8મું પગાર પંચઃ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને મોટો ઝટકો? 2.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થવા છતાં પગાર બમણો નહીં થાય!

8મા પગાર પંચની નવી ગણતરી આવી સામે; જાણો 2.0, 2.38 અને 2.57 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર ખરેખર કેટલો વધશે તમારો ટેક-હોમ પગાર અને શું છે ભથ્થાંનું ગણિત.

8th pay commission calculation fitment factor central employee salary impact

Source : ai

Show Quick Read

Key points generated by AI, verified by newsroom

• 8મા પગાર પંચમાં મૂળભૂત પગાર વધશે, કુલ પગાર નહીં.
• ફિટમેન્ટ ફેક્ટર માત્ર બેઝિક પગાર પર લાગુ પડે છે.
• 2.0 ફિટમેન્ટથી કુલ પગારમાં અંદાજે 31% જેટલો વધારો.

8th pay commission calculator: લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો આતુરતાથી 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ની રાહ જોઈ રહ્યા છે. તેમના મનમાં અત્યારે સૌથી મોટો સવાલ એ જ છે કે આખરે તેમના પગારમાં કેટલો વધારો થશે? ઘણા લોકો એવું માની રહ્યા છે કે જો સરકાર 2.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરશે, તો તેમનો આખો પગાર સીધો બમણો એટલે કે ડબલ થઈ જશે. પરંતુ, હકીકત કંઈક અલગ જ છે. 2.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો અર્થ એ નથી કે તમારો ટેક-હોમ પગાર પણ બમણો થશે. અંદાજ મુજબ, 2.0 ના ફેક્ટરથી બેઝિક પગાર ભલે બમણો થઈ જાય, પરંતુ કુલ પગાર (Gross Salary) માં માંડ 31% જેટલો જ વધારો જોવા મળશે. આવો, આજે આ ગણિતને સાવ સરળ ભાષામાં સમજીએ અને જાણીએ કે 2.0, 2.38 અને 2.57 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે કર્મચારીઓના ખાતામાં કેટલા રૂપિયા આવશે.

કેમ પગાર ડબલ નથી થતો? સમજો ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનું ગણિત

તમારો પગાર ડબલ કેમ નહીં થાય તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ કેન્દ્ર સરકારનું પગાર માળખું છે. કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગારમાં માત્ર બેઝિક પગાર (મૂળ પગાર) જ નથી હોતો. તેમાં મોંઘવારી ભથ્થું (DA), ઘર ભાડું ભથ્થું (HRA), પરિવહન ભથ્થું (TPTA) અને બીજા ઘણા ભથ્થાં જોડાયેલા હોય છે.

ધ્યાન રાખવા જેવી બાબત એ છે કે સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવતું 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર' માત્ર તમારા 'બેઝિક પગાર' પર જ લાગુ પડે છે, આખા પગાર પર નહીં. જ્યારે પણ નવું પગાર પંચ લાગુ થાય છે, ત્યારે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) સામાન્ય રીતે શૂન્ય (0) થી જ ફરી શરૂ કરવામાં આવે છે, કારણ કે તે નવા બેઝિક પગાર સાથે એડજસ્ટ થઈ જાય છે. HRA નવા બેઝિક પગાર મુજબ નક્કી થાય છે, પણ બાકીના ભથ્થાં તરત જ એ જ પ્રમાણમાં નથી વધતા. આ જ કારણે, બેઝિક પગારમાં 100% નો વધારો દેખાતો હોવા છતાં, હાથમાં આવતો કુલ પગાર એ પ્રમાણમાં વધતો નથી.

આ પણ વાંચોઃ 8મું પગાર પંચ: કર્મચારીઓના પગાર, DA અને પેન્શન વધારાનો સંપૂર્ણ રોડમેપ જાહેર

અગાઉના પગાર પંચનો ઈતિહાસ શું કહે છે?

જૂના પગાર પંચના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો આ વાત વધુ સ્પષ્ટ થાય છે:

ચોથું પગાર પંચ: લઘુત્તમ બેઝિક પગાર ₹750 હતો, ત્યારે કુલ પગારમાં અંદાજે 27.60% નો વધારો જોવા મળ્યો હતો.

પાંચમું પગાર પંચ: લઘુત્તમ બેઝિક પગાર ₹2,550 થયો અને કુલ પગારમાં 31% નો વધારો થયો.

છઠ્ઠું પગાર પંચ: 1.86 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થતાં લઘુત્તમ બેઝિક ₹7,000 થયો અને કુલ પગારમાં સૌથી વધુ 54% નો ઉછાળો આવ્યો હતો.

સાતમું પગાર પંચ: આમાં 2.57 નું ઊંચું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવ્યું, લઘુત્તમ બેઝિક ₹18,000 થયો, છતાં કર્મચારીઓના કુલ પગારમાં સરેરાશ માત્ર 14.29% નો જ વધારો નોંધાયો હતો.
આ દર્શાવે છે કે ઊંચું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર હોવાનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે કુલ પગાર પણ એટલો જ વધશે.

એક સરળ ઉદાહરણથી સમજો નવી ગણતરી

બેંકબજાર (BankBazaar) દ્વારા લગાવવામાં આવેલા એક અંદાજ મુજબ, 8મા પગાર પંચમાં જો 2.0, 2.38 અથવા 2.57 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થાય, તો લેવલ 1 થી 10 ના કર્મચારીઓને કુલ પગારમાં 31% થી 58% વચ્ચેનો વધારો મળી શકે છે.

આને એક સાદા દાખલાથી સમજીએ:

ધારો કે અત્યારે લેવલ-1 ના કર્મચારીનો બેઝિક પગાર ₹18,000 છે. તેમાં 60% DA અને 24% HRA ઉમેરીએ તો તેનો હાલનો કુલ પગાર બને છે.
હવે ધારો કે 2.0 નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થાય. તો બેઝિક પગાર સીધો બમણો થઈને ₹36,000 થઈ જશે. પરંતુ, નવો DA 0 થી શરૂ થશે અને નવા બેઝિક પર HRA ગણાશે. આ સ્થિતિમાં, બેઝિક ભલે 100% વધ્યો, પણ કર્મચારીનો હાથમાં આવતો કુલ પગાર અંદાજે 31% આસપાસ જ વધશે.

નોંધ: અહીં એ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે આ માત્ર એક અંદાજિત ગણતરી છે. તમારો સાચો પગાર વધારો સરકાર ભવિષ્યમાં HRA, પરિવહન ભથ્થું અને અન્ય ભથ્થાંમાં કેવા સુધારા કરે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે. આ ઉપરાંત, તમે કયા પે-લેવલ પર છો, કયા શહેરમાં (X, Y કે Z કેટેગરી) નોકરી કરો છો અને તમને કયા લાભ મળે છે, તે બધું પણ તમારા ફાઈનલ પગાર પર અસર કરશે.

આ પણ વાંચોઃ 8મું પગાર પંચ: લેવલ 1 થી 10 ના કર્મચારીઓના પગારમાં કેટલો વધારો થશે? જુઓ સંપૂર્ણ ગણતરી