8th pay commission: કેન્દ્ર સરકારના અંદાજિત 50 લાખ કર્મચારીઓ અને 65 લાખ જેટલા પેન્શનરો 8મા પગાર પંચની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. આમાં દેશની રક્ષા કરતા સંરક્ષણ દળો અને રેલવેના કર્મચારીઓ તથા પેન્શનરોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
8મા પગાર પંચની ભલામણો કઈ તારીખથી અમલમાં આવશે તે વિશે સરકારે સત્તાવાર રીતે કંઈ કહ્યું નથી, છતાં સરકારી વર્તુળો અને કર્મચારીઓમાં આ અંગે જોરદાર ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. સામાન્ય રીતે એવો અંદાજ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે કે પગાર પંચની નવી ભલામણો 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી પૂર્વવર્તી (Retrospective) અસરથી લાગુ કરવામાં આવી શકે છે.
હકીકતમાં, 8મા પગાર પંચ માટેની મૂળભૂત સંદર્ભ તારીખ (Reference Date) 1 જાન્યુઆરી, 2026 માનવામાં આવે છે. તેથી, જો સરકાર આ તારીખથી જ નવો પગાર માળખું લાગુ કરવાનો નિર્ણય લેશે, તો દેશભરના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને પાછલી બાકી રકમ એટલે કે એરિયર્સ (Arrears) મળવાની પૂરી સંભાવના છે.
બાકી રકમ (એરિયર્સ) ની ચૂકવણી કઈ રીતે થશે?
ક્લિયરટેક્સ (Cleartax) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા એક તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, કર્મચારીઓને મળવાપાત્ર એરિયર્સ અને તેની પાત્રતા સંપૂર્ણપણે 8મા પગાર પંચની ભલામણો પર આધારિત રહેશે. આ અંગે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવનાર અંતિમ જાહેરનામા (Notification) મુજબ જ નિર્ણય લેવામાં આવશે.
અહેવાલમાં એક મહત્વની વાત એ દર્શાવવામાં આવી છે કે જો 8મું પગાર પંચ લાગુ કરવામાં 12 થી 18 મહિના જેટલો વિલંબ થાય છે, તો કર્મચારીઓને તેટલા મહિનાના વધેલા પગાર જેટલી માતબર રકમ એરિયર્સ તરીકે મળી શકે છે.
કર્મચારીના પગારનું સ્તર (Pay Level), નવું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (Fitment Factor) અને અન્ય ભથ્થાંઓને ધ્યાનમાં રાખતા આ એરિયર્સની રકમ ₹1 લાખ કે તેથી પણ વધુ થઈ શકે છે. અહેવાલમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે એરિયર્સની કુલ રકમ ભલામણો કઈ તારીખે અને ક્યારથી લાગુ થાય છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.
સામાન્ય ગણતરી મુજબ, પગાર મેટ્રિક્સ (Pay Matrix) માં જે કર્મચારીઓનું સ્તર જેટલું ઊંચું હશે અને પગાર પંચના અમલીકરણમાં જેટલો વધુ વિલંબ થશે, તેટલી જ એરિયર્સની રકમ મોટી હશે. જોકે, એરિયર્સની ચોક્કસ ગણતરી, તેની ચૂકવણીની તારીખો અને અન્ય નિયમો જાણવા માટે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોએ સરકારના અંતિમ આદેશની રાહ જોવી પડશે.
અગાઉના પગાર પંચોની પેટર્ન શું રહી છે?
ભૂતકાળના પગાર પંચોના ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો, કર્મચારીઓને હંમેશા એરિયર્સ માટે થોડી રાહ જોવી પડી છે. ઉદાહરણ તરીકે, પાંચમા પગાર પંચની ભલામણો નક્કી કરેલા સમય કરતાં 19 મહિના મોડી લાગુ કરવામાં આવી હતી. તે સમયે કર્મચારીઓને 1997-98 અને 1998-99 ના વર્ષોમાં બે અલગ અલગ હપ્તામાં એરિયર્સ ચૂકવવામાં આવ્યું હતું.
ત્યારબાદ, છઠ્ઠા પગાર પંચના અમલીકરણમાં તો 32 મહિનાનો લાંબો વિલંબ જોવા મળ્યો હતો. જો સાતમા પગાર પંચની વાત કરીએ તો તેની ભલામણો 1 જાન્યુઆરી, 2016 થી અમલમાં આવી હતી અને કર્મચારીઓને વર્ષ 2016-17 ના નાણાકીય વર્ષમાં એરિયર્સ ચૂકવી દેવામાં આવ્યું હતું.
હવે વાત કરીએ 8મા પગાર પંચની, તો આ પંચે તેની રચનાના 18 મહિનાની અંદર સરકારને પોતાનો અહેવાલ સુપરત કરવાનો રહેશે. જોકે, આ પંચની ચોક્કસ અસરકારક તારીખ (Effective Date), અમલીકરણનું સમયપત્રક અને એરિયર્સ ચૂકવવાની પદ્ધતિ અંગે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.