8મું પગાર પંચ: ખાસ ફોર્મ્યુલા મંજૂર થશે તો પગારમાં થશે 400% સુધીનો મોટો વધારો, જાણો વિગતે

IRTSA એ તમામ કર્મચારીઓ માટે એક સરખા ગુણકના બદલે અલગ-અલગ કેટેગરી માટે 5 નવા ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો.

8th pay commission salary hike 5 fitment factor formula details update

સામાન્ય રીતે, અગાઉના પગાર પંચોમાં તમામ સ્તરના કર્મચારીઓ માટે એક સમાન ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (ગુણક) રાખવામાં આવતું હતું, જેના કારણે ઉચ્ચ અને નીચલા સ્તરના પગારમાં મોટો તફાવત સર્જાતો હતો. પરંતુ, આ વખતે રેલવે યુનિયને માંગ કરી છે કે દરેક કેટેગરી પ્રમાણે અલગ-અલગ ફોર્મ્યુલા નક્કી થવી જોઈએ. જો સરકાર દ્વારા આ '5-ફિટમેન્ટ-ફેક્ટર' ફોર્મ્યુલાનો સ્વીકાર કરવામાં આવશે, તો વરિષ્ઠ અને ઉચ્ચ સ્તરના કર્મચારીઓના મૂળ પગાર (બેઝિક સેલરી) માં 400% થી વધુનો મોટો ઉછાળો જોવા મળી શકે છે.

આ પ્રસ્તાવિત '5-ફિટમેન્ટ-ફેક્ટર' ફોર્મ્યુલા હેઠળ કર્મચારીઓની જવાબદારી અને હોદ્દાના આધારે 2.92 થી લઈને 4.38 સુધીના અલગ-અલગ પાંચ ગુણક નક્કી કરવાની ભલામણ કરાઈ છે. આ આયોજન મુજબ, લેવલ 1 થી 5 ના નીચલા સ્તરના કર્મચારીઓ માટે 2.92 અને લેવલ 6 થી 8 ના મધ્યમ સ્તરના કર્મચારીઓ માટે 3.50 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સૂચવવામાં આવ્યું છે. જ્યારે લેવલ 9 થી 12 માટે 3.80, વરિષ્ઠ અધિકારીઓ એટલે કે લેવલ 13 થી 16 માટે 4.09 અને સૌથી ઉચ્ચ સ્તરના લેવલ 17 થી 18 ના અધિકારીઓ માટે 4.38 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર રાખવાનો પ્રસ્તાવ છે.

ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થતો હોય છે કે આ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એટલે શું અને તેનાથી પગારની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે? સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક એવો અંક છે જેનાથી કર્મચારીના વર્તમાન મૂળ પગારને ગુણવામાં આવે છે અને તેના આધારે જ નવો મૂળ પગાર નક્કી થાય છે. આ ગુણકમાં સહેજ પણ ફેરફાર થાય તો તેની સીધી અસર કર્મચારીના માસિક પગાર, ભવિષ્યના પેન્શન, વાર્ષિક ઈન્ક્રીમેન્ટ અને મળવાપાત્ર એરિયર્સ (બાકી રકમ) પર પડે છે. તેનું ગણિત એકદમ સરળ છે: વર્તમાન મૂળભૂત પગાર × પ્રસ્તાવિત ફિટમેન્ટ ફેક્ટર = નવો મૂળભૂત પગાર.

જો સરકાર દ્વારા આ નવી ફોર્મ્યુલાને લીલી ઝંડી આપી દેવામાં આવે, તો કર્મચારીઓના પગારમાં અકલ્પનીય વધારો થશે. ઉદાહરણ તરીકે, જે કર્મચારીઓનો વર્તમાન મૂળ પગાર ₹20,000 છે, તેમનો નવો પગાર 2.92 ના ગુણક સાથે ₹58,400 થઈ જશે. તેવી જ રીતે, ₹45,000 મેળવતા મધ્યમ સ્તરના કર્મચારીઓનો પગાર 3.50 ના ફેક્ટર સાથે ₹1,57,500 પર પહોંચશે. સૌથી મોટો ફાયદો ઉચ્ચ સ્તરે થશે, જ્યાં ₹1,20,000 નો બેઝિક પગાર વધીને ₹4,90,800 અને ₹2,50,000 નો વર્તમાન પગાર 4.38 ના ગુણક સાથે સીધો ₹10,95,000 થઈ જશે.

આગામી સમય માટે આ 8મું પગાર પંચ દેશના અર્થતંત્ર અને સરકારી કર્મચારીઓ માટે ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવી રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા 3 નવેમ્બર, 2025 ના રોજ 8મા પગાર પંચની વિધિવત રચના કરવામાં આવી હતી. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારતમાં આઝાદી પહેલા એટલે કે જાન્યુઆરી 1946 થી દર 10 વર્ષે નવું પગાર પંચ લાગુ કરવાની એક મજબૂત પરંપરા ચાલી આવે છે, જે કર્મચારીઓના જીવનધોરણને સુધારવામાં મદદરૂપ બને છે.

Continues below advertisement

આ નવા પગાર પંચના અમલીકરણથી દેશભરના આશરે 1.1 કરોડથી વધુ લોકોને સીધો અને મોટો આર્થિક ફાયદો થવાનો અંદાજ છે, જેમાં લાખો કેન્દ્ર સરકારના સક્રિય કર્મચારીઓ, નિવૃત્ત પેન્શનરો અને તેમના આશ્રિત પરિવારોનો સમાવેશ થાય છે. રેલવે યુનિયન દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી આ તાર્કિક અને નવીનતમ 5-ફેક્ટર ફોર્મ્યુલાને સરકાર સ્વીકારે છે કે નહીં, તે આગામી દિવસોમાં નાણાં મંત્રાલયની સમીક્ષા અને અંતિમ નિર્ણય બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.