gold price drop forecast: જાન્યુઆરી 2026 માં આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક બજારોમાં ઐતિહાસિક સપાટી વટાવ્યા બાદ હવે સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના વધતા તણાવની સ્થિતિમાં લોકો સામાન્ય રીતે સોનામાં સુરક્ષિત રોકાણ કરતા હોય છે, છતાં અત્યારે સોનાના ભાવ ભારે દબાણ હેઠળ છે. નિષ્ણાતોના મતે આગામી સમયમાં સોનામાં 50% સુધીનો મોટો કડાકો બોલી શકે છે. આ કોઈ નવી વાત નથી, ભૂતકાળમાં 1980 અને 2011-2015 ના સમયગાળામાં પણ આ રીતે સોનાના ભાવ અડધા થઈ ચૂક્યા છે. જોકે, ભારતીય બજારમાં રૂપિયાના અવમૂલ્યન અને આયાત ડ્યુટીના કારણે આ ઘટાડાની અસર પ્રમાણમાં ઓછી જોવા મળે છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે સોનાના ભાવમાં આ ઉતાર-ચઢાવ પાછળનું અસલી ગણિત શું છે અને રોકાણકારો માટે આગળનો રસ્તો કેવો રહેશે.
ઓલ-ટાઇમ હાઈથી 25% ગગડ્યું સોનું
હકીકતમાં, આ વર્ષે જાન્યુઆરી મહિનામાં સોનાએ તમામ જૂના રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા હતા. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તે 5,595 ડોલર પ્રતિ ઔંસની નવી સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચ્યું હતું. ભારતમાં પણ 10 ગ્રામ સોનાનો ભાવ 1.91 લાખ રૂપિયાની ઐતિહાસિક સપાટીને સ્પર્શી ગયો હતો. પરંતુ તે પછી અત્યાર સુધીમાં સોનામાં 25% થી વધુનો મોટો ઘટાડો નોંધાઈ ચૂક્યો છે. હાલમાં 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ ઘટીને 1.41 લાખ રૂપિયાની આસપાસ આવી ગયો છે. ભાવના આ અચાનક ઘટાડાને કારણે રોકાણકારો સોનાના ભવિષ્યને લઈને અસમંજસમાં મુકાયા છે અને નિષ્ણાતો પણ અત્યારે સોનામાં તેજીના મૂડમાં જણાતા નથી.
શું ખરેખર સોનાના ભાવ અડધા થઈ જશે?
ઘણા લોકોના મનમાં સવાલ છે કે શું ખરેખર સોનું 50% સુધી ગગડી જશે? કોઈનકોડેક્સ (CoinCodex) જેવા કેટલાક ટેકનિકલ ઈન્ડિકેટર્સ આગાહી કરી રહ્યા છે કે આ વર્ષના અંત સુધીમાં વૈશ્વિક બજારમાં સોનું ઘટીને 2,780 ડોલર સુધી આવી શકે છે, જે જાન્યુઆરીની ટોચથી લગભગ 50% નો ઘટાડો ગણાશે. હાલમાં પણ મધ્ય પૂર્વના તણાવ, વૈશ્વિક ફુગાવાનો ડર અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારાની ચિંતાઓના કારણે સોનું તેની ટોચથી 30% જેટલું ઘટીને 4,000 ડોલરની નીચે આવી ગયું છે અને હજુ વધુ ઘટાડાની વકી છે.
જોકે, આ બધા વચ્ચે ગોલ્ડમેન સૅક્સ (Goldman Sachs) અને જે.પી. મોર્ગન (JP Morgan) જેવી અગ્રણી સંસ્થાઓના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સોનું 3,800 થી 4,000 ડોલરના મજબૂત સપોર્ટ ઝોનમાં ટકી જશે અને સાવ તળિયે નહીં બેસી જાય.
આ પણ વાંચોઃ Gold-Silver Price: ચાંદીમાં ₹2.03 લાખનો રેકોર્ડ તોડ કડાકો! સોનું પણ થયું સસ્તું, જાણો નવા ભાવ
ઇતિહાસમાં ક્યારે-ક્યારે સોનાના ભાવ અડધા થયા છે?
નિષ્ણાતો આજના માહોલને 1980 અને 2012-13 ના સમયગાળા સાથે સરખાવી રહ્યા છે. ઇતિહાસ કહે છે કે જ્યારે પણ સોનું તેની ઐતિહાસિક ટોચ પર પહોંચે છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે તેમાં 20% થી 30% નું કરેક્શન તો આવે જ છે. પણ 50% કે તેથી વધુનો ઘટાડો બે વખત જોવા મળ્યો છે:
1980 નો ઐતિહાસિક કડાકો: જાન્યુઆરી 1980 માં ઈરાન કટોકટી અને અફઘાનિસ્તાન પર રશિયાના (સોવિયેત) હુમલાને કારણે દુનિયાભરમાં મોંઘવારી વધી ગઈ હતી. ત્યારે સોનું 850 ડોલર પ્રતિ ઔંસના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું હતું. આ ફુગાવાને કાબૂમાં લેવા અમેરિકાની ફેડરલ રિઝર્વે વ્યાજદરો સીધા 20% સુધી વધારી દીધા. પરિણામે રોકાણકારોએ સોનામાંથી મોં ફેરવી લીધું અને 1982 થી 1985 વચ્ચે ભાવ 300 થી 350 ડોલર સુધી આવી ગયા. આ ઘટાડો 60% થી પણ વધુ હતો, એટલે કે ભાવ અડધા કરતાં પણ ઓછા થઈ ગયા હતા!
2011 થી 2015 ની મંદીનો સમય: 2008 ની વૈશ્વિક આર્થિક મંદી પછી લોકોએ સલામત રોકાણ તરીકે સોનામાં ભારે ખરીદી કરી. સપ્ટેમ્બર 2011 માં સોનું 1,920 ડોલરની તે સમયની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી ગયું. પરંતુ જેમ જેમ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પાટા પર આવવા લાગ્યું, તેમ તેમ રોકાણકારોએ સોનામાંથી પૈસા કાઢીને શેરબજારમાં રોકવાનું શરૂ કર્યું. ડિસેમ્બર 2015 આવતા સુધીમાં સોનું ઘટીને 1,050 ડોલર થઈ ગયું હતું, જે તેની ટોચથી લગભગ 45% નો ઘટાડો હતો.
ટેકનિકલ એનાલિસ્ટ્સ પણ માને છે કે છેલ્લા બે વર્ષમાં સોનાના ભાવ જે અસાધારણ ઝડપે વધ્યા હતા, તે યોગ્ય નહોતા. બજારનો નિયમ છે કે જ્યારે પણ કોઈ વસ્તુની કિંમત તેના આંતરિક મૂલ્ય (Intrinsic Value) કરતાં બહુ વધી જાય, ત્યારે તે સમય જતાં તેની ઐતિહાસિક સરેરાશ પર પાછી ફરે જ છે.
આ પણ વાંચોઃ સોનું ₹2,200 અને ચાંદી ₹4,900થી વધુ સસ્તું થયું! જાણો ખરીદીનો આ સાચો સમય છે કે નહીં?
તો પછી ભારતીય બજારમાં સોનાના ભાવ અડધા કેમ નથી થતા?
આ બધું વાંચીને તમને સવાલ થશે કે ભારતમાં તો સોનાના ભાવ ક્યારેય અડધા થયા નથી, એવું કેમ? આની પાછળનું મુખ્ય કારણ અમેરિકન ડોલર સામે આપણા રૂપિયાનું સતત નબળું પડવું છે. આ ઉપરાંત, ભારત સરકાર દ્વારા સોનાની આયાત ઘટાડવા માટે તેના પર લાદવામાં આવતી આયાત ડ્યુટી અને ભારે ટેક્સ પણ મોટો ભાગ ભજવે છે.
આ જ ગણિતના કારણે, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવમાં 40% નો મોટો ઘટાડો થાય છે, ત્યારે ડોલર સામે રૂપિયાના અવમૂલ્યનને કારણે ભારતીય બજારમાં આ ઘટાડો ઘટીને માત્ર 15% થી 20% જેટલો જ રહી જાય છે. પરિણામે, વૈશ્વિક બજારના કડાકાની ભારતીય રોકાણકારો પર બહુ મોટી કે સીધી અસર પડતી નથી.