8th Pay Commission: શું પગારમાં મોંઘવારી ભથ્થું (DA) મર્જ થશે? સરકારે સંસદમાં કરી મોટી સ્પષ્ટતા

નાણા મંત્રાલયનો મહત્વનો ખુલાસો: 3 નવેમ્બર, 2025 ના રોજ બહાર પડ્યું નોટિફિકેશન, જાણો તમારા પગાર અને પેન્શન પર શું થશે અસર.

કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અપડેટ સામે આવ્યું છે, જેણે પગાર વધારાને લઈને ચાલતી અટકળો પર પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું છે. સરકારે સત્તાવાર રીતે '8th Pay Commission' (૮મા પગાર પંચ) ની રચના અંગેનું નોટિફિકેશન જાહેર કરી દીધું છે. આ જાહેરાત બાદ કર્મચારીઓમાં સૌથી મોટો અને ચર્ચાસ્પદ પ્રશ્ન એ હતો કે શું મોંઘવારી ભથ્થું (DA) મૂળ પગારમાં મર્જ થઈ જશે? આ અંગે નાણા મંત્રાલયે સંસદમાં સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે હાલમાં DA અને DR ને બેઝિક સેલેરીમાં ભેળવવાનો કોઈ પ્રસ્તાવ સરકારની વિચારણા હેઠળ નથી. આ નિવેદનથી સોશિયલ મીડિયા પર ચાલતી તમામ અફવાઓનો અંત આવ્યો છે.

સંસદના શિયાળુ સત્રના પ્રારંભે જ સાંસદ આનંદ ભદૌરિયાએ સરકાર સમક્ષ કર્મચારીઓના હિતને લગતા બે મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો રજૂ કર્યા હતા. તેમનો પહેલો પ્રશ્ન એ હતો કે શું ૮મા પગાર પંચ માટે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે? અને બીજો મહત્વનો પ્રશ્ન એ હતો કે શું સરકાર વર્તમાન મોંઘવારી ભથ્થાને મૂળ પગારમાં મર્જ કરવા અંગે કોઈ વિચારણા કરી રહી છે? આ પ્રશ્નોના જવાબમાં નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ સદનમાં પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ કરી હતી અને સરકારનું વલણ રજૂ કર્યું હતું.

મંત્રીશ્રીએ માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે સરકારે ૩ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ ૮મા પગાર પંચની રચના અંગેનું ગેઝેટ નોટિફિકેશન વિધિવત રીતે જારી કરી દીધું છે. જોકે, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે હાલમાં મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અથવા મોંઘવારી રાહત (DR) ને મૂળ પગારમાં એકીકૃત (Merge) કરવાની કોઈ યોજના નથી. આ સ્પષ્ટતાનો અર્થ એ છે કે પગારનું માળખું હાલ પૂરતું યથાવત રહેશે અને તેમાં કોઈ પણ પ્રકારનો માળખાકીય ફેરફાર તાત્કાલિક ધોરણે કરવામાં આવશે નહીં.

સરકારે જાહેર કરેલા નોટિફિકેશન અનુસાર, આ નવા રચાયેલા ૮મા પગાર પંચનું નેતૃત્વ સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ રંજના પ્રભા દેસાઈ અધ્યક્ષ તરીકે કરશે. તેમની સાથે સમિતિમાં અન્ય સભ્યો તરીકે પ્રોફેસર પુલક ઘોષ (પાર્ટ-ટાઇમ સભ્ય) અને પંકજ જૈન (સભ્ય સચિવ) તરીકે પોતાની ફરજ બજાવશે. આ ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ હવે વર્તમાન આર્થિક પરિસ્થિતિ અને મોંઘવારીને ધ્યાનમાં રાખીને પગાર માળખાની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરશે અને સરકારને પોતાના સૂચનો આપશે.

છેલ્લા ઘણા સમયથી કર્મચારી વર્તુળોમાં એવી અફવાઓ ચાલી રહી હતી કે ૨૦૨૬ પછી DA અને DR માં વધારો બંધ થઈ જશે અને તે આપોઆપ મૂળ પગારમાં ભળી જશે. પરંતુ સરકારે કરેલી સ્પષ્ટતા બાદ હવે ચિત્ર સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે કર્મચારીઓને પહેલાની જેમ જ AICPI-IW (ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ) ના આંકડાઓના આધારે દર ૬ મહિને મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો મળતો રહેશે. એટલે કે, મોંઘવારી ભથ્થું અલગ ઘટક તરીકે જ ચાલુ રહેશે.

સરકારના આ નિર્ણયની સીધી અસર કર્મચારીઓના પગારના ગણિત અને ભવિષ્ય નિધિ પર પડશે. મોંઘવારી ભથ્થું મૂળ પગારમાં મર્જ ન થવાને કારણે, હાલ પૂરતો કર્મચારીઓનો 'બેઝિક પગાર' (Basic Pay) યથાવત રહેશે. સામાન્ય રીતે પેન્શન, પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) અને હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA) ની ગણતરી મૂળ પગાર પર આધારિત હોય છે. તેથી, જો મૂળ પગારમાં DA ઉમેરાતું નથી, તો આ ભથ્થાઓમાં પણ તાત્કાલિક કોઈ મોટો ઉછાળો આવશે નહીં.

જોકે, આ સમાચારને નકારાત્મક રીતે જોવાની જરૂર નથી. મોંઘવારી ભથ્થું અલગથી મળતું રહેવાથી કર્મચારીઓને વધતી મોંઘવારી સામે સતત રક્ષણ મળતું રહેશે. હવે તમામ કર્મચારીઓની નજર ૮મા પગાર પંચના રિપોર્ટ પર છે, જે નક્કી કરશે કે ભવિષ્યમાં પગારમાં કેટલો વધારો થશે અને 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર' શું રહેશે. હાલ તો સરકારે કમિશનની રચના કરીને પ્રથમ પગલું ભરી લીધું છે, જે લાખો સરકારી કર્મચારીઓ માટે રાહતના સમાચાર છે.