RBI Digital Payments Rule from 1st April: 1 એપ્રિલ, 2026થી ડિજિટલ પેમેન્ટ માટે આરબીઆઈના નિયમો બદલાશે. વાસ્તવમાં ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક ડિજિટલ પેમેન્ટ માટે એક નવું " પ્રિન્સિપાલ બેઝ્ડ ફ્રેમવર્ક" અમલમાં મૂકી રહી છે. તેનો હેતુ ફિશિંગ અને સિમ-સ્વેપ જેવા ઓનલાઈન છેતરપિંડી અટકાવવા અને ડિજિટલ પેમેન્ટને વધુ સુરક્ષિત બનાવવાનો છે.
1 એપ્રિલથી ફેરફારો
હવેથી બધા ડિજિટલ ટ્રાન્જેક્શન (યુપીઆઈ, કાર્ડ્સ, વોલેટ્સ) માટે ટુ-ફેક્ટર ઓન્થેટિકેશન જરૂરી રહેશે.ટ્રાન્જેક્શન મારફતે હવે ફક્ત એસએમએસમાં આવતો ઓટીપી ફક્ત પૂરતું રહેશે નહીં. વ્યવહારોને પ્રમાણિત કરવા માટે સુરક્ષાના વધારાના સ્તરની જરૂર પડશે.નવા નિયમો હેઠળ ઓછામાં ઓછું એક ઓન્થેટિકેશન ફેક્ટર ડાયનેમિક હોવું જોઈએ, ખાસ કરીને તે ટ્રાન્જેક્શન પર બન્યું છે. વેરિફિકેશન માટે બેન્ક અને પેમેન્ટ કંપનીઓ પાસે બાયોમેટ્રિક્સ, પિન/પાસવર્ડ અને બેન્કિંગ એપ્લિકેશન ટોકન્સ જેવા અને ઓપ્શન હશે જો સિક્યોરિટી સિસ્ટમમાં કોઈ ભૂલચૂકથી ગ્રાહકને કોઈ નુકસાન પહોંચે છે તો બેન્કિંગ અને સંબંધિત સંસ્થાઓ જવાબદાર રહેશે.
તેના ફાયદા શું હશે?
નવા નિયમને કારણે જો કોઈ તમારા મોબાઇલ પર પ્રાપ્ત થયેલ OTP અંગે જાણી લે છે તો પણ તેઓ ચુકવણી કરી શકશે નહીં કારણ કે તેમની પાસે તમારી ફિંગરપ્રિન્ટ અથવા અન્ય સુરક્ષા સ્તર નથી. પહેલાં તમે ફક્ત સ્ટોર પર જઈને તેને સ્કેન કરીને ચુકવણી કરી શકતા હતા પરંતુ હવે, તમારો પિન દાખલ કરવાની સાથે તમારી પાસે તમારી ફિંગરપ્રિન્ટ, ડિજિટલ કોડ વગેરે માંગવામાં આવી શકે છે.આ સિમ સ્વેપ સામે પણ રક્ષણ પૂરું પાડશે. હેકર્સ ઘણીવાર તમારા નામે બીજું સિમ કાર્ડ મેળવે છે, પરંતુ ફક્ત કોઈ બીજાના નામે સિમ કાર્ડ રાખવું પૂરતું રહેશે નહીં.હવેથી, જો કોઈ તમારા ફોનનો ઉપયોગ કરીને મોટી રકમનો વ્યવહાર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો સિસ્ટમ આપમેળે વધારાની ચકાસણી પ્રદાન કરશે.