Donald Trump: બીજી વખત અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ પદ સંભાળ્યા પછી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) ઝડપથી નિર્ણયો લેવાનું શરૂ કર્યું છે, જેની અસર સમગ્ર વિશ્વ પર જોઈ શકાય છે. ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને રોકવા માટે કડક નિર્ણયો લેવા ઉપરાંત ટ્રમ્પે અમેરિકામાં જન્મના આધાર પર મળનારી નાગરિકતા સમાપ્ત કરવાનો આદેશ પણ જાહેર કર્યો છે.
આ અગાઉ અમેરિકન કાયદા મુજબ, ત્યાં જન્મેલો દરેક વ્યક્તિ અમેરિકન નાગરિક હતો પરંતુ હવે આવું નહીં થાય. ટ્રમ્પના આ નિર્ણયની અસર ભારત સહિત ઘણા દેશો પર પડશે. જન્મના આધાર પર મળનારી નાગરિકતા (Birthright Citizenship)થી દર વર્ષે હજારોની સંખ્યામાં અમેરિકામાં રહેતા ભારતીયોને ત્યાંની નાગરિકતા મળે છે જે મુશ્કેલ બની શકે છે.
જન્મ આધારિત નાગરિકતા શું છે?
જન્મ આધારિત નાગરિકતા એક કાનૂની સિદ્ધાંત છે જેના હેઠળ કોઈ પણ દેશમાં જન્મેલા બાળકોને તે જ દેશની નાગરિકતા મળે છે પછી ભલે તેના માતાપિતાની નાગરિકતા અથવા ઇમિગ્રેશન સ્થિતિ ગમે તે હોય.
ટ્રમ્પના આદેશમાં શું કહેવામાં આવ્યું છે?
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના આદેશ મુજબ, અમેરિકામાં જન્મેલા બાળકને ત્યારે જ નાગરિકતા આપવામાં આવશે જો તેના માતાપિતામાંથી ઓછામાં ઓછું એક અમેરિકન નાગરિક હોય. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સોમવારે જન્મજાત નાગરિકતાના અધિકારમાં ફેરફાર કરવાના આદેશ પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા. ટ્રમ્પ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ આદેશ આજથી 30 દિવસ પછી અમેરિકામાં જન્મેલા બાળકો પર લાગુ થશે.
આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 14મા સંશોધનની વ્યાખ્યા ખોટી રીતે કરવામાં આવી હતી. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રએ દલીલ કરી હતી કે "અમેરિકામાં જન્મે લેનારા લોકો જે અમેરિકન અધિકાર ક્ષેત્રને આધીન નથી તેમને નાગરિકતા આપવી જોઈએ નહીં."
ભારતીયો પર અસર
અમેરિકામાં ભારતીય મૂળના 54 લાખથી વધુ લોકો રહે છે, જે અમેરિકન વસ્તીના લગભગ 1.47 ટકા છે. આમાંથી બે તૃતીયાંશ લોકો ઇમિગ્રન્ટ્સ છે, જ્યારે 34 ટકા અમેરિકન મૂળના છે. ટ્રમ્પના નિર્ણયની સૌથી મોટી અસર તે ભારતીય પરિવારો પર પડશે જેઓ અસ્થાયી વિઝા (જેમ કે H1B) અથવા પ્રવાસી વિઝા પર છે.
આ પરિવારોમાં અમેરિકામાં જન્મેલા બાળકોને હવે આપમેળે નાગરિકતા મળશે નહીં. આ આદેશ એવા ભારતીય પરિવારોને પણ અસર કરશે જેઓ અમેરિકા જાય છે અને "બર્થ ટુરિઝમ" હેઠળ બાળકોને જન્મ આપે છે.
બર્થ ટુરિઝમ પર પ્રતિબંધ
"બર્થ ટુરિઝમ" એ એક પ્રક્રિયા છે જેમાં મહિલાઓ અમેરિકા જઇને બાળકોને જન્મ આપે છે જેથી તેઓ અમેરિકન નાગરિકતા મેળવી શકે. મેક્સિકો અને ભારતમાં પરિવારો આ પદ્ધતિનો સૌથી વધુ ઉપયોગ કરે છે. ટ્રમ્પના આદેશમાં આને રોકવા માટે પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
ટ્રમ્પના નિર્ણય પર વિવાદ
ટ્રમ્પના નિર્ણય સામે તાત્કાલિક કાનૂની પડકાર ઉભો થયો. ન્યૂ હેમ્પશાયર ઇમિગ્રન્ટ રાઇટ્સ સંગઠનોએ તેને કોર્ટમાં પડકાર્યો છે અને કહ્યું છે કે તે બંધારણની વિરુદ્ધ છે.
યુએસ બંધારણના નિષ્ણાતો માને છે કે 14મા સુધારાનું ફરીથી અર્થઘટન કરવું સરળ નહીં હોય. આ મામલો યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી જઈ શકે છે. આ આદેશ 30 દિવસમાં અમલમાં આવશે પરંતુ કાનૂની લડાઈઓને કારણે તેનો અમલ મુશ્કેલ બની શકે છે.