nasa swift telescope rescue mission: અમેરિકન અવકાશ એજન્સી નાસા (NASA) નું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતું 'સ્વિફ્ટ ટેલિસ્કોપ' (Swift Telescope) હાલમાં મોટા જોખમનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ ઉપગ્રહ પોતાની ભ્રમણકક્ષામાંથી ધીમે ધીમે પૃથ્વી તરફ નીચે આવી રહ્યો છે અને જો સમયસર પગલાં લેવામાં ન આવે તો તે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતા જ સળગીને ખાખ થઈ શકે છે. બ્રહ્માંડની અનેક રહસ્યમય ઘટનાઓની માહિતી આપતા આ ટેલિસ્કોપને બચાવવા માટે નાસાએ આશરે 30,000 કરોડ રૂપિયા (30 બિલિયન ડોલર) ના જંગી ખર્ચે એક મોટું રેસ્ક્યુ મિશન શરૂ કરવાની તૈયારી કરી છે.
બેટરી અને સોલાર પેનલ નબળા પડ્યા, પેગાસસ રોકેટથી મળશે બૂસ્ટર
વર્ષ 2004 માં લોન્ચ કરવામાં આવેલું સ્વિફ્ટ ટેલિસ્કોપ બે દાયકાથી વધુ સમયથી સતત કાર્યરત છે. જો કે, આટલા લાંબા સમય બાદ હવે તેની બેટરી નબળી પડી ગઈ છે અને સોલાર પેનલ પણ પહેલા જેટલી કાર્યક્ષમ રહી નથી, જેના કારણે તે ધીમે ધીમે પોતાની ભ્રમણકક્ષા ગુમાવી રહ્યું છે. આ જૂના પરંતુ સક્રિય ઉપગ્રહને બચાવવા માટે નાસાએ 'કેટાલિસ્ટ સ્પેસ ટેક્નોલોજીસ' (Catalyst Space Technologies) કંપનીને મોટી જવાબદારી સોંપી છે. આ કંપની પેગાસસ (Pegasus) રોકેટનો ઉપયોગ કરીને સ્વિફ્ટને એક વિશિષ્ટ બૂસ્ટર સિસ્ટમ પૂરી પાડશે, જેથી તેને ફરીથી ઉપરની સુરક્ષિત ભ્રમણકક્ષામાં ધકેલી શકાય.
સ્વિફ્ટ બ્રહ્માંડના વિસ્ફોટો પર રાખે છે નજર, નાસા તેને ગુમાવવા માંગતું નથી
અવકાશ વિજ્ઞાન માટે સ્વિફ્ટ ટેલિસ્કોપ કોઈ 'બ્રહ્માસ્ત્ર' થી કમ નથી. તે બ્રહ્માંડમાં થતા અત્યંત શક્તિશાળી વિસ્ફોટો, ખાસ કરીને 'ગામા-રે વિસ્ફોટો' (Gamma-ray bursts) અને અન્ય મહત્ત્વની અવકાશી ઘટનાઓ પર સતત બારીક નજર રાખે છે. તે હજુ પણ બ્રહ્માંડ વિશે મહત્વપૂર્ણ માહિતી પૃથ્વી પર મોકલી રહ્યું હોવાથી નાસા માટે તેને બચાવવું પ્રાથમિકતા બની ગયું છે.
આ રેસ્ક્યુ મિશન અંગે નાસાના વિજ્ઞાન વડા નિક ફોક્સે એક મહત્વનું નિવેદન આપતા જણાવ્યું હતું કે, "સ્વિફ્ટ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માહિતી પૂરી પાડે છે, અને નાસા કોઈપણ ભોગે તેને ગુમાવવા માંગતું નથી." વૈજ્ઞાનિકોના મતે, સપ્ટેમ્બર મહિના સુધીમાં ટેલિસ્કોપની ભ્રમણકક્ષામાં સુધારો કરવો જરૂરી છે અને નાસાને આશા છે કે બચાવ કામગીરીનું આ મિશન ઓક્ટોબર સુધીમાં પૂર્ણ થઈ જશે.
આ પણ વાંચોઃ 433 વર્ષ સુધી ચાલશે આ બેટરી! નાસાની નવી ન્યુક્લિયર ટેક્નોલોજીએ દુનિયાને કરી દીધી આશ્ચર્યચકિત
36 વર્ષ જૂનું હબલ ટેલિસ્કોપ પણ જોખમમાં
ઇતિહાસમાં પહેલીવાર કોઈ જૂના ઉપગ્રહને બચાવવા માટે આવું અનોખું અવકાશ મિશન હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે. નોંધનીય છે કે માત્ર સ્વિફ્ટ જ નહીં, પરંતુ નાસાનું અત્યંત પ્રખ્યાત અને લોકપ્રિય હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ (Hubble Space Telescope) પણ હવે જોખમમાં છે. લગભગ 36 વર્ષ જૂનું થઈ ચૂકેલું હબલ ટેલિસ્કોપ પણ ધીમે ધીમે વૃદ્ધ થઈ રહ્યું છે અને આવનારા સમયમાં તેને પણ આવી જ જટિલ સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ પૃથ્વી પરથી ઓક્સિજન થશે ખતમ: વૈજ્ઞાનિકોનો ચોંકાવનારો દાવો, નાસાએ જણાવ્યું જીવનનો અંત ક્યારે થશે?