early winter India: હવામાનમાં પરિવર્તન આવવાની સાથે જ હવે દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ઠંડીએ ધીમે ધીમે તેની અસર દેખાડવાનું શરૂ કરી દીધું છે. ટૂંક સમયમાં જ ધાબળા અને રજાઈ કાઢવાનો સમય આવી જશે. ભારત હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા શુક્રવારે જાહેર કરાયેલી આગાહી અનુસાર, નવેમ્બર મહિનામાં દેશના વિશાળ ભાગોમાં, જેમાં ઉત્તર-પશ્ચિમ, મધ્ય અને પશ્ચિમી ભારતનો સમાવેશ થાય છે, ત્યાં મહત્તમ તાપમાન (Maximum Temperature) સામાન્ય કરતાં ઓછું રહેવાની શક્યતા છે. જોકે, મુખ્ય ચિંતાની વાત એ છે કે, ડિસેમ્બર 2025 થી ફેબ્રુઆરી 2026 સુધી 'લા નીના'ની સ્થિતિ પ્રવર્તમાન રહેવાની સંભાવના છે, જે આ વર્ષની શિયાળાની ઋતુને વધુ આકરી બનાવી શકે છે.
નવેમ્બર મહિનામાં તાપમાનની વિસંગતતા
IMDના ડાયરેક્ટર જનરલ, મૃત્યુંજય મહાપાત્રાએ એક ઓનલાઈન પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે, નવેમ્બરમાં દેશના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં મહત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઓછું રહેવાનું અનુમાન છે. જોકે, પશ્ચિમી હિમાલય ક્ષેત્ર, હિમાલયની તળેટી, ઉત્તર-પૂર્વીય ભારતના મોટા ભાગો અને દક્ષિણી દ્વીપકલ્પના અમુક ભાગોમાં મહત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ રહેવાની સંભાવના છે.
બીજી તરફ, લઘુત્તમ તાપમાન (Minimum Temperature) અંગે તેમણે કહ્યું કે, ઉત્તર પશ્ચિમી ભારતના અમુક વિસ્તારોને બાદ કરતાં, દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધારે રહેવાની શક્યતા છે. જોકે, ઉત્તર પશ્ચિમી ભારતના અમુક વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્ય અથવા સામાન્ય કરતાં ઓછું રહેવાની આશા છે. હાલમાં, મધ્ય અને પૂર્વીય વિષુવવૃત્તીય પ્રશાંત મહાસાગરમાં નબળી લા નીનાની સ્થિતિ જળવાયેલી છે.
લા નીનાની અસર અને વરસાદનું પૂર્વાનુમાન
મહાપાત્રાએ માહિતી આપી હતી કે લા નીનાની સ્થિતિ ડિસેમ્બર 2025 થી ફેબ્રુઆરી 2026 સુધી ચાલુ રહેવાની સંભાવના છે, અને તે પછી જાન્યુઆરી-માર્ચ દરમિયાન ENSO-ન્યૂટ્રલ સ્થિતિમાં પરિવર્તિત થવાની આશા છે. લા નીનાની સ્થિતિ ઘણીવાર ભારતમાં વધુ ઠંડી લાવવા માટે જાણીતી છે.
વરસાદના પૂર્વાનુમાન અંગે તેમણે જણાવ્યું હતું કે, નવેમ્બર દરમિયાન દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં વધારે વરસાદ થવાની સંભાવના છે. જોકે, ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત અને દક્ષિણી દ્વીપકલ્પના અમુક વિસ્તારોને બાદ કરતાં, જ્યાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ થવાની આશા છે.
આ પહેલાં, IMDએ ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર દરમિયાન પણ સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદની આશા વ્યક્ત કરી હતી. મહાપાત્રાએ જણાવ્યું કે ઓક્ટોબર મહિનામાં ભારતમાં 112.1 મિલીમીટર વરસાદ નોંધાયો હતો, જે સામાન્ય કરતાં 49 ટકા વધારે હતો અને 2001 પછીનો બીજો સૌથી વધુ વરસાદ હતો. આ અસામાન્ય રીતે વધુ વરસાદનું કારણ ચાર લો પ્રેશર સિસ્ટમનું નિર્માણ હતું, જેમાંથી બે ચક્રવાતી તોફાનમાં પરિવર્તિત થઈ હતી, સાથે જ ઉત્તર ભારતમાં ચાર પશ્ચિમી વિક્ષોભો (Western Disturbances) પણ આવ્યા હતા.