બાળકો ડિજિટલ દુનિયામાં વધુને વધુ ડૂબી રહ્યા છે,   તેઓ મોબાઇલ માં રત રહીને વધુને વધુ સમય વિતાવે છે. તેઓ વર્ચ્ચુઅલી ઓનલાઇનની દુનિયામાં ડૂબી જાય છે. આવા  વધતા જતાં  વલણ ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી કરી રહ્યાં છે. ખાસ કરીને આ બાબતો તેમની પ્રાઇવેસી સહિતની બાબતો પર સવાલ ઉભા કરે છે.

યુનિસેફના તાજેતરના બ્લોગ મુજબ, લક્ષિત જાહેરાતો અને ડેટા હાર્વેસ્ટિંગથી લઈને અલ્ગોરિધમ-આધારિત સામગ્રી અને પ્રેરક ડિઝાઇન તકનીકો સુધી, બાળકોને આવા ડિજિટલ વાતાવરણથી અવગત કરવામાં આવે છે પરંતુ તે બાળકોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં નહીઆવતા. જેથી જેમ જેમ તેમનો સ્ક્રીન ટાઈમ વધે છે, તેમ તેમ જોખમો પણ વધે છે.

ડિજિટલ બાળ મજૂરીનું વધતું જોખમ

યુનિસેફે 'ડિજિટલ બાળ મજૂરી' ની ચિંતા પર ભાર મૂક્યો, જેમાં સોશિયલ મીડિયા ઇન્ફ્યુસર  તરીકેની ભૂમિકાઓ અથવા ઇ-સ્પોર્ટ્સમાં પાર્ટસનો  સમાવેશ થાય છે, જે અનિયંત્રિત છોડી દેવામાં આવે તો આર્થિક શોષણ તરફ દોરી શકે છે

આનાથી પણ વધુ ચિતાની વાત એ છે કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ બાળકોને સશસ્ત્ર સંઘર્ષોમાં સામેલ કરવા માટે ઝડપથી વધી રહ્યો છે. જે તેમની સુરક્ષા અને અધિકારો પણ ગંભીર ખતરો ઉભો કરે છે,

આ જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને, યુનિસેફે સરકારો, ટેકનોલોજી કંપનીઓને સુરક્ષિત ડિજિટલ જગ્યાઓ બનાવવામાં મદદ કરવાના હેતુથી વ્યાપક માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે.

યુનિસેફ ભવિષ્યલક્ષી નિયમોની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે, જે  નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપે અને બાળકોને AI સહિત જોખમોથી પણ સુરક્ષિત રાખે,

ડિજિટલ બાળ મજૂરીના પ્રકારો

બાળકો માટે કામ કરનારા: બાળકો સોશિયલ મીડિયા ચેનલો માટે સામગ્રી બનાવે છે, જાહેરાત અને પ્રાયોજક સોદા દ્વારા પૈસા કમાય છે અને તેમની રોજિંદા પ્રવૃત્તિઓને આવકના સ્ત્રોતમાં ફેરવે છે.

ઈ-સ્પોર્ટ્સ અને ડિજિટલ પ્રદર્શન: બાળકો સ્પર્ધાત્મક ગેમિંગ અને અન્ય ઓનલાઈન પ્રદર્શનમાં ભાગ લે છે જે આર્થિક મૂલ્ય ઉત્પન્ન કરે છે.

આ જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને, યુનિસેફે સરકારો, ટેકનોલોજી કંપનીઓ અને સંભાળ રાખનારાઓને બાળકો માટે સુરક્ષિત ડિજિટલ જગ્યાઓ બનાવવામાં મદદ કરવાના હેતુથી વ્યાપક માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે.

શેરિંગ: જ્યારે માતાપિતા વારંવાર નાણાકીય લાભ માટે તેમના બાળકોના ફોટા અને વિડિઓઝ ઓનલાઈન શેર કરે છે, ત્યારે આ પ્રથા શોષણકારી ડિજિટલ શ્રમમાં ફેરવાઈ શકે છે.

ઓનલાઈન જાતીય શોષણનો સામનો કેવી રીતે કરવો? યુનિસેફ કહે છે...

ઓનલાઈન જાતીય દુર્વ્યવહારનો સામનો કરવા માટે, યુનિસેફ 'વીપ્રોટેક્ટ મોડેલ નેશનલ રિસ્પોન્સ' ફ્રેમવર્ક લાગુ કરવામાં સરકારોને સમર્થન આપે છે.

આ અભિગમ સંકલિત રાષ્ટ્રીય પ્રયાસોને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે અને પીડિતોને મહત્વપૂર્ણ સેવાઓ પહોંચાડવા માટે ફ્રન્ટલાઈન રિસ્પોન્ડર્સની ક્ષમતાઓને વધારે છે.

સત્તાવાર પ્રકાશનમાં, યુનિસેફ બાળકોને ડિજિટલ વિશ્વમાં સુરક્ષિત રીતે નેવિગેટ કરવા માટે જરૂરી કુશળતાથી સજ્જ કરવાના હેતુથી સરકાર અને સમુદાય-આગેવાની હેઠળની પહેલો માટે સમર્થન વધારી રહ્યું છે.

યુનિસેફની ભૂમિકા:બાળકોના અધિકારોનું રક્ષણ: યુનિસેફ બાળકોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે કામ કરે છે, ખાસ કરીને ડિજિટલ વિશ્વમાં શોષણથી તેમને બચાવવા માટે.ડિજિટલ જોખમોને સંબોધિત કરવા: યુનિસેફ ડિજિટલ ટેકનોલોજી સાથે સંકળાયેલા હાલના અને ઉભરતા જોખમોને સંબોધવા માટે સરકારો અને અન્ય ભાગીદારો સાથે કામ કરે છે.જાગૃતિ અને નિવારણ: યુનિસેફ સામાજિક જાગૃતિ લાવે છે અને બાળ શોષણ અને દુર્વ્યવહારનો સામનો કરવા માટે નિવારણ પદ્ધતિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.બાળ મજૂરીનો અંત: યુનિસેફ બાળ મજૂરીનો અંત લાવવા માટે કામ કરે છે, કારણ કે તે બાળકોનું ભવિષ્ય છીનવી લે છે.