new driving licence rules 2026: જો તમે નવું ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ કઢાવવા અથવા જૂનામાં સુધારો કરવા માંગતા હો, તો તમારા માટે ઘણા સારા સમાચાર છે. કેન્દ્ર સરકારે સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ રૂલ્સ, 1989 માં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ અને લોકઉપયોગી સુધારા પ્રસ્તાવિત કર્યા છે.
આ નવા સુધારાઓ 21 ઓક્ટોબરના રોજ ભારતના રાજપત્ર (ગેઝેટ) માં સત્તાવાર રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે. જો આ નિયમોને અંતિમ મંજૂરી મળશે, તો ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ સંબંધિત કામકાજ સામાન્ય નાગરિકો માટે એકદમ સરળ અને સસ્તું બની જશે.
માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH) દ્વારા અનેક લાઈસન્સ સેવાઓ માટે ફી માફ કરવાની દરખાસ્ત મુકવામાં આવી છે. ખાસ કરીને ઓનલાઈન આધાર પ્રમાણીકરણ દ્વારા થતી અરજીઓ હવે વિનામૂલ્યે થઈ શકશે.
કઈ કઈ સેવાઓ બનશે તદ્દન મફત?
નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ પર નામ, સરનામું, મોબાઇલ નંબર અથવા ઈમેલ આઈડી બદલવા માટે હાલમાં લેવાતો 200 રૂપિયાનો ચાર્જ હવે નાબૂદ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, રહેઠાણ બદલવા માટે લેવાતી ફી પણ દૂર કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.
જોકે, નો-ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) લેવામાં જો અરજદાર દ્વારા વિલંબ થશે તો તેને લેટ ફી ચૂકવવી પડશે. આ લેટ ફી મોટરસાયકલ માટે 300 રૂપિયા અને અન્ય વાહનો માટે 500 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે.
લાઇસન્સ સંબંધિત તમામ વિનંતીઓ (જેમ કે નવીનીકરણ, ડુપ્લિકેટ લાઇસન્સ, નામ-સરનામામાં ફેરફાર) માટે હવે સિંગલ ફોર્મ 2A રજૂ કરવામાં આવશે. જેમાં 'સારથી' (SARATHI) પોર્ટલ પર પહેલેથી રહેલી માહિતી આપોઆપ ઉમેરાઈ જશે.
અરજીઓ માટેની નવી સમયમર્યાદા અને નિયમો
સરકારની નવી દરખાસ્ત હેઠળ, લાઇસન્સ સત્તાવાળાઓએ લાયસન્સની વિગતોમાં ફેરફાર માટે આવેલી અરજીઓનો 15 દિવસની અંદર નિર્ણય લેવાનો રહેશે. જો અરજી નકારવામાં આવે, તો સત્તાવાળાઓએ લેખિતમાં તેનું કારણ આપવું ફરજિયાત બનશે.
જો કોઈ કારણસર સરનામું બદલવાની અરજી 30 દિવસ સુધી અનિર્ણિત રહેશે, તો તેને આપોઆપ મંજૂર થયેલી ગણવામાં આવશે. આનાથી સરકારી કચેરીઓમાં થતો બિનજરૂરી વિલંબ અટકશે.
વધુમાં, જો કોઈ અરજદાર પોતાના લાઇસન્સમાંથી કોઈ ચોક્કસ વાહન શ્રેણી કાયમ માટે કાઢી નાખવા માંગે છે, તો તેણે અરજી કર્યાના 7 દિવસમાં પ્રક્રિયા પૂરી કરવી પડશે. એકવાર શ્રેણી કાઢી નાખ્યા પછી, 1 વર્ષ સુધી તે શ્રેણીનું નવું લાઇસન્સ મળશે નહીં.
ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ અને તબીબી તપાસના કડક નિયમો
માર્ગ સલામતી વધારવા માટે સલામત ડ્રાઇવિંગ ટ્યુટોરીયલના નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. હવે ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટમાં પાસ થવા માટે લઘુત્તમ સ્કોર 60% થી વધારીને 75% કરવામાં આવશે.
આ ટ્યુટોરીયલ ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટનું રહેશે અને તેની સમયમર્યાદા 7 દિવસથી વધારીને 15 દિવસ કરવામાં આવશે. નવા તબીબી નિયમો મુજબ, અરજદારે પોતાની નિયમિત દવાઓ, સર્જિકલ ઇમ્પ્લાન્ટ અને એલર્જીની વિસ્તૃત માહિતી પણ આપવી પડશે.
ખાસ કરીને જે લોકોને વાઈ કે હુમલા (આંચકી) આવતા હોય, તેઓ જો તબીબી ફોર્મમાં આ અંગે "હા" નો વિકલ્પ પસંદ કરશે, તો તેમને નવા નિયમ મુજબ મેડિકલ ક્લિયરન્સ આપવામાં આવશે નહીં.
નવું સ્માર્ટ કાર્ડ અને જરૂરી દસ્તાવેજોની યાદી
નવા ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ કાર્ડ લેમિનેટેડ અથવા PVC મટીરીયલના બનેલા હશે. ભારતીય નાગરિકો માટે નારંગી અને લીલા રંગનું કાર્ડ હશે, જ્યારે વિદેશીઓ માટે વાદળી અને લીલા રંગનું અલગ કાર્ડ અપાશે.
કાર્ડની આગળની બાજુએ તમારું બ્લડ ગ્રુપ, ઈમરજન્સી સંપર્ક નંબર અને અંગ દાતાની સ્થિતિ દર્શાવેલી હશે. જ્યારે કાર્ડની પાછળની બાજુએ મેડિકલ કન્ડિશન અને એલર્જીની માહિતી હશે, જે અકસ્માત સમયે ડોક્ટરોને ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થશે.
સરનામાના પુરાવા તરીકે આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ, મતદાર ઓળખકાર્ડ કે 3 મહિના જૂનું લાઈટ બિલ ચાલશે. ઉંમરના પુરાવા માટે માન્ય બોર્ડની માર્કશીટ, જન્મનો દાખલો કે પાસપોર્ટ અને ઓળખ માટે પાન કાર્ડ કે આધાર કાર્ડ માન્ય ગણાશે.
તમારા સૂચનો મોકલવાની સુવર્ણ તક
આ સુધારાઓ હજુ માત્ર પ્રસ્તાવિત છે અને તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી. આથી જ્યાં સુધી નવા નિયમો સત્તાવાર રીતે લાગુ ન થાય, ત્યાં સુધી હાલના નિયમો જ અમલમાં ગણાશે.
માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયે આ નવા ડ્રાફ્ટ અંગે જાહેર જનતા પાસેથી 30 દિવસની અંદર વાંધા અને અમૂલ્ય સૂચનો મંગાવ્યા છે. તમે પણ એક જાગૃત નાગરિક તરીકે તમારો અભિપ્રાય આપી શકો છો.
લોકો પોતાના જવાબો મંત્રાલયના સત્તાવાર ઈમેલ આઈડી comments-morth@gov.in પર અથવા અધિક સચિવ (પરિવહન અને માર્ગ સલામતી) ને મોકલી શકે છે. જાહેર જનતાના તમામ સૂચનો ધ્યાનમાં લીધા બાદ જ અંતિમ કાયદો ઘડવામાં આવશે.