8th Pay Commission: 8મા પગાર પંચ (CPC) અંગે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોમાં ઘણી ઉત્સુકતા છે. આનું સૌથી મોટું કારણ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર છે, કારણ કે તે કર્મચારીઓના બેસિક પગારમાં વધારો નક્કી કરશે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ નવા પગાર પંચ હેઠળ હાલના બેસિક પગારમાં સુધારો કરવા માટે વપરાતો મલ્ટીપ્લાયર છે.
7મા પગાર પંચમાં શું થયું હતું?
7મા પગાર પંચે 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી કર્યો, જેના પરિણામે લઘુતમ બેસિક પગાર ₹7,000 થી વધીને ₹18,000 થયો હતો. જોકે, સરકારે હજુ સુધી 8મા પગાર પંચ માટે સત્તાવાર ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની જાહેરાત કરી નથી. કર્મચારી સંગઠનો, પેન્શનર જૂથો અને નિષ્ણાતોએ વિવિધ દરખાસ્તો રજૂ કરી છે
કેટલા ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ થઈ રહી છે?
હાલમાં 1.92 થી 3.83 સુધીના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર માટે માંગણીઓ કરવામાં આવી રહી છે.
National Council-JCM ના કર્મચારી પાંખે 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ કરી છે.
National Pensioners Organisationએ 3.25 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સૂચવ્યું છે.
ઓલ ઈન્ડિયા ટ્રેડ યુનિયન કોંગ્રેસે 3.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગણી કરી છે.
જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં અનેક કર્મચારી સંગઠનોએ 2.86 અને 3.68ની વચ્ચે ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગણી કરી છે.
ભૂતપૂર્વ નાણાં સચિવ સુભાષ ચંદ્ર ગર્ગનું માનવું છે કે સરકારે 1.92 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને મંજૂરી આપી શકે છે.
લઘુત્તમ બેસિક પગાર કેટલો હોઈ શકે છે?
હાલમાં લઘુતમ બેસિક પગાર 18,000 છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના આધારે નીચેના ફેરફારો થઈ શકે છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે સંભવિત નવો બેસિક પગાર
1.92 ₹34,5602.57 ₹46,2602.86 ₹51,4803.00 ₹54,0003.25 ₹58,5003.68 ₹66,2403.83 ₹68,940
જો 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે તો બેસિક પગાર 18,000થી વધીને આશરે 68,940 થઈ શકે છે, જે આશરે 283% નો વધારો દર્શાવે છે.
પે મેટ્રિક્સમાં કયા ફેરફારો કરવામાં આવશે?
8મા પગાર પંચ હેઠળ વર્તમાન પગાર મેટ્રિક્સમાં પણ સુધારો થઈ શકે છે. અગાઉના પગાર પંચની જેમ, બધા પગાર સ્તરોમાં પ્રમાણસર વધારો થવાની અપેક્ષા છે. વધુમાં હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) ની સમીક્ષા થઈ શકે છે. ટ્રાન્સપોર્ટ એલાઉન્સમાં ફેરફારો શક્ય છે. શરૂઆતથી જ બેસિક પગારમાં મોંઘવારી ભથ્થું (DA) ઉમેરી શકાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે જો 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે તો ₹18,000 કમાતા કર્મચારીનો નવો બેસિક પગાર આશરે 46,260 રૂપિયા થઈ શકે છે. જ્યારે જો 3.83નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે તો તે આશરે ₹68,940 સુધી પહોંચી શકે છે.
8મા પગાર પંચનો અમલ ક્યારે થઈ શકે?
8મા પગાર પંચ માટે સૂચનો અને મેમોરેન્ડમ સબમિટ કરવાની અંતિમ તારીખ 15 જૂન, 2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે. કેન્દ્ર સરકારે 17 જાન્યુઆરી, 2025ના રોજ 8મા પગાર પંચની જાહેરાત કરી હતી અને તે 1 જાન્યુઆરી, 2026થી અમલમાં મૂકવામાં આવી છે.
જોકે, કમિશનનો અંતિમ અહેવાલ રજૂ થયા પછી અને કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળ તેને મંજૂરી આપે તે પછી પગાર સુધારણાના વાસ્તવિક લાભો 2027ના મધ્યમાં અથવા 2028ની શરૂઆતમાં પ્રાપ્ત થવાની અપેક્ષા છે. કમિશનને તેની ભલામણો રજૂ કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો શું છે?
હાલમાં ₹34,560 થી ₹68,940 સુધીનો સંભવિત બેસિક પગાર ફક્ત વિવિધ સંગઠનોના અંદાજ અને માંગણીઓ પર આધારિત છે. અંતિમ નિર્ણય સરકાર 8મા પગાર પંચના અહેવાલને મંજૂરી આપ્યા પછી જ લેવામાં આવશે. આનો અર્થ એ થયો કે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે 90 ટકાથી 283 ટકા સુધીનો પગાર વધારો શક્ય છે, પરંતુ વાસ્તવિક આંકડો સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આધારિત રહેશે.