8th Pay Commission: કેન્દ્ર સરકારે બહુપ્રતિક્ષિત 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ની રચનાને ઔપચારિક મંજૂરી આપી દીધી છે, જેનો લાભ આશરે 10 મિલિયનથી વધુ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને મળશે. આ મહત્ત્વપૂર્ણ પંચના અધ્યક્ષ તરીકે સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ ની નિયુક્તિ કરવામાં આવી છે. તેમની સાથે IIM બેંગ્લોરના પ્રોફેસર પુલક ઘોષ અને પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ સચિવ પંકજ જૈન ને સભ્ય-સચિવ તરીકે સમાવવામાં આવ્યા છે. સરકારે આ પંચને તેની ભલામણો રજૂ કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપ્યો છે, જે મુજબ પગાર અને પેન્શન વધારો 2027 થી લાગુ થવાની સંભાવના છે.
8મા પગાર પંચનું કદાવર નેતૃત્વ
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં 8મા પગાર પંચ ની રચનાને મંજૂરી મળી છે. આ પંચના અધ્યક્ષ તરીકે સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ ની નિયુક્તિ કરવામાં આવી છે. આ મહત્ત્વપૂર્ણ પંચમાં અન્ય સભ્યો તરીકે IIM બેંગ્લોરના પ્રોફેસર પુલક ઘોષ અને પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના સચિવ પંકજ જૈન ને સભ્ય-સચિવ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ પંચ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટેના નવા પગાર માળખા, ભથ્થાં અને પેન્શન નિયમોની ભલામણ કરશે.
ન્યાયાધીશ રંજના પ્રકાશ દેસાઈનો પરિચય
જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ નો જન્મ 30 ઓક્ટોબર, 1949 ના રોજ થયો હતો. તેમનું શૈક્ષણિક પ્રદર્શન ઘણું પ્રભાવશાળી રહ્યું છે. તેમણે 1970 માં એલ્ફિન્સ્ટન કોલેજમાંથી બેચલર ઓફ આર્ટ્સની ડિગ્રી મેળવી હતી અને 1973 માં મુંબઈની સરકારી કાયદા કોલેજમાંથી LLB ની ડિગ્રી પ્રાપ્ત કરી હતી. કાયદા ક્ષેત્રે લાંબો અને સફળ કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યા બાદ તેમણે 2014 માં સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી નિવૃત્તિ લીધી હતી.
વિવિધ મહત્ત્વની ભૂમિકાઓમાં યોગદાન
સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિવૃત્ત થયા પછી પણ, જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ એ દેશ માટે વિવિધ મહત્ત્વની બંધારણીય અને વહીવટી ભૂમિકાઓમાં સેવા આપી છે. તેઓ અગાઉ સીમાંકન આયોગ (Delimitation Commission) ના અધ્યક્ષ તરીકે સફળતાપૂર્વક સેવા આપી ચૂક્યા છે. આ ઉપરાંત, તેમને સમાન નાગરિક સંહિતા (Uniform Civil Code - UCC) નો મુસદ્દો તૈયાર કરવા માટે રચાયેલી સમિતિના વડા તરીકે પણ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જે તેમની કાયદાકીય અને વહીવટી ક્ષમતાઓને દર્શાવે છે.
8મું પગાર પંચ ક્યારે અમલમાં આવશે?
8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચ ની રચના પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાં વધતી જતી મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના પગાર, ભથ્થાં અને અન્ય લાભોમાં સુધારો લાવવાનો છે. પરંપરા મુજબ, પગાર પંચની ભલામણો દર 10 વર્ષે લાગુ કરવામાં આવે છે. તે મુજબ, 8મા પગાર પંચ ની ભલામણો 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી અમલમાં આવવી જોઈએ. જોકે, કમિશનને તેની ભલામણો રજૂ કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો હોવાથી, વાસ્તવિક પગાર અને પેન્શન વધારો 2027 માં લાગુ થવાની સંભાવના છે.