Supreme Court home buyers judgment: દેશભરમાં પોતાનું ઘર ખરીદવાનું સપનું જોતા લાખો ગ્રાહકો માટે એક મોટા અને રાહત આપનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ઘર ખરીદનારાઓના પક્ષમાં એક ઐતિહાસિક નિર્ણય આપતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ બિલ્ડર પ્રોપર્ટીનો કબજો (Possession) આપવામાં વિલંબ કરે છે, તો ગ્રાહકો ફ્લેટનો કબજો મેળવ્યા પછી પણ ફરિયાદ કરી શકે છે અને વળતરની માંગ કરી શકે છે. આ નિર્ણયથી બિલ્ડરોની મનમાની પર મોટી બ્રેક લાગશે અને દિલ્હી-NCR સહિત દેશના તમામ મેટ્રો શહેરોમાં વર્ષોથી પોતાના ઘરના કબજાની રાહ જોતા ગ્રાહકોને મોટો ન્યાય મળશે.
સામાન્ય રીતે દિલ્હી-NCR હોય કે દેશનું અન્ય કોઈ પણ મોટું શહેર, ઘર ખરીદનારાઓ માટે સમયસર કબજો મેળવવો એ એક મોટી સમસ્યા રહી છે. જીવનભરની કમાણીનું રોકાણ કરવા છતાં ગ્રાહકોને સમયસર ઘર મળતું નથી. આવી હજારો ફરિયાદો રેરા (RERA), ગ્રાહક અદાલતો અને અન્ય કોર્ટોમાં વર્ષોથી પેન્ડિંગ છે. આ મામલે કડક વલણ અપનાવતા સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું છે કે, ઘર ખરીદનારનો કબજો મેળવ્યા પછી ફરિયાદ કરવાનો અધિકાર આપોઆપ સમાપ્ત થતો નથી. જો બિલ્ડરે કબજો આપવામાં વિલંબ કર્યો હોય અથવા સેવાઓમાં કોઈ ખામી રાખી હોય, તો ગ્રાહક તેની સામે ગ્રાહક ફોરમનો સંપર્ક કરી શકે છે.
NCDRC નો જૂનો ચુકાદો પલટાવ્યો
સુપ્રીમ કોર્ટના આ ચુકાદાએ રાષ્ટ્રીય ગ્રાહક વિવાદ નિવારણ પંચ (NCDRC) ના અગાઉના નિર્ણયને સીધો ઉલટાવી દીધો છે. અગાઉ NCDRC એ એવો નિયમ સ્થાપિત કર્યો હતો કે જો કોઈ ઘર ખરીદનારે કબજો મેળવતા પહેલા વિલંબ અંગે ફરિયાદ ન કરી હોય, તો તે કબજો મેળવ્યા પછી વિલંબ માટે ફરિયાદ કરી શકતો નથી અથવા વળતર માંગી શકતો નથી. પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ખરીદનાર અને વેચનાર (બિલ્ડર) વચ્ચેનો કોઈપણ કરાર ગ્રાહકોના મૂળભૂત અધિકારો અને હિતોને પ્રતિબંધિત કરી શકે નહીં.
આ પણ વાંચોઃ ભાડાના મકાનમાં નુકસાન થાય તો ખર્ચ કોણ ભોગવશે? મકાનમાલિક કે ભાડૂઆત? જાણો કાયદાકીય નિયમો
22 વર્ષ પછી કબજો મળ્યો તેનો કેસ
સુપ્રીમ કોર્ટની જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ વી. મહનની ખંડપીઠે આ મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો એવા એક કિસ્સામાં આપ્યો હતો, જેમાં એક ગ્રાહકને બિલ્ડર દ્વારા પૂરા 22 વર્ષ પછી ફ્લેટનો કબજો આપવામાં આવ્યો હતો. આ ઘર ખરીદનારે NCR ના દ્વારકા વિસ્તારમાં એક ફ્લેટ ખરીદ્યો હતો અને વર્ષ 2005 માં જિલ્લા ગ્રાહક ફોરમમાં ફરિયાદ દાખલ કરી હતી. ફ્લેટનો કબજો મળી ગયા પછી પણ ગ્રાહકે ન્યાય અને વળતર માટે અપીલ ચાલુ રાખી હતી.
કોર્ટે આ મામલે ગ્રાહકની તરફેણમાં ચુકાદો આપતા નોંધ્યું કે, NCDRC નો એવો કોઈ પણ નિયમ ગ્રાહક હિતોમાં દખલ ન કરી શકે જે ખરીદનારને કબજો મળ્યા પછી વિલંબ અંગે ન્યાય માંગવાથી રોકતો હોય. સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્દેશ બાદ હવે બિલ્ડરો દ્વારા થતા બિનજરૂરી વિલંબ સામે ગ્રાહકો વધુ મજબૂતીથી કાનૂની લડત આપી શકશે.
આ પણ વાંચોઃ ભાડાના મકાનમાં રહેવું હવે બનશે સસ્તું? કેન્દ્ર સરકારની આ યોજનાથી સામાન્ય માણસને થશે સીધો ફાયદો