Iran drought 2025: ઇરાન હાલમાં અભૂતપૂર્વ દુષ્કાળ અને પાણીની ગંભીર અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે. રાજધાની તેહરાન સહિતના મુખ્ય વિસ્તારોમાં વરસાદ રેકોર્ડ નીચા સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જેના કારણે લાતિયન અને કરજ ડેમ જેવા મુખ્ય જળાશયોમાં 10% કરતાં પણ ઓછું પાણી બાકી રહ્યું છે. ડેમ મેનેજરોના મતે, વરસાદમાં ગયા વર્ષની સરખામણીએ 92% જેટલો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિ વચ્ચે, રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને ચેતવણી આપી છે કે જો વરસાદ પૂરતો ન પડે તો શહેર ખાલી કરાવવા પર વિચાર કરવો પડી શકે છે. જોકે, આ અંગે નિષ્ણાતોના સભાના સભ્ય અને સાંસદ મોહસેન અરાકીએ દુષ્કાળ માટે મહિલાઓના હિજાબ ન પહેરવાને જવાબદાર ઠેરવતું વિવાદાસ્પદ નિવેદન આપીને રાજકારણ ગરમાવ્યું છે.
પાણીના સ્તરમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો: તેહરાન પર જોખમ
ઇરાન ગંભીર જળ સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે, જ્યાં લાંબા સમયથી અપૂરતા વરસાદને કારણે સ્થિતિ ચિંતાજનક બની છે. રાજધાની તેહરાન અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં પાણીની તીવ્ર અછત સર્જાઈ છે. ખાસ કરીને તેહરાન માટે મુખ્ય પાણી પુરવઠા માળખાં એવા લાતિયન અને કરજ ડેમમાં પાણીનું સ્તર 10% કરતાં પણ ઓછું બાકી રહ્યું છે. ડેમ મેનેજરોએ જણાવ્યું કે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આ વર્ષે વરસાદમાં આશરે 92% જેટલો જબરદસ્ત ઘટાડો થયો છે. આંકડાકીય રીતે, જે થોડું પાણી બચ્યું છે, તેનો મોટો ભાગ "ડેડ વોટર" છે, જેનો અર્થ થાય છે કે તે બિનઉપયોગી બની ગયું છે.
સ્થાનિક રહેવાસીઓ પાણીની તંગીનો સીધો સામનો કરી રહ્યા છે. રેપર વફા અહમદપોર જેવા નાગરિકોએ સોશિયલ મીડિયા પર માહિતી આપી હતી કે તેમના નળમાંથી ઘણા કલાકો સુધી પાણી આવતું નથી, જે સામાન્ય જનજીવન પર પડેલી ગંભીર અસર દર્શાવે છે.
રાષ્ટ્રપતિની ચેતવણી અને સરકારની યોજનાઓ
ઇરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને દેશના જળ સંકટની ગંભીરતા દર્શાવતા ચેતવણી આપી હતી કે જો વરસાદની સ્થિતિમાં સુધારો નહીં થાય, તો તેહરાનનો પાણી પુરવઠો નિયંત્રિત કરવો પડી શકે છે. તેમણે આનાથી પણ આગળ વધીને સંકેત આપ્યો હતો કે જો રેશનિંગ પણ અપૂરતું સાબિત થાય, તો શહેર ખાલી કરાવવા વિશે વિચાર કરવો પડી શકે છે. જોકે, ભૂતપૂર્વ મેયર ગુલામ હુસૈન કરબાશીએ રાષ્ટ્રપતિના આ સૂચનને અશક્ય ગણાવીને તેને મજાક ગણાવી હતી.
સરકાર હવે પાણીના વપરાશને નિયંત્રિત કરવા માટે સક્રિય પગલાં લેવાની યોજના બનાવી રહી છે. ઉર્જા પ્રધાન અબ્બાસ અલી આબાદીએ સંકેત આપ્યો છે કે પાણીનો વધુ વપરાશ કરતા વિસ્તારોમાં પુરવઠો મર્યાદિત કરવામાં આવશે અને રાત્રિના સમયે પાણીનો પ્રવાહ શૂન્ય પણ થઈ શકે છે. વધારામાં, તાજેતરના ઇઝરાયલી સંઘર્ષની અસર રાજધાનીની જૂની પાણીની માળખાગત સુવિધાઓ પર પણ પડી છે, જેનાથી પાણીનું સંકટ વધુ વકરી રહ્યું છે.
સાંસદનું વિવાદાસ્પદ નિવેદન અને ધાર્મિક મુદ્દો
પાણીની અછત વચ્ચે રાજકીય અને ધાર્મિક વિવાદ પણ ઊભો થયો છે. નિષ્ણાતોની સભાના સભ્ય અને સાંસદ મોહસેન અરાકીએ દુષ્કાળ માટે મહિલાઓને જવાબદાર ઠેરવતું અત્યંત વિવાદાસ્પદ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે મહિલાઓ હિજાબ પહેરતી નથી, તેથી અલ્લાહે વરસાદ રોકી દીધો છે અને રાષ્ટ્રને ચેતવણી આપી છે.
હવામાન વિભાગ તરફથી આગામી 10 દિવસ સુધી વરસાદની કોઈ આગાહી ન હોવાથી તેહરાનમાં સ્થિતિ ગંભીર બની રહી છે. નાગરિકોને પાણીનો સંગ્રહ કરવા માટે વિશેષ પ્રયાસો કરવા પડી રહ્યા છે, અને દુષ્કાળના ભય વચ્ચે, પાણી સંરક્ષણના પગલાં પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું એ જ એકમાત્ર ઉપાય બાકી રહ્યો છે.