A1 vs A2 Milk: દૂધ આપણા ભારતીય આહારનો એક અભિન્ન હિસ્સો છે, સવારની ચા હોય કે રાતનું ભોજન, દૂધ વિના ચાલતું નથી. પણ છેલ્લા કેટલાક સમયથી માર્કેટમાં A1 અને A2 દૂધને લઈને મોટી ચર્ચા જાગી છે. ડેરી કંપનીઓ A2 દૂધને વધુ હેલ્ધી અને પચવામાં સહેલું કહીને વેચી રહી છે, જ્યારે ઘણા લોકો આને માત્ર એક માર્કેટિંગ ટ્રેન્ડ માને છે. ત્યારે લોકોના મનમાં એક જ સવાલ ઘૂમરાય છે કે આખરે આ A1 અને A2 દૂધ વચ્ચે શું તફાવત છે? અને ખરેખર આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે કયું દૂધ પીવું વધુ યોગ્ય છે? ચાલો આ આખી વાતને સાવ સરળ ભાષામાં સમજીએ.
A1 અને A2 દૂધ ખરેખર છે શું?
સામાન્ય રીતે દૂધમાં 80 ટકા જેટલું 'કેસીન' (Casein) નામનું પ્રોટીન હોય છે, જેમાં 'બીટા-કેસીન' સૌથી વધુ જોવા મળે છે. આ બીટા-કેસીનના બે મુખ્ય પ્રકાર છે - A1 અને A2. જે દૂધમાં A1 પ્રકારનું બીટા-કેસીન હોય તેને A1 દૂધ કહેવાય છે, અને જેમાં A2 પ્રકારનું હોય તેને A2 દૂધ કહેવાય છે. વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આ બંને પ્રોટીન વચ્ચે માત્ર એક એમિનો એસિડનો જ ફરક હોય છે, છતાં તે આપણા શરીર પર અલગ-અલગ અસર કરે છે.
કઈ ગાય કેવું દૂધ આપે છે?
આ દૂધનો પ્રકાર સીધો જ ગાયની નસ્લ પર આધાર રાખે છે. આપણી દેશી ભારતીય ગાયો, જેમ કે ગીર, સાહિવાલ, લાલ સિંધી અને થરપારકર સામાન્ય રીતે A2 દૂધ આપે છે. જ્યારે વિદેશી નસ્લની ગાયો, જેમ કે હોલ્સ્ટાઇન અને ફ્રીઝિયન ગાયોના દૂધમાં A1 પ્રોટીન હોય છે. બજારમાં મળતા મોટાભાગના પેકેટવાળા દૂધમાં આ બંને (A1 અને A2) નું મિશ્રણ હોઈ શકે છે, જ્યારે સ્પેશિયલ A2 દૂધના પેકેટમાં માત્ર A2 પ્રોટીન જ હોય છે.
કારેલાની કડવાશ દૂર કરવાની બેસ્ટ ટ્રિક્સ: હવે બાળકો પણ હોંશે હોંશે ખાશે કારેલાનું શાક
પાચનતંત્ર પર શું અસર થાય છે?
આ બંને દૂધ વચ્ચે સૌથી મોટી ચર્ચા પાચનને લઈને જ છે. રિસર્ચમાં સામે આવ્યું છે કે જ્યારે આપણે A1 દૂધ પીએ છીએ ત્યારે તે પચતી વખતે શરીરમાં BCM-7 (બીટા-મોર્ફિન-7) નામનું એક પેપ્ટાઇડ બને છે. નિષ્ણાતોના મતે, આના કારણે કેટલાક લોકોને દૂધ પીધા પછી ગેસ, પેટ ફૂલવું અને પેટમાં દુખાવા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. તેની સામે, A2 દૂધ પચતી વખતે આ BCM-7 ખૂબ જ ઓછું કે બિલકુલ બનતું નથી, એટલે જ તે પેટ માટે હળવું અને પચવામાં આસાન માનવામાં આવે છે.
તો શું A2 દૂધ ખરેખર વધુ હેલ્ધી છે?
એવો દાવો ચોક્કસ થાય છે કે A2 દૂધ શરીર માટે વધુ ફાયદાકારક છે. કેટલાક રિસર્ચ પણ કહે છે કે તે પાચનશક્તિ સુધારે છે અને આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય માટે સારું છે. જોકે, નિષ્ણાતો એ વાતની પણ સ્પષ્ટતા કરે છે કે A2 દૂધ દરેક વ્યક્તિ માટે A1 કરતા શ્રેષ્ઠ જ છે, તેવું સાબિત કરતા કોઈ 100 ટકા નક્કર વૈજ્ઞાનિક પુરાવા હજુ સુધી મળ્યા નથી. છતાં, જો તમને સામાન્ય દૂધ પીવાથી પેટની કોઈ તકલીફ રહેતી હોય, તો A2 દૂધ અજમાવવું એ એક સારો વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ
કોરોનાથી પણ ખતરનાક છે Hantavirus! શું કોઈને અડવાથી ફેલાય છે? WHO એ આપી મોટી ચેતવણી