Post Office Monthly Income Scheme (POMIS): પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓમાં કરવામાં આવેલા રોકાણને સંપૂર્ણપણે 'રિસ્ક ફ્રી' ગણવામાં આવે છે, કારણ કે તેમાં તમારા નાણાંની સુરક્ષાની ગેરંટી સીધી ભારત સરકાર આપે છે. તેની સાથે જ આ સ્કીમમાં વ્યાજ પણ ખૂબ જ શાનદાર મળે છે.
જો તમે પણ તમારી બચતને એવી જગ્યાએ રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, જ્યાં પૈસા સુરક્ષિત રહેવાની સાથે જ સારું રિટર્ન પણ મળે, તો આ માટે પોસ્ટ ઓફિસની સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ તમારા ખૂબ કામ આવી શકે છે. આવી જ એક યોજના છે પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઈનકમ સ્કીમ (POMIS), જે તમને દર મહિને નિશ્ચિત આવકની ગેરંટી આપે છે. આ સ્કીમમાં તમારે માત્ર એક જ વાર રોકાણ (One Time Investment) કરવાનું રહે છે.
સરકારની સુરક્ષા, ઝીરો રિસ્ક
પોસ્ટ ઓફિસ સ્કીમ્સને જે બાબત સૌથી વધુ લોકપ્રિય બનાવે છે, તે એ છે કે આ યોજનાઓ Zero Risk હોય છે. તેમાં કરવામાં આવેલા નાના કે મોટા રોકાણ પર સુરક્ષાની ગેરંટી ખુદ સરકાર આપે છે. પોસ્ટ ઓફિસ એમઆઈએસ સ્કીમ ખાસ કરીને રિટાયર્ડ લોકો અને એવા લોકો દ્વારા વધુ પસંદ કરવામાં આવે છે, જેઓ માર્કેટ સાથે જોડાયેલા જોખમ વિના દર મહિને ફિક્સ ઈનકમ ઈચ્છે છે.
સરકાર આપી રહી છે જોરદાર વ્યાજ
PO MIS યોજના હેઠળ હાલમાં સરકાર દ્વારા 7.4 ટકા ના વાર્ષિક દરથી વ્યાજ આપવામાં આવી રહ્યું છે અને તેનું પેમેન્ટ દર મહિને (મંથલી બેસિસ પર) કરવામાં આવે છે. તમે તમારા નજીકના પોસ્ટ ઓફિસમાં જઈને માત્ર રૂ. 1,000 ના પ્રારંભિક રોકાણ સાથે ખાતું ખોલાવી શકો છો. આ સ્કીમમાં સિંગલ એકાઉન્ટ સિવાય જોઈન્ટ એકાઉન્ટ ખોલાવવાની પણ સુવિધા મળે છે.
એકસાથે કેટલું રોકાણ કરી શકાય?
દર મહિને કમાણીની ગેરંટી આપતી આ સ્કીમમાં રોકાણની મર્યાદા (Limit) ની વાત કરીએ તો:
- સિંગલ એકાઉન્ટ: મહત્તમ રૂ. 9 લાખ સુધીનું એકમુશ્ત રોકાણ કરી શકાય છે.
- જોઈન્ટ એકાઉન્ટ: મહત્તમ રૂ. 15 લાખ સુધીનું રોકાણ કરી શકાય છે.
આ સ્કીમનો મેચ્યોરિટી પિરિયડ (પાકતી મુદત) 5 વર્ષ નો છે. રોકાણ કર્યા બાદ વ્યાજમાંથી દર મહિને તમારી કમાણી શરૂ થઈ જાય છે.
દર મહિને થશે આટલી કમાણી
હવે કમાણીની ગણતરી સમજીએ તો, જો તમે પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઈનકમ સ્કીમ હેઠળ જોઈન્ટ ખાતામાં રૂ. 15 લાખનું એકસાથે રોકાણ કરો છો, તો હાલના 7.4% વ્યાજ દર મુજબ તમને દર મહિને રૂ. 9,250 ની કમાણી થશે. 5 વર્ષની મેચ્યોરિટી પૂર્ણ થવા પર માત્ર વ્યાજ દ્વારા જ તમારી કુલ કમાણી રૂ. 5.55 લાખ થશે.
મુદત પહેલા ખાતું બંધ કરાવશો તો થશે નુકસાન!
પોસ્ટ ઓફિસની આ વન ટાઈમ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સ્કીમમાં વ્યાજની રકમ દર મહિને ખાતામાં જમા થાય છે. જોકે, આ સ્કીમનો પૂરો લાભ લેવા માટે તેને 5 વર્ષ સુધી ચાલુ રાખવી જરૂરી છે. જો તમે મેચ્યોરિટી પહેલાં ખાતું બંધ કરાવો છો તો નિયમ મુજબ નુકસાન થઈ શકે છે:
- 1 થી 3 વર્ષની અંદર: એકાઉન્ટ ક્લોઝ કરાવવા પર મૂળ રકમ (Principal Amount) માંથી 2% રકમ કાપી લેવામાં આવશે.
- 3 થી 5 વર્ષની વચ્ચે: એકાઉન્ટ ક્લોઝ કરાવવા પર મૂળ રકમમાંથી 1% રકમ કપાશે.
- ખાતાધારકના અવસાન પર: મેચ્યોરિટી પહેલાં જો ખાતાધારકનું નિધન થાય, તો ખાતું બંધ કરીને તમામ જમા રકમ નોમિનીને સોંપી દેવામાં આવે છે.