Independence Day 2026: સમગ્ર દેશમાં આજે 80th સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. સ્વતંત્રતા દિવસ પર પીએમ મોદી લાલ કિલ્લા પર ધ્વજવંદન કરે છે અને રાષ્ટ્રને સંબોધિત કરે છે. લાલ કિલ્લાના સમારોહમાં સરકાર અને વિપક્ષ બંનેના નેતાઓ પહોંચે છે. આ સમારોહમાં કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી પહોંચ્યા નહોતા, જેના પછી ભાજપે તેમના પર નિશાન સાધ્યું છે.
લાલ કિલ્લાના આ સમારોહમાં દેશના વિભિન્ન મોટા નેતાઓ હાજર હતા. જેમાં કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અમિત શાહ, સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ, નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારામન અને વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર સામેલ હતા. આ ઉપરાંત દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યા કાંત, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશ્નર જ્ઞાનેશ કુમાર, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજિત ડોભાલ અને પ્રધાનમંત્રીના મુખ્ય સચિવ PK મિશ્રા તથા શક્તિમંત દાસ જેવા મોટા અધિકારીઓ પણ ઉપસ્થિત હતા.
શિક્ષણ મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ સાધ્યું નિશાન
કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ કહ્યું- ''રાહુલ ગાંધી અને ખડગેએ સ્વતંત્રતા દિવસ અને પ્રજાસત્તાક દિવસને પક્ષીય રાજકારણથી ઉપર રાખવા જોઈએ. જ્યારે પ્રધાનમંત્રીજી ભાષણ આપે છે ત્યારે તેઓ દેશના પ્રધાનમંત્રી હોય છે. કેટલાક વર્ષોથી આ લોકો આનો બહિષ્કાર કરી રહ્યા છે. રાહુલ ગાંધીની અપરિપક્વતાના કારણે આવું થઈ રહ્યું છે. રાહુલની ઉદ્ધતાઈના કારણે આવું થઈ રહ્યું છે. નકલી ગાંધી પરિવારના અહંકારના કારણે આવું થઈ રહ્યું છે. વિપક્ષે આવવું જોઈએ, તેઓ ખોટી પ્રથાને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે.''
'વિચારસરણી સમાજને વહેંચનારી છે'
ભાજપ પ્રવક્તા પ્રદીપ ભંડારીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોતાની વાત રજૂ કરતા કહ્યું કે ''શું જનતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરનારો કોઈ સાચો દેશભક્ત નેતા આવું કરી શકે? ભંડારીએ આરોપ લગાવ્યો કે રાહુલ ગાંધીનું આ કાર્યક્રમથી અંતર જાળવવું એ 'વંદે માતરમ' પ્રત્યેની તેમની નાપસંદગી દર્શાવે છે. તેમણે કહ્યું કે રાહુલ ગાંધી વિપક્ષના નેતા (LoP) ના પદ માટે યોગ્ય નથી અને તેમની વિચારસરણી સમાજને વહેંચનારી વિચારસરણી જેવી છે.''
લાલ કિલ્લાની ગેરહાજરીથી જૂનો બેઠક વિવાદ ફરી સપાટી પર આવ્યો
બંને નેતાઓની આ તાજેતરની ગેરહાજરી 2024ના સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણી દરમિયાન ઊભા થયેલા વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિમાં સામે આવી છે. 2024ના લાલ કિલ્લાના સમારોહ દરમિયાન ગાંધી, જેઓ લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા છે અને કેબિનેટ મંત્રી સમકક્ષ દરજ્જો ધરાવે છે, તેમને બીજી-છેલ્લી હરોળ (લાઇન) માં બેસાડવામાં આવ્યા હતા. આ બેઠક વ્યવસ્થા સામે વિપક્ષી પક્ષોએ તીવ્ર ટીકા કરી હતી અને તેને "જનતાનું અપમાન" ગણાવ્યું હતું.
વાર્ષિક કાર્યક્રમની વ્યવસ્થા સંભાળતા સંરક્ષણ મંત્રાલયે તે સમયે આ બેઠક યોજનાનો બચાવ કરતા કહ્યું હતું કે, કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી રહેલા ઓલિમ્પિક રમતવીરોને સમાવવા માટે બેઠક વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા. સ્થાપિત પ્રોટોકોલ મુજબ, મહત્વપૂર્ણ સરકારી સમારંભોમાં વિપક્ષના નેતાને સામાન્ય રીતે અગ્રણી સ્થાન આપવામાં આવે છે.
સરકારે પ્રથમ હરોળમાં સ્થાન આપવાનું વચન આપ્યું હતું
આ વર્ષના સ્વતંત્રતા દિવસના કાર્યક્રમ પહેલા બેઠક વ્યવસ્થાનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો હતો. 2024ના સમારોહ દરમિયાન રાહુલ ગાંધીને પાંચમી હરોળમાં બેસાડવા અંગે કોંગ્રેસે વાંધો ઉઠાવ્યા બાદ, અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યો હતો કે ગાંધીને કેન્દ્રીય કેબિનેટ મંત્રીઓ પછી તુરંત જ સ્થાન આપવામાં આવશે.
સંરક્ષણ સચિવ આર.કે. સિંહે પણ સોમવારે પુષ્ટિ કરી હતી કે રાહુલ ગાંધીને 15 ઓગસ્ટની ઉજવણીમાં હાજરી આપવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે કોંગ્રેસ નેતાની બેઠક વ્યવસ્થા અધિકૃત 'ટેબલ ઓફ પ્રિસીડન્સ' (પ્રોટોકોલ) મુજબ નક્કી કરવામાં આવશે. તેમના સંભવિત સ્થાન અંગેની સ્પષ્ટતા હોવા છતાં, રાહુલ ગાંધી આ સમારોહમાં ઉપસ્થિત રહ્યા ન હતા.
કોંગ્રેસે પ્રોટોકોલના નિર્ણયોની ટીકા કરી છે
કોંગ્રેસે પોતાના વરિષ્ઠ નેતાઓની બેઠક વ્યવસ્થા અંગે સરકારના વલણ સામે વારંવાર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. 2024ના સ્વતંત્રતા દિવસના કાર્યક્રમ બાદ, પાર્ટીએ સરકાર પર "સંકુચિત મનોવૃત્તિ" નો આરોપ લગાવ્યો હતો અને એવો દાવો કર્યો હતો કે રાહુલ ગાંધીને પાંચમી હરોળમાં બેસાડવા એ વિપક્ષના નેતાના બંધારણીય હોદ્દાના મહત્વનું અનાદર કરવા સમાન છે.
આ વર્ષે પ્રજાસત્તાક દિવસ (Republic Day) ની ઉજવણી વખતે પણ રાહુલ ગાંધી અને મલ્લિકાર્જુન ખડગેને ત્રીજી હરોળમાં બેસાડવામાં આવ્યા બાદ કોંગ્રેસે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. કોંગ્રેસે દલીલ કરી હતી કે આ બેઠક વ્યવસ્થા દર્શાવે છે કે સરકાર પોતાના વરિષ્ઠ નેતાઓ દ્વારા ધરાવવામાં આવતા બંધારણીય પદો પ્રત્યે આદર દાખવતી નથી. જોકે, સંરક્ષણ મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે 2025 અને 2026ના પ્રજાસત્તાક દિવસના કાર્યક્રમોમાં બેઠક વ્યવસ્થા અધિકૃત 'ટેબલ ઓફ પ્રિસીડન્સ' (પ્રોટોકોલ) મુજબ જ કરવામાં આવી હતી.
સતત બીજા વર્ષે સ્વતંત્રતા દિવસના કાર્યક્રમમાંથી ગેરહાજરી
રાહુલ ગાંધી 2025માં પણ લાલ કિલ્લા ખાતે યોજાયેલા સ્વતંત્રતા દિવસના સમારોહમાં હાજર રહ્યા ન હતા. તેથી આ વર્ષે પણ તેમની ગેરહાજરી એ જ સિલસિલાને આગળ વધારે છે, જે પ્રોટોકોલ અને બેઠક વ્યવસ્થા અંગે ચાલી રહેલા વ્યાપક મતભેદો વચ્ચે સતત જોવા મળી રહ્યો છે.
શુક્રવારના કાર્યક્રમથી મલ્લિકાર્જુન ખડગે પણ દૂર રહ્યા હોવાથી, કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ અને વિપક્ષના નેતા બંનેની ગેરહાજરીએ ઔપચારિક પ્રોટોકોલ મુદ્દે વિપક્ષી પાર્ટી અને સરકાર વચ્ચેના તણાવપૂર્ણ રાજકીય સંબંધો તરફ ફરી એકવાર સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.