ફેફસાંની તબિયત બગડે તો અનેક પ્રકારની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. તેથી, લક્ષણોને ઓળખવા અને સમયસર ડૉક્ટરની સલાહ લેવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

ફેફસાંને તપાસવા માટે ત્રણ બોલમાં સ્પિરોમીટર ટેસ્ટ કરી શકાય છે, જેમાં જો તમે ફૂંક મારશો ત્યારે ત્રણેય બોલ ઉપર ઉભા થાય છે, તો ફેફસાં સ્વસ્થ છે. પરંતુ, જો આમ ન થાય તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

બલૂનની મદદથી ફેફસાની ક્ષમતા પણ ચકાસી શકાય છે. જો તમે વધારે મહેનત કર્યા વગર દરરોજ મોટા ફુગ્ગા ઉડાડી શકો તો તમારા ફેફસાં ઠીક છે. પરંતુ, જો તમે સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છો, તો તમારે ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.

શ્વાસને થોડીવાર રોકીને ફેફસાના કાર્યનો અંદાજ લગાવી શકાય છે. જો તમે કોઈપણ સમસ્યા વિના તમારા શ્વાસને 1-2 મિનિટ સુધી રોકી શકો છો, તો તમારા ફેફસાં સ્વસ્થ છે, અન્યથા તમારે ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.

PEFR ટેસ્ટ દ્વારા પણ ફેફસાના સ્વાસ્થ્યને શોધી શકાય છે. જો મીટર તેમાં ફૂંકાયા પછી લીલું થઈ જાય, તો ફેફસાં બરાબર છે. પરંતુ, જો તે લાલ કે પીળો હોય તો તમારે તમારા સ્વાસ્થ્ય પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.

પલ્મોનરી ફંક્શન ટેસ્ટ (PFT) કોઈપણ લેબમાં કરી શકાય છે. આ ટેસ્ટ દ્વારા, શ્વસન માર્ગ અને ફેફસાંની સ્થિતિની સચોટ તપાસ કરવામાં આવે છે, જેથી કોઈપણ સમસ્યાને ઝડપથી શોધી શકાય છે.

વધતું પ્રદૂષણ, ધૂમ્રપાન, ખાવાની ખોટી આદતો અને ખરાબ જીવનશૈલી ફેફસાના સ્વાસ્થ્ય પર ખરાબ અસર કરે છે. તેથી, તંદુરસ્ત ફેફસાં માટે, સ્વચ્છ હવામાં શ્વાસ લેવો, કસરત કરવી અને તંદુરસ્ત આહાર લેવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

ફેફસાંને સ્વસ્થ રાખવા માટે દરરોજ 15-20 મિનિટ પ્રાણાયામ કરો. તાજા ફળો અને લીલા શાકભાજી ખાઓ, વધુ પાણી પીઓ અને ઊંડા શ્વાસ લેવાની કસરત કરો. તેનાથી ફેફસાની ક્ષમતા વધે છે.

તંદુરસ્ત ફેફસાં માટે ધૂમ્રપાન ટાળો. પ્રદૂષિત સ્થળોએ માસ્ક પહેરો. હળવી કસરત કરો અને નિયમિત આરોગ્ય તપાસ કરાવો. આ સિવાય ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.