indopacom renamed pacific command: ફ્રાન્સમાં યોજાનારી G7 સમિટમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ મુલાકાત થવાની છે. પરંતુ આ બેઠક પહેલા જ અમેરિકાએ એક મોટું પગલું ભરીને ભારતને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. અમેરિકાના રક્ષા મંત્રાલય 'પેન્ટાગોન'એ પોતાના સૌથી મોટા અને મહત્વના લશ્કરી કમાન્ડ 'ઈન્ડો-પેસિફિક કમાન્ડ' (INDOPACOM) નું નામ બદલીને ફરીથી 'પેસિફિક કમાન્ડ' (USPACOM) કરી દીધું છે. આ નિર્ણયે અચાનક જ ભારત અને અમેરિકાના કૂટનીતિક વર્તુળોમાં ભારે હલચલ મચાવી દીધી છે.
નામ બદલવા પાછળનો ઈતિહાસ અને વર્તમાન સ્થિતિ:
હવાઈ ટાપુઓ પર આવેલો આ કમાન્ડ હિંદ અને પેસિફિક મહાસાગરની સુરક્ષાની જવાબદારી સંભાળે છે. તમને જણાવી દઈએ કે આ કમાન્ડમાં એ જ યુએસ સેવન્થ ફ્લીટનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેણે 1971 ના યુદ્ધમાં પાકિસ્તાનની મદદ કરવા માટે ભારત સામે મોરચો માંડ્યો હતો.
2018 માં જ્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો પહેલો કાર્યકાળ હતો, ત્યારે ભારતની વધતી તાકાત અને બંને દેશોના મજબૂત સંબંધોને ધ્યાનમાં રાખીને આ કમાન્ડનું નામ 'પેસિફિક' થી બદલીને 'ઈન્ડો-પેસિફિક કમાન્ડ' કરવામાં આવ્યું હતું.
પરંતુ હવે, ઓપરેશન સિંદૂર અને તાજેતરની કેટલીક ઘટનાઓ બાદ બંને દેશોના સંબંધોમાં થોડી ખટાશ આવી છે, પરિણામે અમેરિકાએ ફરીથી 'ઈન્ડો' શબ્દ હટાવી લીધો છે.
આ પણ વાંચોઃ અમેરિકા-ઈરાન ડીલમાં લેબનોનનો મુદ્દો બન્યો મોટો અવરોધ, ઇઝરાયલ ડીલમાંથી ખસી ગયુ, જાણો હવે શું થશે?
પેન્ટાગોને શું સ્પષ્ટતા કરી?
નામ બદલવાના વિવાદ પર પેન્ટાગોને સ્પષ્ટતા કરતા કહ્યું છે કે આ કોઈ રાજકીય ફેરફાર નથી, પરંતુ સંપૂર્ણપણે એક વહીવટી અને ઐતિહાસિક ફેરફાર છે. અમેરિકાના 7 દાયકા જૂના લશ્કરી વારસા, સૈનિકોના સન્માન અને બીજા વિશ્વયુદ્ધની ઐતિહાસિક પરંપરાઓને જાળવી રાખવા માટે ફરીથી જૂનું નામ અપનાવવામાં આવ્યું છે. તેમણે ખાતરી આપી છે કે કમાન્ડની જવાબદારીઓ, મિશન કે વિસ્તારમાં કોઈ જ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
આ નિર્ણયથી સવાલો કેમ ઉભા થઈ રહ્યા છે?
ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન અને અમેરિકાએ એશિયામાં ચીન પર લગામ કસવા માટે QUAD ની રચના કરી છે, જેનો મુખ્ય પાયો જ 'ઈન્ડો-પેસિફિક' છે. હવે જ્યારે અમેરિકાએ પોતાના લશ્કરી કમાન્ડના નામમાંથી 'ઈન્ડો' શબ્દ જ હટાવી દીધો છે, ત્યારે એવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે અમેરિકાનું પ્રાથમિક ધ્યાન હવે હિંદ મહાસાગર પર નહીં, પરંતુ માત્ર પેસિફિક મહાસાગર પૂરતું જ સીમિત રહેશે.
આ પણ વાંચોઃ 16 મહિના પછી પીએમ મોદી અને ટ્રમ્પની મુલાકાત, ફ્રાન્સમાં યોજાશે મહાબેઠક! જુઓ વીડિયો
આ ફેરફાર એવા સમયે થયો છે જ્યારે ટ્રમ્પ અને પીએમ મોદી મળવાના છે. ટેરિફના મુદ્દે ચાલી રહેલા વિવાદ અને પાકિસ્તાનના વખાણ કરનારા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ કદાચ આડકતરી રીતે ભારતને એવો મેસેજ આપવા માંગે છે કે જો ભારત તેમની વાત નહીં માને તો અમેરિકાને તેનાથી કોઈ ખાસ ફરક નહીં પડે.