેને આખી રાત ચલાવવામાં કોઈ વાંધો નથી આવતો. આજના ACમાં 'થર્મોસ્ટેટ' નામની સ્માર્ટ સિસ્ટમ હોય છે. તમે જે તાપમાન સેટ કર્યું હોય, ત્યાં સુધી રૂમ ઠંડો થઈ જાય એટલે આ સિસ્ટમ કોમ્પ્રેસરને આપોઆપ બંધ કરી દે છે. એટલે કે, મશીન આખી રાત સતત ચાલતું નથી રહેતું.જોકે, ખતરો ત્યારે ઊભો થાય છે જ્યારે આપણે મશીનની યોગ્ય જાળવણી કરતા નથી. જો તમારું AC બહુ જૂનું છે, તેમાં કોઈ ખામી છે, અથવા લાંબા સમયથી તેની સર્વિસ નથી કરાવી, તો તેને આખી રાત તો શું, માત્ર 1 કલાક ચલાવવાથી પણ તેમાં બ્લાસ્ટ થવાનું જોખમ રહેલું છે.
AC માં બ્લાસ્ટ થવા પાછળની 3 મોટી ભૂલો:
1. સર્વિસ કરાવ્યા વગર જ સીધું AC ચાલુ કરી દેવું:
ઉનાળો આવતા જ ઘણા લોકો કોઈ પણ જાતની સર્વિસ કરાવ્યા વગર જૂનું AC ચાલુ કરી દે છે. તેમને લાગે છે કે "જો ઠંડી હવા આવે છે, તો સર્વિસની શું જરૂર?" આ સૌથી મોટી ભૂલ છે! શિયાળાના 6-7 મહિના બંધ રહેવાને કારણે AC ની અંદર ધૂળ અને કચરો જામી જાય છે. આ કચરાના કારણે મશીન પાસે રૂમ ઠંડો કરવા માટે બમણી મહેનત કરવી પડે છે, જેનાથી કોમ્પ્રેસર વધુ ગરમ (ઓવરહિટ) થાય છે અને આગ લાગી શકે છે.
2. નબળા અને જૂના વાયરિંગ પર લોડ આપવો:
AC ને ચાલવા માટે ઘણી પાવર જોઈએ છે. કેટલાક લોકો 1.5 કે 2 ટનનું મોટું AC લગાવી તો દે છે, પરંતુ ઘરનું જૂનું વાયરિંગ બદલતા નથી. આ નબળા વાયરો AC નો ભારે લોડ અને ગરમી સહન કરી શકતા નથી, જેનાથી શોર્ટ સર્કિટ થાય છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે AC માં આગ લાગવાના 90% કિસ્સાઓમાં શોર્ટ સર્કિટ જ મુખ્ય કારણ હોય છે.
3. આઉટડોર યુનિટને ખોટી જગ્યાએ લગાવવું:
આપણે હંમેશા અંદરના યુનિટ (ઇન્ડોર યુનિટ) પર જ ધ્યાન આપીએ છીએ, પણ આઉટડોર યુનિટ પણ એટલું જ મહત્વનું છે. તેનું કામ રૂમની ગરમીને બહાર ફેંકવાનું છે. જો તમે આ યુનિટને બંધ બાલ્કનીમાં, સીધી તડકો આવતી જગ્યાએ, અથવા એવી જગ્યાએ લગાવો છો જ્યાં હવાની અવરજવર બરાબર નથી, તો તે પોતાની જ ફેંકેલી ગરમી પાછી ખેંચવા લાગે છે. આનાથી કોમ્પ્રેસર પર ભારે દબાણ આવે છે અને ગેસ પાઇપ ફાટી જવાથી બ્લાસ્ટ થઈ શકે છે.
AC ચાલુ કરતા જ થઈ શકે છે તમારું મોત! બ્લાસ્ટ થતા પહેલા આપે છે આવા સંકેત
AC ના અકસ્માતથી કેવી રીતે બચવું?
સ્ટેબિલાઇઝર લગાવો: જો તમારા વિસ્તારમાં લાઈટના વોલ્ટેજમાં વધઘટ રહેતી હોય, તો એક સારું વોલ્ટેજ સ્ટેબિલાઇઝર ચોક્કસ લગાવો, જેથી કોમ્પ્રેસરને નુકસાન ન થાય.
તાપમાન 24°C કે 26°C પર સેટ કરો: AC ને હંમેશા 24 થી 26 ડિગ્રીની વચ્ચે જ ચલાવો. 16°C પર રાખવાથી રૂમ જલ્દી ઠંડો નથી થતો, ઊલટું મશીન પર ભારે દબાણ આવે છે. યોગ્ય તાપમાન રાખવાથી વીજળીનું બિલ પણ ઓછું આવશે.
લીકેજ ચેક કરાવો: જો AC બરાબર ઠંડક નથી આપી રહ્યું, તો તરત જ કોઈ મિકેનિકને બોલાવો. ગેસ લીક થવાથી કોમ્પ્રેસર ગરમ થઈને ફાટી શકે છે. અને હા, જો તમારું AC 10 વર્ષથી વધુ જૂનું થઈ ગયું છે, તો તેને બદલી નાખવું જ સૌથી સમજદારીભર્યું પગલું છે.