મધ્ય પૂર્વમાં છેલ્લા ઘણા સમયથી ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધ અને તેના કારણે દુનિયાભરમાં સર્જાયેલી તેલની કટોકટી વચ્ચે એક મોટા અને રાહત આપનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે હવે પડદા પાછળ સમજૂતી અને શાંતિ વાટાઘાટો શરૂ થઈ હોવાના એંધાણ મળી રહ્યા છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે જો ઈરાન સાથે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાનો કરાર થઈ જશે, તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો આવશે અને દુનિયાને રાહત મળશે. બીજી બાજુ, ઈરાને પણ પુષ્ટિ કરી છે કે અમેરિકાએ વાતચીત માટે તેમનો સંપર્ક કર્યો છે અને તેઓ અમેરિકાના શાંતિ પ્રસ્તાવો સાંભળવા માટે તૈયાર છે. જોકે ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે અમેરિકા સાથે સીધી વાતચીત નહીં કરે, પરંતુ મધ્યસ્થીઓ દ્વારા શરતોને આધીન કરાર કરવા રાજી છે.
વાતચીત માટે ઈરાન રાજી: મધ્યસ્થીઓ દ્વારા શરૂ થઈ પ્રક્રિયા
અમેરિકન ન્યૂઝ ચેનલ CNN ના રિપોર્ટ મુજબ, મંગળવારે (24 માર્ચ, 2026) એક ઈરાની સૂત્રએ માહિતી આપી હતી કે અમેરિકા અને તેહરાન (ઈરાન) વચ્ચે સંપર્ક સ્થાપિત થયો છે. ઈરાન હવે આ યુદ્ધનો કાયમી અંત લાવવા માટે પ્રસ્તાવો સાંભળવા તૈયાર થઈ ગયું છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું કે, "છેલ્લા થોડા દિવસોમાં, વોશિંગ્ટનની પહેલથી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંપર્ક થયો છે. જોકે હજુ સુધી કોઈ વાટાઘાટો અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી નથી. આ યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે કોઈ કરાર થઈ શકે છે કે કેમ, તે નક્કી કરવા માટે અત્યારે અલગ-અલગ મધ્યસ્થીઓ મારફતે સંદેશાઓની આપ-લે ચાલી રહી છે."
પરમાણુ હથિયારો અને પ્રતિબંધો પર ઈરાનની મોટી શરત
વાતચીત માટે તૈયાર થયેલા ઈરાને પોતાની અમુક કડક શરતો પણ મૂકી છે. ઈરાન એ વાતની તમામ જરૂરી ગેરંટી આપવા માટે તૈયાર છે કે તે ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર (Nuclear Weapons) બનાવશે નહીં, પરંતુ શરત એ છે કે તેને પરમાણુ ટેકનોલોજીનો માત્ર શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર મળવો જોઈએ. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કોઈપણ શાંતિ પ્રસ્તાવમાં ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા તમામ આર્થિક અને અન્ય પ્રતિબંધો હટાવવાની વાત પણ સામેલ હોવી જોઈએ. ઈરાન અત્યારે અમેરિકા સાથે કોઈ સીધી બેઠક કે સામસામે વાતચીત ઈચ્છતું નથી, પરંતુ જો તેમના રાષ્ટ્રીય હિતો જળવાઈ રહેતા હોય તો તે કોઈપણ કરાર સ્વીકારવા માટે તૈયાર છે.
ટ્રમ્પની ચેતવણી અને હુમલા પર 5 દિવસની બ્રેક
નોંધનીય છે કે, અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શનિવારે (21 માર્ચ, 2026) એવી આકરી ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાન 48 કલાકની અંદર 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' (દરિયાઈ માર્ગ) ફરીથી નહીં ખોલે, તો અમેરિકા ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ્સ ઉડાવી દેશે. જોકે, અચાનક 23 માર્ચના રોજ ટ્રમ્પે પોતાના વલણમાં નરમાઈ દાખવી અને આ સંભવિત હુમલાઓ પર 5 દિવસની બ્રેક લગાવી દીધી. હુમલો ટાળવાની સાથે જ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે 'અર્થપૂર્ણ વાટાઘાટો' થઈ છે, જેના કારણે હવે શાંતિની આશા બંધાઈ છે.