ચીન-અમેરિકાએ AI થી મચાવ્યો તહેલકો, જાણો ક્યાં સુધી પહોંચી ભારતની તૈયારી ?

રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ બંનેએ તેમના સંબોધનોમાં આ મિશનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો

(તસવીર- એબીપી લાઇવ)

Artificial Intelligence: અમેરિકા અને ચીન જેવા દેશોએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) માં મોટી છલાંગ લગાવી છે. ચીનના ડીપસીક અને અમેરિકાના ચેટજીપીટી જેવા મોડેલોએ વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ મેળવી છે.

અમેરિકા અને ચીન જેવા દેશોએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) માં મોટી છલાંગ લગાવી છે. ચીનના ડીપસીક અને અમેરિકાના ચેટજીપીટી જેવા મોડેલોને વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા મળી છે, જેના કારણે ભારતમાં પ્રશ્ન ઉઠી રહ્યો છે કે ભારતની તૈયારી ક્યાં સુધી પહોંચી છે?

વાસ્તવમાં, ભારત સરકારે 'ઇન્ડિયાએઆઈ મિશન' ('IndiaAI Mission') હેઠળ સ્વદેશી એઆઈ મોડેલ વિકસાવવાની તૈયારીઓ કરી છે. આ મિશનને માર્ચ 2024 માં રૂ. 10,372 કરોડના બજેટ સાથે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં આ માટે ૫૫૧.૭૫ કરોડ રૂપિયાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ બંનેએ તેમના સંબોધનોમાં આ મિશનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ મિશન ખાસ કરીને ભારતીય ભાષાઓ માટે સ્થાનિક AI સોલ્યુશન્સ વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

કોઈ ચોક્કસ દેશમાં બનેલા AI મોડેલો તે દેશને લગતી માહિતીમાં પક્ષપાતી હોઈ શકે છે. તેથી, ભારત માટે ભારતીય મુદ્દાઓ અને ભાષાઓના આધારે નિષ્પક્ષ ઉકેલો પૂરા પાડવા માટે પોતાનું AI વિકસાવવું મહત્વપૂર્ણ છે. કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતે AI ની મૂળભૂત ટેકનોલોજી (ફાઉન્ડેશન મોડેલ) વિકસાવવી જોઈએ, જ્યારે કેટલાક સૂચવે છે કે પહેલાથી વિકસિત વિદેશી મોડેલોનો ઉપયોગ કરવો વધુ સારું રહેશે. પરંતુ લાંબા ગાળે, સ્વદેશી AI મોડેલોને જરૂરી માનવામાં આવી રહ્યા છે.

AI માટે લાર્જ લેંગ્વેજ મોડેલ (LLM) બનાવવાની પ્રક્રિયામાં મોટા પ્રમાણમાં ડેટા અને શક્તિશાળી GPU (ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ) ની જરૂર પડે છે. ભારત પણ આ દિશામાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. સરકારે 10 કંપનીઓની પસંદગી કરી છે જે કુલ 18,693 GPU યુનિટ પૂરા પાડશે. આમાં યોટ્ટા, જિયો પ્લેટફોર્મ્સ, ટાટા કોમ્યુનિકેશન્સ જેવી મોટી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે. એકલા યોટ્ટાએ 9,216 GPU પ્રદાન કરવાની ઓફર કરી છે.

ઇન્ફોસિસના ભૂતપૂર્વ સીઈઓ વિશાલ સિક્કાએ ઓપનએઆઈમાં સંભાવના જોયા તે સૌપ્રથમ હતા. 2015 માં, તેમણે OpenAI માં રોકાણ કરવાની વાત કરી અને AI ને ભવિષ્યમાં ગેમ ચેન્જર ગણાવ્યું. તેમણે 2017 માં રાજીનામું આપતી વખતે AI ની શક્તિ વિશે પણ વાત કરી હતી.

સરકાર આગામી 4 થી 8 મહિનામાં તેનું પ્રથમ AI ફાઉન્ડેશન મોડેલ રજૂ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ માટે 6 ડેવલપર્સ સાથે વાતચીત ચાલી રહી છે. જોકે, આ કંપનીઓના નામ અને ખર્ચ હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી.