New rules from August 1: ઓગસ્ટ મહિનાની શરૂઆત થતાં જ આજથી એટલે કે 1 ઓગસ્ટથી દેશભરમાં કેટલાક મોટા અને મહત્વપૂર્ણ નિયમો લાગુ થઈ ગયા છે. સામાન્ય રીતે દર મહિનાની પહેલી તારીખે કેટલાક ફેરફારો થતા હોય છે, પરંતુ આ વખતે એકસાથે 10 મોટા ફેરફારો થયા છે જેની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા અને તેના રોજિંદા જીવન પર પડવાની છે. આજથી કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડર સસ્તા થયા છે અને પેટ્રોલ-ડીઝલના નવા ભાવ પણ જાહેર કરાયા છે. આ ઉપરાંત, રેલવેમાં તત્કાલ ટિકિટ બુકિંગ, ITR ફાઇલિંગ પેનલ્ટી, સ્પીડ પોસ્ટના નિયમો અને આધાર આધારિત CKYC 2.0 જેવા ઘણા નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા છે. ચાલો વિગતે જાણીએ કે આ 10 ફેરફારો કયા છે અને તે તમને કેવી રીતે અસર કરશે.
1 ઓગસ્ટથી અમલમાં આવેલા 10 મુખ્ય ફેરફારો:
1. કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડર થયા સસ્તા
સરકારી તેલ કંપનીઓ (IOCL, BPCL અને HPCL) દ્વારા 1 ઓગસ્ટથી ગેસ સિલિન્ડરના નવા ભાવ લાગુ કરી દેવાયા છે. રાહતની વાત એ છે કે 19 કિલોના કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં મોટો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. કોલકાતામાં આ સિલિન્ડર ₹209 અને દિલ્હીમાં ₹202 સસ્તું થયું છે. જેના કારણે હવે તેની નવી કિંમત દિલ્હીમાં ₹2,738 અને કોલકાતામાં ₹2,872.50 થઈ ગઈ છે. જોકે, 14.2 કિલોના ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ જ ફેરફાર કરાયો નથી.
2. પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા રેટ જાહેર
તેલ કંપનીઓએ આજે સવારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા ભાવ પણ જાહેર કરી દીધા છે. દેશભરમાં મોટાભાગે ઈંધણના ભાવ સ્થિર રહ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹102.12 અને ડીઝલ ₹95.20 પ્રતિ લિટરના ભાવે મળી રહ્યું છે. જોકે, અલગ-અલગ રાજ્યોના વેટ (VAT) ના કારણે કેટલાક શહેરોની કિંમતોમાં સામાન્ય ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
3. તત્કાલ ટિકિટ બુકિંગ માટે નવી ટોકન સિસ્ટમ
રેલવે મુસાફરો માટે આ એક મોટો ફેરફાર છે. આજથી રેલવે રિઝર્વેશન કાઉન્ટર પરથી તત્કાલ ટિકિટ બુક કરાવવા માટે નવી 'ટોકન સિસ્ટમ' શરૂ કરવામાં આવી છે. હવે મુસાફરોએ પહેલા કાઉન્ટર પરથી ટોકન લેવું પડશે અને તે જ ક્રમ મુજબ ટિકિટ બુક કરવામાં આવશે. આનાથી કાઉન્ટર પર થતી ભીડ, લાંબી લાઈનો અને ધક્કામુક્કીમાંથી છુટકારો મળશે.
4. ITR મોડું ફાઈલ કરવા પર દંડ
જે કરદાતાઓએ 31 જુલાઈ સુધીમાં પોતાનું ઈન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) નથી ભર્યું, તેમને હવે મોટો ફટકો પડશે. 31 જુલાઈની ડેડલાઈન પૂરી થતાં હવે ITR-1 અને ITR-2 ફાઈલ કરનારાઓને લેટ ફી ચૂકવવી પડશે. આવકવેરા કાયદાની કલમ 234F હેઠળ ₹5,000 સુધીની પેનલ્ટી લાગી શકે છે. જોકે, જેમના ખાતાનું ઓડિટ થવાનું નથી તેવા ITR-3 અને ITR-4 ફાઈલ કરવાની છેલ્લી તારીખ 31 ઓગસ્ટ છે.
5. આધાર-બેઝ્ડ CKYC 2.0 નો અમલ
આજથી બેંકો, વીમા કંપનીઓ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપનીઓએ CKYC 2.0 લાગુ કરી દીધું છે. આ નવી સિસ્ટમ મુજબ, ગ્રાહકની ડિજિટલ મંજૂરી (સંમતિ) ના આધારે સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રીમાંથી સીધી જ KYC વિગતો મેળવી શકાશે. એટલે કે હવે તમારે વારંવાર ડોક્યુમેન્ટ જમા કરાવવાની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ મળશે.
6. સ્પીડ પોસ્ટના નિયમો અને ચાર્જ બદલાયા
ઈન્ડિયા પોસ્ટે આજથી સ્પીડ પોસ્ટની કેટેગરી અને ચાર્જમાં ફેરફાર કર્યા છે. હવે આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, બેંકની પાસબુક, ચેકબુક અને અન્ય સરકારી દસ્તાવેજો મોકલવા માટે તેને 'ડોક્યુમેન્ટ્સ' કેટેગરીમાં ગણવામાં આવશે. જ્યારે અન્ય તમામ વસ્તુઓને 'પાર્સલ' કેટેગરીમાં ગણવામાં આવશે અને તે મુજબ ચાર્જ લાગશે.
7. ઓગસ્ટ મહિનામાં 14 દિવસ બેંકો બંધ
આ મહિને તહેવારોની હારમાળા હોવાથી બેંકોમાં કુલ 14 દિવસની રજાઓ રહેશે. જેમાં રવિવાર, બીજા અને ચોથા શનિવારની રજાઓ ઉપરાંત સ્વતંત્રતા દિવસ (15 ઓગસ્ટ), રક્ષાબંધન, જન્માષ્ટમી અને અન્ય પ્રાદેશિક તહેવારોનો સમાવેશ થાય છે. બેંકમાં જતા પહેલા RBI ની હોલિડે લિસ્ટ ચોક્કસ ચેક કરી લેવી, કારણ કે રજાઓ દરેક રાજ્ય મુજબ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.
8. ખાંડના વેપારીઓ માટે નવી સ્ટોક લિમિટ
સરકારે ખાંડના ભાવને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે આજથી વેપારીઓ પર નવી સ્ટોક લિમિટ લગાવી છે. હવે કોઈ પણ વેપારી 30 દિવસથી વધુ ચાલે તેટલી ખાંડ અથવા મહત્તમ 4,000 ક્વિન્ટલથી વધુ ખાંડનો સ્ટોક પોતાની પાસે રાખી શકશે નહીં. આ નવો નિયમ 30 નવેમ્બર, 2026 સુધી અમલમાં રહેશે.
9. દિલ્હીની બસોમાં મફત મુસાફરી માટે સ્માર્ટ કાર્ડ ફરજિયાત
દિલ્હીમાં મહિલાઓને બસમાં મળતી મફત મુસાફરીના નિયમમાં આજથી મોટો ફેરફાર થયો છે. હવે આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે મહિલાઓ પાસે 'પિંક સહેલી સ્માર્ટ કાર્ડ' હોવું ફરજિયાત કરી દેવાયું છે. બસમાં આ કાર્ડને મશીન પર ટેપ કર્યા પછી જ મફત ટિકિટ આપવામાં આવશે.
10. SEBI નો નવો બાયબેક નિયમ લાગુ
શેરબજારના રોકાણકારો માટે પણ મહત્વનો ફેરફાર થયો છે. આજથી SEBI નો નવો બાયબેક નિયમ લાગુ થઈ ગયો છે. હવે કોઈ પણ લિસ્ટેડ કંપની પોતાની કુલ પેઈડ-અપ કેપિટલના મહત્તમ 15% શેર જ બાયબેક કરી શકશે. આ ઉપરાંત, આખી પ્રક્રિયા 66 વર્કિંગ ડેઝ (કામકાજના દિવસો) ની અંદર પૂરી કરવી પડશે. આ નિયમનો મુખ્ય હેતુ બજારમાં પારદર્શિતા લાવવા અને નાના રોકાણકારોના હિતોનું રક્ષણ કરવાનો છે.