ration dealer complaint process: રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા યોજના હેઠળ દેશભરના ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને સસ્તા દરે મળતા અનાજમાં જો કોઈ રાશન ડીલર ગેરરીતિ આચરે કે ઓછું અનાજ આપે, તો હવે ગ્રાહકોએ મુંઝાવાની કે અન્યાય સહન કરવાની જરૂર નથી. કેન્દ્ર સરકારે રાશન વિતરણની અનિયમિતતાઓ અંગે ફરિયાદ કરવા માટે ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન નંબર અને ઓનલાઈન પોર્ટલની સરળ સુવિધા શરૂ કરી છે. આ માધ્યમો દ્વારા કાર્ડધારકો ઘરે બેઠા જ અપ્રમાણિક ડીલરો સામે સીધી અને સચોટ ફરિયાદ નોંધાવી શકશે.
લાભાર્થીઓને પડતી મુશ્કેલીઓ અને ડીલરોની મનમાની
દેશભરમાં આ યોજના હેઠળ લાખો લોકોને દર મહિને ઘઉં, ચોખા અને અન્ય ખાદ્ય અનાજનું વિતરણ કરવામાં આવે છે. પરંતુ, વારંવાર એવી ફરિયાદો સામે આવતી હોય છે કે રાશન ડીલરો કાર્ડધારકોને ઓછું રાશન આપે છે. કેટલીક જગ્યાએ POS મશીનો પર અંગૂઠાની છાપ (Thumb Impression) લઈ લીધા પછી પણ અનાજ ન આપવાના અને ગ્રાહકો સાથે દુર્વ્યવહાર કરવાના ગંભીર કિસ્સાઓ પણ નોંધાયા છે. આ પ્રકારની મનમાની અને ભ્રષ્ટાચાર પર લગામ કસવા સરકારે આ ફરિયાદ નિવારણ વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવી છે.
ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન નંબર પર નોંધાવો ફરિયાદ
જો રાશન મેળવવામાં કોઈ પણ પ્રકારની સમસ્યા હોય, તો ગ્રાહકો સીધા 'રાષ્ટ્રીય ગ્રાહક હેલ્પલાઇન' નંબર 1967 પર કૉલ કરીને પોતાની ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે.આ ઉપરાંત, દરેક રાજ્યના ખાદ્ય અને લોજિસ્ટિક્સ વિભાગ દ્વારા અલગ-અલગ ટોલ-ફ્રી નંબરો પણ કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. (ઉદાહરણ તરીકે, ઉત્તર પ્રદેશમાં રાશન સંબંધિત ફરિયાદો માટે 18001800150 નંબર જારી કરવામાં આવ્યો છે). ફરિયાદ નોંધાતાની સાથે જ સંબંધિત વિભાગ દ્વારા તાત્કાલિક તપાસ શરૂ કરવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચોઃ હવે રાશનની દુકાનો પર નહીં થાય કોઈ કૌભાંડ! મોદી સરકારે ગરીબો માટે બદલી નાખ્યા આ નિયમો
ઓનલાઈન પોર્ટલ અને જિલ્લા સ્તરે લેખિત ફરિયાદની સુવિધા
ડિજિટલ માધ્યમનો ઉપયોગ કરતા રાશન કાર્ડધારકો પોતાના રાજ્યના ખાદ્ય અને લોજિસ્ટિક્સ વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને પણ ઓનલાઈન ફરિયાદ કરી શકે છે. આ માટે ગ્રાહકે માત્ર પોતાનો રાશન કાર્ડ નંબર, દુકાનદારની માહિતી અને સમસ્યાની સંપૂર્ણ વિગતો સબમિટ કરવાની રહેશે.
જો કોઈ કારણસર ફોન કે ઓનલાઈન માધ્યમથી સમસ્યાનો ઉકેલ ન આવે, તો ગ્રાહકોને જિલ્લા કક્ષાએ 'જિલ્લા પુરવઠા અધિકારી' અથવા 'પુરવઠા નિરીક્ષક' ની કચેરીમાં રૂબરૂ જઈને લેખિત ફરિયાદ સબમિટ કરવાનો અધિકાર પણ છે. ગ્રાહકની લેખિત ફરિયાદના આધારે ઉચ્ચ અધિકારીઓ દ્વારા રાશનની દુકાનો પર આકસ્મિક તપાસ (Inspection) કરવામાં આવે છે.
દોષિત ડીલરનું લાઇસન્સ થશે રદ, થઈ શકે છે જેલની સજા
સરકારે અત્યંત કડક શબ્દોમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રાશન વિતરણ વ્યવસ્થામાં ગરીબોના હકનું અનાજ છીનવનાર કોઈપણ અનિયમિતતાને સાંખી લેવામાં આવશે નહીં. જો ખાતાકીય તપાસમાં કોઈ રાશન ડીલર દોષિત જણાશે, તો તેમની સામે અત્યંત કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. દોષિત ડીલરની રાશન દુકાનનું લાઇસન્સ તાત્કાલિક ધોરણે સસ્પેન્ડ અથવા કાયમી ધોરણે રદ કરવામાં આવશે. અત્યંત ગંભીર અને છેતરપિંડીના કિસ્સાઓમાં ડીલર સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરી જેલની સજા સુધીના પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.