General Knowledge: સોનાને કેરેટમાં તો ચાંદીને કિલોમાં કેમ માપવામાં આવે છે, જાણીલો કારણ?
General Knowledge: ચાંદીની શુદ્ધતા સામાન્ય રીતે ટકાવારીમાં દર્શાવવામાં આવે છે, જેમ કે 999 અથવા 92.5. તો ભારતમાં તેને પરંપરાગત રીતે "ટંચ" કહેવામાં આવે છે. 99.9 ટંચ એટલે 99.9 ટકા શુદ્ધ ચાંદી.

General Knowledge: સોનું અને ચાંદી બંને કિંમતી ધાતુઓ છે, પરંતુ તેમની માપણી અને શુદ્ધતા જણાવવાની રીતો અલગ-અલગ છે. અવારનવાર લોકોના મનમાં સવાલ થાય છે કે સોનાની શુદ્ધતા કેરેટમાં કેમ માપવામાં આવે છે, જ્યારે ચાંદી ક્યારેક ટંચ, ક્યારેક ફાઈનનેસ અને મોટા રોકાણના રૂપમાં કિલોમાં કેમ વેચાય છે. ખરેખર તેની પાછળ ઇતિહાસ, વેપારની પરંપરા અને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોની અલગ-અલગ ભૂમિકા રહી છે. તો ચાલો હવે અમે આપને જણાવીએ કે સોનું કેરેટમાં તો ચાંદી કિલોમાં કેમ માપવામાં આવે છે અને તેની પાછળનું કારણ શું છે.
સોનામાં કેરેટ સિસ્ટમ કેમ?
સોનાની શુદ્ધતાને 24 ભાગોના પેમાના (માપદંડ) પર માપવામાં આવે છે. 24 કેરેટ સોનું લગભગ 99.9 ટકા શુદ્ધ માનવામાં આવે છે. પરંતુ શુદ્ધ સોનું ખૂબ જ નરમ હોય છે, તેથી આભૂષણો બનાવવા માટે તેમાં તાંબુ, ચાંદી અથવા જસત જેવી અન્ય ધાતુઓ ભેળવવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે કેરેટ પ્રણાલી જણાવે છે કે કુલ 24 ભાગોમાંથી કેટલા ભાગ શુદ્ધ સોનાના છે. 22 કેરેટ સોનામાં આશરે 91.67 ટકા શુદ્ધ સોનું હોય છે. 18 કેરેટમાં 75 ટકા શુદ્ધ સોનું હોય છે. વળી, કેરેટ સિસ્ટમ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્વીકૃત છે અને જ્વેલરી ઉદ્યોગમાં મિશ્ર ધાતુનું પ્રમાણ સ્પષ્ટ કરવા માટે ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.
ચાંદીમાં ટંચ અને ફાઈનનેસ કેમ?
ચાંદીની શુદ્ધતા સામાન્ય રીતે ટકામાં જણાવવામાં આવે છે જેમ કે 999 અથવા 92.5. વળી, ભારતમાં તેને પરંપરાગત રીતે 'ટંચ' કહેવામાં આવે છે. 99.9 ટંચ એટલે કે 99.9 ટકા શુદ્ધ ચાંદી. જ્યારે 92.5 ટંચ એટલે 92.5 ટકા શુદ્ધ ચાંદી હોય છે. ચાંદી સોનાની તુલનામાં વધુ કઠણ અને સ્થિર હોય છે. તેથી તેની શુદ્ધતા સીધી ટકામાં જણાવવી સરળ માનવામાં આવે છે. જ્વેલરી, વાસણો, સિક્કા અને ઔદ્યોગિક ઉપયોગમાં પણ આ જ પ્રણાલી વધુ પ્રચલિત રહી છે. આધુનિક સમયમાં BIS જેવી માનક સંસ્થાઓ હેઠળ 999, 925 જેવી ફાઈનનેસ માર્કિંગનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
ચાંદી કિલોમાં કેમ વેચાય છે?
રોકાણના રૂપમાં ચાંદી અવારનવાર 'બાર' એટલે કે સિલ્લીઓમાં ખરીદવામાં આવે છે અને અહીં વજનનું મહત્વ વધારે હોય છે. દુનિયાના ઘણા મોટા બજારોમાં ચાંદી કિલો અથવા ટ્રોય ઓન્સમાં ટ્રેડ થાય છે. એશિયન બજારોમાં કિલો યુનિટ વધુ પોપ્યુલર છે, જ્યારે પશ્ચિમી દેશોમાં ટ્રોય ઓન્સનું ચલણ મજબૂત છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે London Bullion Market Association દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત 'લંડન ગુડ ડિલિવરી સિલ્વર બાર' 1000 ટ્રોય ઓન્સનો હોય છે અને તેની શુદ્ધતા 999.9 માનવામાં આવે છે. આ જ બાર વૈશ્વિક સ્પોટ પ્રાઇસ નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.























