સોશિયલ મીડિયા પર દરરોજ અનેક તસવીરો, વીડિયો અને વાયરલ દાવાઓ જોવા મળતા હોય છે. આ જ કડીમાં તાજેતરમાં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) સાથે જોડાયેલો એક દાવો પણ ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યો છે. જેમાં કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે 1 જાન્યુઆરી 2027થી બેંકોની જૂની ચેકબુક બંધ થઈ જશે અને નવી ચેકબુક જારી કરવામાં આવશે. આ મેસેજમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે 50 હજાર રૂપિયાથી વધુની રકમના જૂના ચેક સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.
હવે ખુદ RBIએ આ દાવાઓની પોલ ખોલીને તેની સચ્ચાઈ સૌની સામે રજૂ કરી છે. RBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વાયરલ થઈ રહેલો આ દાવો સંપૂર્ણપણે ખોટો છે. હાલમાં કેન્દ્રીય બેંક દ્વારા આવો કોઈ નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો નથી.
શું છે વાયરલ દાવો?
હકીકતમાં સોશિયલ મીડિયા પર એક વાયરલ પોસ્ટમાં કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં જૂની ચેકબુક બદલાવી લો. ત્યારબાદ 1 જાન્યુઆરી 2027થી નવી ચેકબુકનો ઉપયોગ કરવો ફરજિયાત બની જશે. પોસ્ટમાં નવી ચેકબુક માટે અનેક ફેરફારોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. જેમાં આલ્ફા-ન્યુમેરિક કોડ, નવો MICR નંબર, UV કોડ અને RBI સાથે જોડાયેલી સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો સમાવેશ થાય છે.
મેસેજમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે 50 હજાર રૂપિયાથી વધુની રકમના જૂના ચેક સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. લોકોને નવી ચેકબુક મેળવવા માટે બેંકની શાખા અથવા મોબાઇલ બેંકિંગ એપ દ્વારા અરજી કરવાની સલાહ પણ આપવામાં આવી રહી છે.
RBIએ જણાવી સચ્ચાઈ
આ વાયરલ દાવાને RBIએ સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધો છે. RBIએ પોતાના સત્તાવાર X (અગાઉ ટ્વિટર) એકાઉન્ટ દ્વારા આ પોસ્ટ શેર કરી છે, જેમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં FAKE લખવામાં આવ્યું છે. આ સાથે RBIએ કેપ્શનમાં લખ્યું છે કે, 'ભારતીય રિઝર્વ બેંકના ધ્યાનમાં આવ્યું છે કે સોશિયલ મીડિયા પર એક મેસેજ વાયરલ થઈ રહ્યો છે. જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે હાલમાં ઉપયોગમાં લેવાતી સ્ટાન્ડર્ડ ચેક ટ્રંકેશન સિસ્ટમ (CTS) ચેકબુક 31 ડિસેમ્બર 2026થી બદલાઈ જશે અને 1 જાન્યુઆરી 2027થી વધુ સારી સુરક્ષા વ્યવસ્થા ધરાવતી નવી ચેકબુક લાગુ કરવામાં આવશે.'
આગળ આ પોસ્ટમાં લખવામાં આવ્યું છે કે, 'આ સ્પષ્ટ કરવામાં આવે છે કે ભારતીય રિઝર્વ બેંક હાલમાં CTS ચેકબુક સંબંધિત આવું કોઈ પગલું ભરી રહી નથી. તેથી, આ મેસેજ હકીકતોથી વિપરીત અને ગેરમાર્ગે દોરનારો છે. સામાન્ય જનતાને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ આવા મામલામાં માત્ર ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા સમયાંતરે જારી કરવામાં આવતી સત્તાવાર માહિતી પર જ વિશ્વાસ કરે.'
જણાવી દઈએ કે RBIએ લોકોને એવી પણ અપીલ કરી છે કે સોશિયલ મીડિયા પર કોઈ માહિતી કે દાવો વાયરલ થાય એટલે તે સાચો જ હોય એવું જરૂરી નથી. લોકોએ સત્તાવાર પુષ્ટિ થયા બાદ જ આવા દાવાઓ પર વિશ્વાસ કરવો જોઈએ. શક્ય હોય ત્યાં સુધી આવા મામલામાં સત્તાવાર માહિતી પર જ ભરોસો રાખવો જોઈએ.
