8th Pay Commission: કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓના પગાર વધારાને લગતી એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને જૂની માંગ ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. દેશભરનાં વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો હવે 8મા પગાર પંચ સમક્ષ મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ના એક નિશ્ચિત ભાગને સીધા જ મૂળ પગાર (Basic Pay) માં મર્જ કરી દેવાની મજબૂત માંગણી કરી રહ્યા છે. જો સરકાર આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપશે, તો કર્મચારીઓને માત્ર મૂળ પગારમાં જ નહીં, પરંતુ તેમની સાથે જોડાયેલા અન્ય ભથ્થાઓ અને ભવિષ્યના ઈન્ક્રીમેન્ટમાં પણ મોટો આર્થિક લાભ મળી શકે છે. જોકે, આ મુદ્દે સરકાર તરફથી હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ વાટાઘાટોનો દોર ઝડપભેર શરૂ થઈ ચૂક્યો છે.
આ ગંભીર અને અગત્યના મુદ્દા પર 8મા પગાર પંચે કર્મચારીઓ અને અન્ય સંલગ્ન હિતધારકો સાથે સીધી ચર્ચાની શરૂઆત કરી દીધી છે. તાજેતરમાં 9 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ પુડુચેરીમાં એક મહત્વની બેઠક યોજાઈ ગઈ હતી. આ અગાઉ ચેન્નાઈમાં પણ આવી જ મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓ થઈ ચૂકી છે. હવે આગામી સમયમાં 16 થી 18 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ચંદીગઢ ખાતે આગલા રાઉન્ડની બેઠકોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ બેઠકોમાં કર્મચારી મંડળો અને પેન્શનરો પંચ સમક્ષ પોતાના સૂચનો અને આંકડાકીય અંદાજો રજૂ કરશે.
હાલની વ્યવસ્થા મુજબ, કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના મોંઘવારી ભથ્થામાં વર્ષમાં બે વખત - જાન્યુઆરી અને જુલાઈ મહિનામાં - વધારો કરવામાં આવે છે. પરંતુ આ વધારા પછી પણ તે રકમ મૂળ પગારનો કાયમી હિસ્સો બનતી નથી. કર્મચારી સંગઠનોની દલીલ છે કે જો DA ના એક મોટા ભાગને મૂળ પગાર સાથે જોડી દેવામાં આવે, તો ખાસ કરીને નીચેના લેવલના કર્મચારીઓને આર્થિક સુરક્ષા અને વધુ આર્થિક લાભ મળી શકે.
ઓલ ઈન્ડિયા નેશનલ પેન્શનર્સ એન્ડ સુપરએન્યુએશન ફેડરેશન (AINPSEF) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા અંદાજ મુજબ, જો આ માંગણીઓ સ્વીકારાય તો પગારમાં ધરખમ તફાવત જોવા મળશે. દાખલા તરીકે, લેવલ-1 ના કર્મચારીનો હાલનો પ્રારંભિક મૂળ પગાર 18,000 રૂપિયા છે. જો 8મા પગાર પંચમાં 2.1 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ પડે, તો 1 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ નવો મૂળ પગાર 37,800 રૂપિયા થશે. સંસ્થાના અંદાજ પ્રમાણે, જો DA મર્જર અને અન્ય ભલામણોનો અમલ થાય તો 1 જાન્યુઆરી, 2033 સુધીમાં આ કર્મચારીનો કુલ પગાર આશરે 77,694 રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. આ રકમ 2026 ના સુધારેલા પગાર કરતાં લગભગ 106% જેટલી વધારે છે.
તે જ રીતે, લેવલ-6 ના કર્મચારી માટે ગણતરી કરીએ તો, તેમનો હાલનો મૂળ પગાર 35,400 રૂપિયા છે. 2.1 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ 1 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ તે વધીને 74,340 રૂપિયા થવાનો અંદાજ છે. AINPSEF માને છે કે 1 જાન્યુઆરી, 2032 સુધીમાં આ મૂળ પગાર 1,11,564 રૂપિયા અને DA ની રકમ 26,775 રૂપિયા થઈ શકે છે. પરિણામે, 1 જાન્યુઆરી, 2033 સુધીમાં તેમનો કુલ પગાર બમણાથી વધુ થઈને આશરે 1,52,798 રૂપિયા સુધી પહોંચી જવાની સંભાવના છે.
જોકે, DA ને કેટલા ટકા લેખે મર્જ કરવું તે અંગે સંગઠનોમાં એકમત નથી. નેશનલ ફેડરેશન ઓફ પોસ્ટલ એમ્પ્લોયીઝ (NFPE) અને AINPSEF 25% DA મર્જરનું સૂચન કરે છે. જ્યારે ઇન્ડિયન રેલ્વે ટેકનિકલ સુપરવાઇઝર્સ એસોસિએશન (IRTSA) અને પેન્શનર્સ એન્ડ સિનિયર સિટીઝન્સ એસોસિએશન (PSNM) 50% DA ને મર્જ કરવાની માંગ કરે છે. નેશનલ કાઉન્સિલ-જોઇન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી (NC-JCM) એ 25% થી વધુ રકમને મૂળ પગારમાં ભેળવવાની ભલામણ કરી છે.
આ પણ વાંચોઃ 8મું પગાર પંચ: વર્ષમાં 4 વખત વધશે DA? બેઝિક પગારમાં મર્જરને લઈ કર્મચારીઓની મોટી માંગ!
આ ઉપરાંત, અન્ય ભથ્થાઓમાં પણ વધારાની જોરદાર માંગ ઊઠી છે. NC-JCM અને ઓલ ઈન્ડિયા ડિફેન્સ એમ્પ્લોયીઝ ફેડરેશન (AIDEF) ઈચ્છે છે કે તમામ ભથ્થાઓને ત્રણ ગણા કરવામાં આવે અને તેને DA ના વધારા સાથે સીધા જોડવામાં આવે. વાર્ષિક પગાર વધારા (ઇન્ક્રીમેન્ટ) અંગે પણ અલગ અલગ દરો સૂચવાયા છે. NFPE, NC-JCM અને AIDEF એ 6% વધારાની માંગ કરી છે. જ્યારે AINPSEF અને PSNM 7% તથા IRTSA એ 5% ઇન્ક્રીમેન્ટ દરની ભલામણ કરી છે. આખરી નિર્ણય સરકાર અને 8મા પગાર પંચના સત્તાવાર રિપોર્ટ પર નિર્ભર રહેશે.