શું આવનારા સમયમાં યુપીઆઈમાં પેમેન્ટ કરવું મોંઘુ થશે? રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયાના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આ મુદ્દા પર એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે UPI જેવી ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ હંમેશા સંપૂર્ણપણે મફત ચલાવી શકાય નહીં. કારણ કે કોઈએ તો તેનો ખર્ચ ઉઠાવવો પડશે. જો કે, આનો અર્થ એ નથી કે હવેથી UPI વાપરવા માટે સામાન્ય લોકો પાસેથી ફી વસૂલવામાં આવશે.
સમગ્ર મામલો શું છે?
વાસ્તવમાં સરકાર ₹2,000 થી વધુના વેપારીઓને થતા UPI પેમેન્ટ પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ લાદવાના પ્રસ્તાવ પર વિચાર કરી રહી છે. અહેવાલો અનુસાર, આ ફી 0.25% થી 0.40% ની વચ્ચે હોઈ શકે છે. જો કે, આ ફક્ત બિઝનેસ ટ્રાન્જેક્શન પર લાગુ થશે. વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ UPI ટ્રાન્જેક્શન અગાઉની જેમ મફત રહેવાની શક્યતા છે.
RBI ગવર્નરે શું કહ્યું?
RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે UPI નેટવર્ક ચલાવવા, સુરક્ષિત કરવા અને સતત સુધારવા માટે પૈસા ખર્ચ થાય છે. આવી સ્થિતિમાં આ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે મફત રહી શકતી નથી, કારણ કે કોઈએ તો તેનો ખર્ચ ઉઠાવવો પડશે. તેઓ નિર્દેશ કરી રહ્યા હતા કે ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમને લાંબા ગાળે ટકાઉ બનાવવા માટે કાયમી સિસ્ટમ જરૂરી છે.
શું ગભરાવાની કોઈ જરૂર છે?
હાલ માટે સામાન્ય UPI યુઝર્સને ગભરાવાની જરૂર નથી. UPI ચુકવણી માટે લોકો પાસેથી શુલ્ક લેવા અંગે હજુ સુધી કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. પ્રસ્તાવિત MDR વેપારીઓને કરવામાં આવેલા 2,000 રૂપિયાથી વધુના ચોક્કસ ટ્રાન્જેક્શન સુધી પણ મર્યાદિત હોઈ શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે રોજિંદા નાના ટ્રાન્જેક્શન અને વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ ટ્રાન્સફર પહેલાની જેમ મફત રહી શકે છે. નોંધનીય છે કે ભારતીય રિઝર્વ બેંકની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) ની બેઠક બાદ એક મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આરબીઆઈએ રેપો રેટ 5.25% પર યથાવત રાખ્યો છે. રિયલ એસ્ટેટ અને નાણાકીય ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોએ આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે, પરંતુ ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો અને ફુગાવા (મોંઘવારી) ને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.