શું તમારા મોબાઈલમાં પણ છે DigiLocker નકલી એપ? એક ભૂલથી ડેટા ચોરાઈ જશે, આમ ઓળખો

Digilocker safety tips: સાયબર ઠગથી બચવા આજે જ ચેક કરો: અસલી અને નકલી એપ વચ્ચેનો ભેદ પારખવાની રીત, ડેવલપરનું નામ વાંચવું ફરજિયાત.

Digilocker safety tips: ડિજિટલ યુગમાં મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો સાચવવા માટે 'ડિજીલોકર' (DigiLocker) એક શ્રેષ્ઠ અને વિશ્વસનીય વિકલ્પ છે. પરંતુ સાવધાન રહેજો, ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પર અસલી જેવી દેખાતી અનેક નકલી એપ્સ ફરી રહી છે. સાયબર અપરાધીઓ સરકારી પ્લેટફોર્મના નામે લોકોને છેતરી રહ્યા છે. જો તમે ભૂલથી પણ ફેક એપ ડાઉનલોડ કરી લીધી, તો તમારી અંગત માહિતી અને બેંકિંગ ડેટા ચોરાઈ શકે છે. અસલી એપને કેવી રીતે ઓળખવી અને જો છેતરાયા હોવ તો શું કરવું, તેની સંપૂર્ણ માહિતી અહીં વાંચો.

આજના સમયમાં દસ્તાવેજોને સુરક્ષિત રાખવા અને સાથે લઈને ફરવાની ઝંઝટમાંથી મુક્તિ મેળવવા માટે લોકો 'ડિજીલોકર' જેવી સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ એક સરકારી પ્લેટફોર્મ હોવાથી લોકો તેના પર આંધળો વિશ્વાસ મૂકે છે. જોકે, દસ્તાવેજોની છેતરપિંડી અને ડેટા ચોરીના વધતા જતા કિસ્સાઓ વચ્ચે હવે સાયબર ગઠિયાઓએ આ પ્લેટફોર્મને પણ નિશાન બનાવ્યું છે. વર્તમાન સમયમાં ડિજીલોકર જેવી જ દેખાતી અનેક ડુપ્લિકેટ એપ્લિકેશન્સ માર્કેટમાં આવી ગઈ છે, જે યુઝર્સ માટે મોટો ખતરો બની રહી છે.

સાયબર ગુનેગારો લોકોના વિશ્વાસનો ગેરલાભ ઉઠાવી રહ્યા છે. ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પર તમને એવી અનેક એપ્સ જોવા મળશે જેનો લોગો, કલર અને ઈન્ટરફેસ બિલકુલ ઓરીજીનલ ડિજીલોકર જેવો જ હોય છે. દેખાવમાં સમાન હોવાને કારણે સામાન્ય માણસ અસલી અને નકલી વચ્ચેનો ફરક પારખી શકતો નથી અને અજાણતા જ ડેટા ચોરીનો શિકાર બની જાય છે. આ ગંભીર બાબતને ધ્યાનમાં લઈને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલયે પણ નાગરિકોને ચેતવણી આપી છે.

આ નકલી એપ્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તમારી ગોપનીય માહિતી ચોરવાનો હોય છે. જેવી તમે આવી કોઈ બોગસ એપમાં તમારા આધાર કાર્ડ કે મોબાઈલ નંબરથી લોગ-ઈન કરો છો, તરત જ તમારો તમામ ડેટા, ઓળખના પુરાવા અને બેંકિંગ વિગતો હેકર્સના હાથમાં પહોંચી જાય છે. ઘણીવાર લોકો ઉતાવળમાં એપ ડાઉનલોડ કરતી વખતે તેની વિગતો તપાસતા નથી, કારણ કે તેમને લાગે છે કે પ્લે સ્ટોર પર બધું જ સુરક્ષિત છે, પરંતુ આ માન્યતા નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.

અસલી એપને ઓળખવી ખૂબ જ સરળ છે, બસ તમારે થોડી સતર્કતા રાખવાની જરૂર છે. જ્યારે પણ તમે એપ ડાઉનલોડ કરો ત્યારે સૌથી પહેલા તેના 'ડેવલપર' (Developer) નું નામ ચેક કરો. જે સાચી અને સરકારી એપ છે, તેના ડેવલપરના નામમાં "National e-Governance Division" અથવા "Government of India" લખેલું હશે. જો એપના નામમાં સ્પેલિંગની ભૂલો હોય, ગ્રાફિક્સ નબળા હોય કે ભાષા વિચિત્ર લાગે, તો સમજી લેવું કે તે નકલી છે.

જો તમને ખબર પડે કે તમે ભૂલથી નકલી ડિજીલોકર એપ ડાઉનલોડ કરી લીધી છે, તો ગભરાયા વગર તાત્કાલિક પગલાં લો. સૌથી પહેલા તે એપને તમારા ફોનમાંથી અનઈન્સ્ટોલ (Delete) કરી નાખો. ત્યારબાદ, સુરક્ષાના ભાગરૂપે તમારા બેંકિંગ એકાઉન્ટ્સ, UPI પિન અને ઈમેલ આઈડીના પાસવર્ડ તાત્કાલિક બદલી નાખો. ફોનને સારા એન્ટી-વાયરસથી સ્કેન કરવો પણ હિતાવહ છે.

છેલ્લે, જો તમારી સાથે કોઈ પણ પ્રકારની સાયબર છેતરપિંડી થઈ હોય અથવા શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જણાય, તો ચૂપ રહેવાને બદલે ફરિયાદ નોંધાવો. તમે ભારત સરકારના નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ cybercrime.gov.in પર અથવા હેલ્પલાઈન નંબર 1930 પર કોલ કરીને તમારી ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. તમારી જાગૃતિ જ તમારી સુરક્ષા છે.