ગાંધીનગરથી ગુજરાત સરકારના શહેરી વિકાસ અને શહેરી ગૃહ નિર્માણ વિભાગ દ્વારા રાજ્યના લાખો લોકો માટે એક બહુ જ મોટો અને મહત્વનો આદેશ બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. ગુજરાત રાજ્યના અલગ અલગ જિલ્લાઓમાં આવેલી 71 જેટલી નગરપાલિકાઓમાં ચૂંટાયેલી પાંખની 5 વર્ષની મુદત આ માર્ચ 2026 માં પૂરી થઈ રહી છે. આ કારણે સ્થાનિક કક્ષાએ નગરપાલિકાના રોજના કામકાજ અટકી ન પડે અને સામાન્ય લોકોની સુખાકારી જળવાઈ રહે તે માટે સરકારે ત્યાં વહીવટદારો બેસાડવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. જ્યાં સુધી આગામી સામાન્ય ચૂંટણીઓ ન યોજાય અને નવી કારોબારી સમિતિઓ ન બને, ત્યાં સુધી આ તમામ 71 નગરપાલિકાઓનો વહીવટ હવે સીધો સરકાર દ્વારા નીમેલા અધિકારીઓના હાથમાં રહેશે.

ગુજરાત નગરપાલિકા કાયદા 1963 ની કલમ 8 માં સ્પષ્ટ જોગવાઈ છે કે કોઈ પણ નગરપાલિકાની મુદત તેની પહેલી બેઠક મળે ત્યારથી લઈને બરાબર 5 વર્ષ સુધીની જ હોય છે. હવે આ 5 વર્ષનો સમયગાળો પૂરો થવા આવ્યો હોવાથી લોકોના કામ ન રઝળે તે માટે આ ખાસ વહીવટી વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં આવી છે. રાજ્યમાં આવેલી વિવિધ નગરપાલિકાઓના વર્ગિકરણ એટલે કે તેમની કક્ષા (અ, બ, ક અને ડ) પ્રમાણે ત્યાંના સ્થાનિક મામલતદાર અથવા તો પ્રાંત અધિકારીઓને આ મોટી જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. દાખલા તરીકે, વડોદરા જિલ્લામાં આવેલી 'ક' કક્ષાની સાવલી નગરપાલિકાની મુદત પણ પૂરી થઈ રહી છે, તો ત્યાં હવે વહીવટી લગામ સાવલીના મામલતદાર સાહેબને સોંપી દેવામાં આવી છે. આનાથી વહીવટમાં વધુ ઝડપ આવશે તેવું મનાય છે.

Continues below advertisement
Continues below advertisement

સરકારે પોતાના સત્તાવાર આદેશમાં બહુ જ ચોખ્ખું જણાવ્યું છે કે આ નવા વહીવટદારો પોતાના સમયગાળા દરમિયાન કયા કામ કરી શકશે અને કયા કામ નહિ કરી શકે. જૂની ચૂંટાયેલી સમિતિએ જે વિકાસના કામો પહેલાથી જ પસંદ કરીને મંજૂર કરી દીધા છે, માત્ર તેના જ કામ શરૂ કરવા માટેના આદેશ (જેને અગાઉ વર્ક ઓર્ડર કહેવાતું) આ અધિકારીઓ આપી શકશે. આ ઉપરાંત, શહેરીજનોની રોજિંદી અને અત્યંત જરૂરી સેવાઓ જેવી કે પીવાનું ચોખ્ખું પાણી, ગટરની સાફસફાઈ, રસ્તાની લાઈટો, આગ બુઝાવવાની સુવિધા તેમજ સફાઈ માટેના સાધનો કે વાહનોના સમારકામ પાછળ તેઓ નિયમ પ્રમાણે જરૂરી ખર્ચ કરી શકશે, જેથી સ્થાનિક પ્રજાને કોઈ હાલાકી ન ભોગવવી પડે.

પરંતુ, આ સરકારી વહીવટદારો પર એક મોટો અને કડક પ્રતિબંધ પણ મુકવામાં આવ્યો છે. સૌથી મોટી શરત એ છે કે આ વહીવટદારો પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન કોઈ પણ નવો નીતિ વિષયક નિર્ણય જાતે લઈ શકશે નહિ. એટલે કે કોઈ નવી મોટી યોજના કે મોટો પ્રોજેક્ટ તેઓ પોતાની જાતે મંજૂર નહિ કરી શકે. આમ, ગુજરાતમાં ફરી એકવાર મહાનગરપાલિકાઓ પછી નગરપાલિકાઓમાં પણ બાબુરાજ એટલે કે અધિકારીઓનું શાસન આવી ગયું છે. લોકોના રોજિંદા પ્રશ્નો હલ કરવા માટે હવે સીધા મામલતદાર કચેરીએ જ જવું પડશે.