કેન્દ્ર સરકાર દેશમાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ અને વાહન નિયમોને સરળ, ડિજિટાઇઝ અને પારદર્શક બનાવવા માટે મોટા ફેરફારો કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH) ઘણા ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ નિયમોમાં સુધારો કરવાનું વિચારી રહ્યું છે. આનો ઉદ્દેશ્ય ઓફિસોમાં વારંવાર મુલાકાત લેવાની જરૂરિયાત ઘટાડવા, પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા અને માર્ગ સલામતીમાં સુધારો કરવાનો છે.
સરકાર જણાવે છે કે આ ફેરફારો ઈઝ ઓફ લિવિંગ એટલે કે સામાન્ય લોકોના રોજિંદા જીવનને સરળ બનાવવા માટે કરવામાં આવી રહ્યા છે. તે જવાબદાર ડ્રાઇવિંગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે અમલીકરણમાં પણ વધારો કરશે. સરકારનું ધ્યાન હવે દંડ ફટકારવા સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ ડ્રાઇવિંગ વર્તન સુધારવા પર રહેશે. આ હાંસલ કરવા માટે પેનલ્ટી પોઇન્ટ સિસ્ટમ, ડિજિટલ સેવાઓનો વિસ્તાર અને પ્રક્રિયાગત મુશ્કેલીઓ ઘટાડવા જેવા પગલાં લેવાનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
40 થી 60 વર્ષની વયના લોકો માટે મોટી રાહત
પ્રસ્તાવિત નિયમો અનુસાર, 40 થી 60 વર્ષની વયના લોકોને હવે તેમના ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ મેળવવા અથવા રિન્યુ કરવા માટે તબીબી ફિટનેસ પ્રમાણપત્ર સબમિટ કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. અત્યાર સુધી આ વય જૂથના લોકોને ડૉક્ટર પાસેથી પ્રમાણપત્ર મેળવવું પડતું હતું, જે સમય માંગી લેતું અને ખર્ચાળ પણ હતું. સરકાર સ્વીકારે છે કે આ પ્રક્રિયા બિનજરૂરી વિલંબનું કારણ બને છે.
ભૂલો માટે પેનલ્ટી પોઈન્ટ કાપવામાં આવશે
નવી સિસ્ટમથી ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ દંડ તો થશે જ પણ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સમાં પેનલ્ટી પોઈન્ટ પણ ઉમેરવામાં આવશે. આ પોઈન્ટ ઈ-ચલણ સિસ્ટમ દ્વારા સીધા લાઈસન્સ સાથે જોડાયેલા હશે. જો કોઈ ડ્રાઇવરના પોઈન્ટ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધી જાય તો તેમના ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ પર અમુક સમય માટે સસ્પેન્ડ કરી શકાય છે. કામચલાઉ ડ્રાઇવિંગ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવી શકે છે. આનો હેતુ લોકોને વારંવાર ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતા અટકાવવાનો છે.
વીમા પ્રીમિયમ પણ મોંઘા થઈ શકે છે
સરકાર પેનલ્ટી પોઈન્ટને વાહન વીમા સાથે જોડવાનું પણ વિચારી રહી છે, એટલે કે જો કોઈ ડ્રાઇવર વારંવાર નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે છે, તો તેમના વીમા પ્રીમિયમમાં વધારો થઈ શકે છે. આ સલામત ડ્રાઇવિંગને પ્રોત્સાહન આપશે અને બેદરકાર ડ્રાઇવરો પર નાણાકીય દબાણ લાવશે. વાહનો ખરીદવા અને વેચવાની પ્રક્રિયાને સરળ અને સુરક્ષિત કરવા માટે આધાર-આધારિત પ્રમાણીકરણ લાગુ કરી શકાય છે. આનાથી RTO ઓફિસોમાં ભીડ ઓછી થશે, પેપર વર્ક ઘટશે અને છેતરપિંડી અટકશે.
ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ અને લાઇસન્સ પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવામાં આવશે.
સરકારનો ઉદ્દેશ્ય ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ, લાઇસન્સ મંજૂરી અને અન્ય સેવાઓમાં વિલંબ ઘટાડવાનો છે. આ હાંસલ કરવા માટે ડિજિટલ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે. લાઇસન્સ ધારકો પોતાની માહિતી જાતે અપડેટ કરી શકશે. લાઇસન્સ ધારકો હવે પોતાનો મોબાઇલ નંબર, સરનામું અને અન્ય વિગતો ડિજિટલી અપડેટ કરી શકશે, જેનાથી RTO જવાની જરૂરિયાત દૂર થશે.